Uzasadnienie
Starosta [...] decyzją z dnia 6 grudnia 2018 r. nr [...] odmówił zwrotu nieruchomości wywłaszczonej oznaczonej jako działka nr [...] o pow. 0,1100 ha położonej w jednostce ewidencyjnej T. – obszar wiejski, obręb M. na rzecz B. K..
Odpis powyższej decyzji został doręczony pełnomocnikowi B. K. w dniu 13 grudnia 2018 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru k-252 akt administracyjnych).
W dniu 31 grudnia 2018 r. B. K. złożył odwołanie od tej decyzji.
Wojewoda postanowieniem z dnia 11 lutego 2019 r. nr [...] działając na podstawie art. 9a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami oraz art. 134 K.p.a. stwierdził, że odwołanie B. K. zostało wniesione z uchybieniem terminu. W uzasadnieniu organ wskazał, że zgodnie z art. 129 § 2 K.p.a. odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie. Stosownie do art. 40 § 2 K.p.a. jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi. Jeżeli ustanowiono kilku pełnomocników, doręcza się pisma tylko jednemu pełnomocnikowi. Strona może wskazać takiego pełnomocnika. Zgodnie z przepisem art. 42 § 1 K.p.a., pisma doręcza się osobom fizycznym w ich mieszkaniu lub miejscu pracy. Z przepisów powyższych wynika, że datą doręczenia pisma adresatowi jest data wskazana przez odbierającego pismo na pokwitowaniu i potwierdzona podpisem odbierającego lub datą stwierdzoną przez doręczającego pismo, jeśli odbierający pismo uchyla się od potwierdzenia doręczenia lub nie może tego uczynić.
Pisemne potwierdzenie odbioru przez adresata ma charakter pokwitowania, potwierdzenie doręczenia następuje zaś przez doręczającego w sytuacji określonej w art. 46 § 2 i 47 § 1 K.p.a. Jak wynika z akt przedmiotowej sprawy, do protokołu rozprawy administracyjnej z dnia 18 czerwca 2018 r., załączono pełnomocnictwo z dnia 5 czerwca 2018 r. udzielone przez B. K. - K. D., do reprezentowania wyżej wymienionego w postępowaniu administracyjnym toczącym się przed Starostą C. w sprawie zwrotu nieruchomości wywłaszczonej oznaczonej jako działka nr [...], położona w M..
Zauważyć należy, że od chwili ustanowienia pełnomocnika działa on za stronę z pełnymi konsekwencjami prawnymi, co w szczególności oznacza, że czynności procesowe dokonane przez pełnomocnika odnoszą skutek w sferze prawnej strony, a pominięcie pełnomocnika strony jest równoznaczne z pominięciem strony w danym postępowaniu administracyjnym. Pełnomocnictwo wygasa z chwilą jego odwołania przez mocodawcę lub z chwilą śmierci mocodawcy. Forma odwołania pełnomocnictwa nie musi być tożsama z formą jego udzielenia. Wystarczy, aby z formy takiej wynikało, że pełnomocnictwo zostało cofnięte. Decyzja Starosty [...] z dnia 6 grudnia 2018 r. została doręczona na adres wskazany w pełnomocnictwie w dniu 13 grudnia 2018 r. Odbiór przesyłki potwierdziła pełnomocnik - K. D.. Przedmiotowa decyzja Starosty [...] została również doręczona stronie w dniu 17 grudnia 2018 r. Podkreślić jednak należy, że istotny dla zachowania terminu do złożenia odwołania był termin odbioru decyzji przez pełnomocnika, a nie przez stronę.
