Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...].2003 r. Nr [...] Starosta Powiatu po rozpatrzeniu wniosku S. N. postanowił odmówić zwrotu w całości gospodarstwa rolnego przejętego na rzecz Skarbu Państwa na podstawie decyzji Naczelnika Miasta i Gminy w [...] z [...].1976 r., przyznania zamiennego gospodarstwa rolnego i wypłaty rekompensaty pieniężnej za przejęte gospodarstwo rolne. Wedle organu pierwszej instancji w obowiązującym stanie prawnym brak jest przepisu, który umocowywałby administrację publiczną do działania polegającego na wydaniu decyzji odpowiadającej treści wniosku.
W następstwie wniesionego przez S. N. odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 19.01.2004 r. Nr [...] ziałając na podstawie art.138 § 1 pkt 2 w związku z art. 105 § 1 k.p.a. uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i umorzyło postępowanie I instancji. W ocenie Kolegium rozpatrzenie żądania odwołującego się nie może nastąpić w postępowaniu administracyjnym ze względu na brak przepisów, które mogłyby stanowić podstawę prawną rozstrzygnięcia sprawy w drodze decyzji administracyjnej. Niezależnie od oceny zasadności stanowiska wnioskującego co do ostateczności, czy prawomocności decyzji z [...].1976 r. i wywołania przez nią skutków prawnych nie ma ustawowych podstaw do rozpatrzenia wniosku przez organy administracji publicznej w postępowaniu kończącym się wydaniem decyzji administracyjnej. Powoływane przez S. N. okoliczności faktyczne powodują, iż brak jest podstaw do rozpoznania tak sformułowanego wniosku w postępowaniu administracyjnym, a zatem zachodzi przesłanka bezprzedmiotowości postępowania. Jednocześnie organ drugiej instancji zaakcentował, że niniejsza decyzja nie rozstrzyga kwestii legalności przejęcia gospodarstwa rolnego na rzecz Skarbu Państwa.
W skardze od powyższej decyzji S. N. oraz jego brat T. Ni. wnosili o uznanie decyzji Naczelnika Miasta i Gminy w [...] z dnia [...].1976 r. za nieważną od samego początku, zarzucając, iż nie mogła ona wejść do obrotu prawnego, albowiem [...].1976 r. zmarł jeden z jej adresatów -ojciec skarżących i współwłaściciel gospodarstwa rolnego. Tym samym nadanie tej decyzji klauzuli prawomocności było nieważne.Skarżący żądali zatem uznania, że gospodarstwo rolne ich rodziców zostało przejęte na rzecz Skarbu Państwa z naruszeniem prawa, co umożliwi im bez wydania odrębnej decyzji zwrot nieruchomości w całości, przyznania nieruchomości zastępczej lub odszkodowania.
Skarga T. N. została odrzucona osobnym postanowieniem. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wnosiło o oddalenie skargi, argumentując jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje
Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem t.j. legalności kwestionowanego rozstrzygnięcia organu administracyjnego (art. 3 ustawy z 30.
08. 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z póżn. zm.) Orzekanie w myśl art. 135 powołanej ustawy następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Mając powyższe na uwadze, a także zgromadzony w aktach administracyjnych materiał dowodowy, tudzież przebieg postępowania przed organami administracji publicznej - zarzuty wyartykułowane w skardze uznać należy za uzasadnione. Przede wszystkim zaakcentować należy, iż Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie - Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie uchylając uprzednio wydane w niniejszej sprawie decyzje organów administracyjnych zaznaczał, że S. N. występował z żądaniem "uchylenia decyzji z [...].1976 r." konsekwentnie utrzymując, iż decyzja ta nie mogła stać się ostateczna przed śmiercią jego ojca. Sąd ten wskazał także, że uchylenie decyzji w oparciu o przepis art. 155 k.p.a. stanowi tylko jeden z nadzwyczajnych trybów postępowania, a przy tym dotyczący wyłącznie decyzji ostatecznych i znajdujący zastosowanie wyłącznie za zgodą strony. Tymczasem S. N. nie był stroną decyzji Naczelnika Miasta i Gminy w [...] z [...].1976 r., wydanej wszak na wniosek jego rodziców. Stwierdzenia te określały kierunek dalszego postępowania - mimo konieczności sprecyzowania stanowiska przez wnioskującego - determinując ów kierunek na poszukiwanie zasadności rozpoznania wniosku przez pryzmat innego nadzwyczajnego trybu postępowania, zwłaszcza zaś trybu przewidzianego w art.156 i następnych k.p.a. Taki kierunek był w pełni uprawniony na podstawie artykułowanych przez S. N. zarzutów, dotyczących wszak oceny ważności kontestowanej decyzji jak i w oparciu o konsekwentnie podtrzymywane żądanie jej uchylenia. Tymczasem rozstrzygające sprawę organy obu instancji skoncentrowały się na literalnym brzmieniu żądania S. N., sformułowanym w następstwie otrzymania pisma ze Starostwa Powiatowego w [...] z [...].2003 r., abstrahując od faktu, iż na rozprawie administracyjnej w dniu [...].2003 r. skarżący oświadczył, że "podtrzymuje wnioski złożone do tut. Urzędu, w tym także wniosek o uchylenie decyzji Naczelnika Miasta i Gminy w [...] z dnia [...].1976 r." Samorządowe Kolegium Odwoławcze odnosi się tak w sentencji jak i w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia jedynie do wyżej przedstawionej literalnej, a przy niepełnej i tym samym zniekształconej treści żądania, nie podejmując próby kompleksowej jego oceny przez w aspekcie zgłaszanego przez skarżącego wniosku o uchylenie przedmiotowej decyzji z racji jej wad prawnych. Wobec powyższego uprawnione jest stanowisko, że orzekający w sprawie organ drugiej instancji naruszył dyspozycję art. 153 wyżej powoływanej ustawy z 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a tym samym naruszył przepisy postępowania - co mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Powyższe przesądza o konieczności uchylenia zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit."c" ustawy o p.p.s.a. Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze podejmie działania ukierunkowane na ocenę wniosku S. N. przez pryzmat brzmienia art. 156 i następnych k.p.a. i orzeknie adekwatnie do wyników tej oceny. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art.200 ustawy o p.p.s.a.