Uzasadnienie
W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 200 zł od skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 16 lutego 2015 roku w przedmiocie stwierdzenia braku potrzeby przeprowadzenia oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, skarżący K. K. złożył wniosek o zwolnienie go od kosztów sądowych.
Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, zawartego w formularzu "PPF" wynika, że skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z B. K.. Źródłem ich utrzymania jest wynagrodzenie za pracę B. K. w wysokości 2.100 zł. W skład majątku wnioskodawcy wchodzi dom o powierzchni 80 m². Skarżący podał, iż nie posiada zasobów pieniężnych, ani cennych przedmiotów o wartości powyżej 3000 euro.
Uzasadniając wniosek o prawo pomocy K. K. podniósł, iż z uwagi na utrzymującą się dysfunkcję prawej ręki (brak możliwości zaciśnięcia dłoni) został zmuszony do ograniczenia wykonywania pracy rzemieślniczej. Przebył zawał serca, dlatego nie może pracować fizycznie. Poza budynkiem mieszkalnym nie posiada żadnego majątku. Wydatki rodziny przedstawiają się następująco: 600 zł żywność, 400 zł gaz (ogrzewanie), 110 zł energia elektryczna, 50 zł woda, 27 zł śmieci, 100 zł 2 telefony, 150 zł wywóz szamba, 150 zł dojazd żony do pracy w K., 50 zł leki przeciwko zakrzepom krwi, 150 zł leki żony na nadciśnienie i szkła kontaktowe, 100 zł rehabilitacja ręki, 100 zł odzież, 100 zł środki czystości. W przedstawionej sytuacji skarżący nie jest w stanie ponieść wydatków na opłatę od skargi.
W związku z tym, że dane zawarte w złożonym oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach nie były wystarczające do oceny stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych skarżącego, został on wezwany do uzupełnienia wniosku w terminie 7 dni poprzez: wyjaśnienie, czy osiąga jakiekolwiek dochody – jeśli tak, należało wykazać ich źródło i wysokość, oświadczenie, czy jest zarejestrowany we właściwym urzędzie pracy jako osoba bezrobotna i czy pobiera z tego tytułu zasiłki, udokumentowanie wysokości wynagrodzenia za pracę pobieranego przez żonę wnioskodawcy (zaświadczenie pracodawcy lub wyciąg z rachunku bankowego, jeśli świadczenie wpływa na konto bankowe), przesłanie wykazów wszystkich posiadanych przez skarżącego oraz jego żonę rachunków bankowych i wyciągów obrazujących ich historię za okres ostatnich trzech miesięcy wraz z aktualnym saldem, zeznania podatkowego za 2014 rok skarżącego oraz jego żony, udokumentowanie rachunkami za ostatni okres rozliczeniowy wysokości wydatków związanych z koniecznym utrzymaniem rodziny (opłaty za prąd, gaz, wodę, wywóz śmieci, szamba, itp.), udokumentowanie wydatków ponoszonych na leczenie, a także oświadczenia czy skarżący, bądź jego żona są właścicielami pojazdów mechanicznych, a jeśli tak, należało podać ich markę i rok produkcji.
Wezwanie, jak wynika z nadesłanego przez właściwy urząd pocztowy potwierdzenia odbioru, zostało odebrane przez skarżącego w dniu 3 czerwca 2015 roku. Tym samym termin do uzupełnienia wniosku upływał z dniem 10 czerwca 2015 roku. Do dnia wydania niniejszego postanowienia skarżący nie przesłał dodatkowych oświadczeń, ani dokumentów.
W dniu 9 czerwca 2015 roku K. K. wpłacił na rachunek tut. sądu kwotę 200 zł tytułem wpisu sądowego.
Mając na uwadze powyższe, zważono, co następuje:
Prawo pomocy jest szczególną instytucją postępowania przed sądami administracyjnymi, mającą na celu zagwarantowanie konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które nie są w stanie samodzielnie ponieść kosztów postępowania sądowego.