Stosownie zatem do art. 129 § 2 K.p.a., termin do wniesienia odwołania upłynął stronie z dniem 27 grudnia 2018 r. W dniu 28 grudnia 2018 r. (data wpływu do urzędu), a więc po upływie terminu do złożenia odwołania B. K. złożył w Starostwie Powiatowym w C. pismo z dnia 27 grudnia 2018 r., w którym wypowiedział K. D. pełnomocnictwo do działania w jego imieniu w przedmiotowej sprawie. Następnie B. K. złożył osobiście w Starostwie Powiatowym w C. odwołanie od decyzji Starosty [...] z dnia 6 grudnia 2018 r. w dniu 31 grudnia 2018 r. Stwierdzić zatem należy, że przedmiotowe odwołanie zostało złożone 4 dni po terminie do dokonania przez stronę tej czynności procesowej. Jeżeli zatem odwołujący wniósł odwołanie z uchybieniem terminu, organ odwoławczy obowiązany jest na podstawie przepisu art. 134 K.p.a. stwierdzić uchybienie terminu do wniesienia odwołania.
Na to postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniósł B. K. zarzucając naruszenie:
1/ art. 107 § 1 pkt 7 K.p.a. i art. 112 K.p.a. w postaci wadliwego pouczenia strony w zakresie uprawnienia do skorzystania z drogi zaskarżenia decyzji i przyjęcie, że doręczenie stronie decyzji wraz z pouczeniem działającej przez profesjonalnego pełnomocnika ma charakter wyłącznie informacyjny, a bieg terminu do zaskarżenia decyzji rozpoczyna się z dniem doręczenia decyzji pełnomocnikowi profesjonalnemu, wskutek czego doszło do uchybienia terminu;
2/ art. 134 K.p.a. poprzez jego zastosowanie na skutek stwierdzenia, że skarżący uchybił terminowi do wniesienia odwołania, w sytuacji gdy termin ten został zachowany, a zatem skarżący spełnił przesłankę zaskarżenia decyzji w terminie właściwym i winien być zastosowany art. 53 § 1 P.p.s.a.
W uzasadnieniu skarżący podniósł, że doręczenie decyzji pełnomocnikowi nie powinno mieć wpływu na możliwość złożenia odwołania przez stronę. W konkluzji wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie podtrzymując przy tym argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje
Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018r. poz. 1302 ze zm., dalej: "P.p.s.a."), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, który nie ma zastosowania w sprawie. Wyjaśnić również trzeba, że sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a - c P.p.s.a.).
Stosownie do treści art. 119 pkt 3 P.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.
Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a – c P.p.s.a.) lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.).
Naruszenia, o których mowa powyżej nie wystąpiły w niniejszej sprawie. Skargę należało oddalić, albowiem zaskarżone postanowienie Wojewody z dnia 11 lutego 2019 r. jest zgodne z przepisami prawa. Zgodnie z art. 129 § 1 K.p.a. odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał decyzję. Odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie (art. 129 § 2 K.p.a.). W myśl art. 57 § 5 K.p.a. termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało wysłane w formie dokumentu elektronicznego do organu administracji publicznej, a nadawca otrzymał urzędowe poświadczenie odbioru; nadane w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe; złożone w polskim urzędzie konsularnym; złożone przez żołnierza w dowództwie jednostki wojskowej; złożone przez członka załogi statku morskiego kapitanowi statku; złożone przez osobę pozbawioną wolności w administracji zakładu karnego. W myśl art. 134 K.p.a. organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne.
Zatem w razie złożenia odwołania z uchybieniem terminu przewidzianego w art. 129 § 2 K.p.a., organ działając w oparciu o art. 134 K.p.a. w stwierdza uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Dla zasadności wydania rozstrzygnięcia w oparciu o art. 134 K.p.a., konieczne jest bezsporne stwierdzenie, że termin do złożenia odwołania nie został dochowany.
Przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego zawierają regulacje dotyczące doręczania pism. Zgodnie z art. 40 § 2 K.p.a. jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi. Jeżeli ustanowiono kilku pełnomocników, doręcza się pisma tylko jednemu pełnomocnikowi. Strona może wskazać takiego pełnomocnika. Z treści art. 40 § 2 K.p.a. jednoznacznie wynika, że jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi. Od chwili bowiem ustanowienia pełnomocnika strona działa za jego pośrednictwem. W związku z tym w myśl utrwalonego orzecznictwa sądów administracyjnych termin do wniesienia odwołania przez stronę, za którą działa pełnomocnik, rozpoczyna swój bieg dopiero od dnia doręczenia rozstrzygnięcia pełnomocnikowi, choćby wcześniej czy później decyzja została doręczona stronie (por.: wyrok NSA z dnia 5 lutego 2013 r., sygn. akt II OSK 1844/11; wyrok NSA z dnia 21 listopada 2014 r. sygn. akt I OSK 1855/13; wyrok NSA z dnia 13 września 2017 r. sygn. akt II OSK 59/16).
Odnosząc się do zarzutów formułowanych w treści skargi skład orzekający w przedmiotowej sprawie podziela stanowisko organu odwoławczego, że decyzja Starosty [...] z dnia 6 grudnia 2018 r. została w sposób prawidłowy doręczona ustanowionemu przez skarżącego pełnomocnikowi. Bez wątpienia w postępowaniu przed organem administracyjnym I instancji, czyli Starostą C. skarżący był reprezentowany przez pełnomocnika – K. D.. W aktach administracyjnych sprawy znajduje się bowiem pismo skarżącego z dnia 5 czerwca 2018 r., którym udzielił on pełnomocnictwa do reprezentowania go w postępowaniu administracyjnym toczącym się przed Starostą C. w sprawie zwrotu nieruchomości, wyżej wymienionej. Decyzja z dnia 6 grudnia 2018 r. została doręczona pełnomocnikowi skarżącego w dniu 13 grudnia 2018 r., co jednoznacznie wynika z treści zwrotnego potwierdzenia odbioru. Nie ma przy tym żadnego znaczenia procesowego fakt doręczenia wskazanej decyzji w późniejszym terminie samemu skarżącemu, gdyż miało to co najwyżej charakter informacyjny.
Terminy do wniesienia odwołania zaczęły biec już w momencie doręczenia odpisu decyzji pełnomocnikowi skarżącego. Pismo o odwołaniu pełnomocnictwa zostało złożone przez skarżącego osobiście dopiero w dniu 28 grudnia 2018 r. (vide k-262 akt administracyjnych), a zatem już po poprawnym doręczeniu decyzji pełnomocnikowi. Jeszcze raz podkreślić należy, że doręczenie decyzji stronie zamiast ustanowionemu przez nią pełnomocnikowi ma - w stosunku do tej strony - wymiar wyłącznie informacyjny. Czynność ta wywołuje jedynie ten skutek, że strona zostaje poinformowana o treści pisma (orzeczenia). Doręczenie decyzji stronie, jeżeli działa ona przez ustanowionego pełnomocnika jest bezskuteczne. Natomiast skutki prawne związane z doręczeniem rozpoczynają się dopiero z datą skutecznego doręczenia orzeczenia ustanowionemu przez stronę pełnomocnikowi.
W niniejszej sprawie nie ma wątpliwości, że decyzja Starosty [...] z dnia 6 grudnia 2018 r. została doręczona na adres wskazany w pełnomocnictwie w dniu 13 grudnia 2018 r. Odbiór przesyłki potwierdziła pełnomocnik - K. D.. Stosownie zatem do art. 129 § 2 K.p.a., termin do wniesienia odwołania upłynął stronie z dniem 27 grudnia 2018 r. Tymczasem skarżący złożył odwołanie od decyzji Starosty [...] dopiero w dniu 31 grudnia 2018 r., a zatem z uchybieniem terminu do dokonania tej czynności procesowej. Jeżeli zatem odwołujący wniósł odwołanie z uchybieniem terminu, organ odwoławczy obowiązany był na podstawie przepisu art. 134 K.p.a. stwierdzić uchybienie terminu do wniesienia odwołania.
Mając na uwadze powyższe Sąd stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie narusza art. 134 K.p.a., a przy jego wydaniu organ nie naruszył przepisów postępowania w sposób, który mógłby mieć wpływ na wynik sprawy. To zaś uzasadnia oddalenie skargi na podstawie art. 151 P.p.s.a.