Instytucja przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej: p.p.s.a.), przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
W orzecznictwie sądowym prezentowane jest stanowisko, że przyznanie prawa pomocy powinno mieć charakter wyjątkowy i winno być stosowane w stosunku do osób charakteryzujących się ubóstwem (przykładowo do takich osób można zaliczyć bezrobotnych bez prawa do zasiłku lub osoby ze względu na okoliczności życiowe pozbawione całkowicie środków do życia). Z powyższego wynika, że strona dochodząca swoich praw na drodze sądowej ma prawo do ubiegania się o zwolnienie od kosztów sądowych, jednakże dla skuteczności złożonego w tej materii wniosku zobowiązana jest spełnić przesłanki określone przepisami prawa, które regulują instytucję prawa pomocy. Użyte w art. 246 p.p.s.a. sformułowanie "gdy osoba wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Aby dokonać rzetelnej oceny możliwości płatniczych strony orzekający musi dysponować dokładnymi informacjami na temat jej sytuacji rodzinnej i majątkowej. Informacje te winien przedstawić wnioskodawca. Brak takich danych lub dane niepełne powodują, że materiał dowodowy w dalszym ciągu jest niekompletny, a zatem niewystarczający do sprawdzenia, czy twierdzenie strony o niemożności poniesienia kosztów postępowania znajduje odzwierciedlenie w rzeczywistości.
Zdaniem orzekającego K. K. nie wykazał, że spełnia przesłanki przyznania mu prawa pomocy. Dane zawarte w złożonym przez skarżącego oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach nie są wystarczające do wolnej od wątpliwości oceny jego sytuacji materialnej, a wezwanie do uzupełnienia tych danych nie zostało przez stronę wykonane. Wątpliwości orzekającego dotyczyły przede wszystkim wysokości środków finansowych, pozostających do dyspozycji skarżącego i jego żony. Skarżący w złożonym w "PPF" oświadczeniu podał, iż ze względu na stan zdrowia został zmuszony do ograniczenia wykonywanej działalności rzemieślniczej. Takie twierdzenie nie oznacza, że wnioskodawca zrezygnował definitywnie z prowadzenia działalności i nie osiąga z tego tytułu żadnych dochodów.
Skarżący nie przesłał żadnych dokumentów, które potwierdziłyby wysokość dochodów, jakimi dysponuje w miesiącu rodzina, ani wydatków, jakie ponosi. Nie przedłożył też zeznań podatkowych potwierdzających wysokość dochodów osiągniętych przez jego żonę w roku 2014, ani wyciągów z ich rachunków bankowych. Nie udzielił także odpowiedzi na temat posiadanych składników majątkowych, takich jak pojazdy mechaniczne.
Przedłożenie przez skarżącego żądanych dokumentów i oświadczeń pozwoliłoby nie tylko na weryfikację danych wykazanych w formularzu "PPF", ale także potwierdziłoby ewentualną, trudną sytuację materialną, w jakiej znajduje się skarżący i jego rodzina. K. K. nie wykonał jednak skierowanego do niego wezwania. Wyklucza to wyjaśnienie wątpliwości, jakie budzi oświadczenie wnioskodawcy, zwłaszcza w kontekście faktu, iż uiścił on należny wpis od skargi. Orzekający dostrzega w tej okoliczności pewną sprzeczność z tezą, że skarżący nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, skoro koszty te zostały przez niego uiszczone. Tym samym przesłanka przyznania prawa pomocy nie może być uznana za spełnioną.
Powołane wyżej okoliczności sprawiają, że oświadczenie K. K. o jego sytuacji materialnej są niepełne i nie poddają się weryfikacji. Orzekanie na podstawie niekompletnych danych nie jest natomiast możliwe, ani dopuszczalne. Prawo pomocy jest bowiem instytucją wyjątkową i jako taka powinno być stosowne tylko w stosunku do osób, które w sposób nie budzący wątpliwości wykazały, że spełniają przesłanki do jego otrzymania.
Skoro skarżący nie uzupełnił wniosku o przyznanie prawa pomocy, to tym samym nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego we własnym zakresie. W związku z tym jego wniosek należało oddalić na podstawie art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a.