Uzasadnienie
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek skarżącego A. K. o zwolnienie od kosztów sądowych, uzupełniony pismem z dnia 28 maja i 9 sierpnia 2010 r., w sprawie skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 19 stycznia 2010 r.
We wniosku skarżący oświadczył, iż prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Nie uzyskuje żadnego dochodu.
Według oświadczenia w skład posiadanego majątku wchodzi 1/3 udziału we własności domu o pow. 95 m2 i działce o pow. 9,38 ara, działka budowlana o pow. 48 ara oraz działka o pow. 6,73 ara. Majątek, która posiada jest darowizną uczynioną na jego rzecz przez ojca i stryja.
Na uzasadnienie wniosku skarżący podał, iż jest studentem studiów dziennych na Uniwersytecie [...] w K.. Utrzymuje się z dorywczo wykonywanych prac na umowę zlecenie. Zarobione pieniądze w całości przeznacza na dojazd da uczelnię, zakup pomocy naukowych. Korzysta z pomocy rodziców, którzy maja na utrzymaniu dwoje nieletnich dzieci. Od dnia 1 stycznia 2010 r. nie uzyskuje żadnego dochodu. W roku 2009 jego dochód wyniósł 2.500 zł.
Do pisma z dnia 28 maja 2010 r. uzupełniającego wniosek skarżący dołączył deklaracje PIT – 37 i PIT- 38 za rok 2009 oraz wyciąg z rachunku bankowego. W piśmie tym zawarł również wniosek o przedłużenie terminu do przedłożenia innych wymaganych przez sąd dokumentów.
Wniosek ten został uwzględniony przez sąd w wydanym w dniu 11 czerwca 2010 r. postanowieniu. W piśmie z dnia 9 sierpnia uzupełniającym wniosek skarżący wyjaśnił, iż obecnie nie ponosi kosztów związanych z utrzymaniem nieruchomości stanowiących jego własność. Mieszka z dwójką niepełnoletniego rodzeństwa i rodzicami. Wszelkie koszty utrzymania ponoszą rodzice. Ojciec skarżącego pobiera zasiłek rodzinny na młodsze rodzeństwo. Skarżący podtrzymał swoje wcześniejsze oświadczenie, iż wszystkie zarobione pieniądze przeznacza na naukę i potrzeby z nią związane. Do pisma dołączył oświadczenia ojca A. K. oraz kserokopię z indeksu UE w K..
Stosownie do treści art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi,(Dz. U. nr 153, poz.1270). prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowaniu lub w jego toku. Prawo to obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W przedmiotowej sprawie skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od ponoszenia kosztów sądowych.
Zgodnie zaś z treścią art.. 246 § 1 pkt 2 cyt. ustawy przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Instytucja przyznania prawa pomocy jest rozwiązaniem szczególnym i powinna być stosowana w przypadkach wyjątkowych, wobec osób, których sytuacja materialna, bytowa jest trudna. Każdy wnosząc sprawę do sądu powinien liczyć się z koniecznością ponoszenia kosztów postępowania zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Występując z wnioskiem o zwolnienie od obowiązku ponoszenia kosztów musi uprawdopodobnić okoliczności przemawiające za uwzględnieniem złożonego w tym przedmiocie wniosku (jest zobowiązana wykazać z prawdopodobieństwem graniczącym z pewnością, ze poniesienie kosztów sądowych wiązać się będzie z uszczerbkiem w koniecznym utrzymaniu).
Zdaniem sądu skarżący nie wykazał w sposób nie budzący wątpliwości, iż jego sytuacja materialna kwalifikuje go do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Mimo precyzyjnego wezwania do uzupełnienia braków wniosku m in. poprzez wskazanie źródeł i wysokości dochodu osiąganego przez rodziców skarżącego, nie dostarczył on żadnych informacji o tym, czy osiągają dochód i w jakiej wysokości, z jakiego tytułu. W przedmiotowej sprawie te informacji oraz ich udokumentowanie są bardzo istotne, gdyż skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z rodzicami, a z tego co oświadczył od 1 stycznia 2010 r. de facto pozostaje na ich wyłącznym utrzymaniu. Samo oświadczenia ojca skarżącego o tym, że od kilku lat dochody rodziny nie przekraczają 504 zł na osobę i, że pobiera zasiłek rodzinny na dwoje nieletnich dzieci trudno uznać za obrazujące sytuację materialną rodziny. Przedstawione fakty w żaden sposób nie zostały potwierdzone jakimikolwiek dokumentami.
Niezależnie od powyższych argumentów, sąd pragnie zauważyć, że dokonując analizy przedstawionych przez skarżącego dokumentów, w tym przedstawionej historii rachunku bankowego, natrafił na informację, iż w kwietniu 2010 r. skarżący skorzystał z usług linii lotniczych [...] i zakupił bilet na przelot do D.. Skoro więc stać go było na wydatek, który trudno zaliczyć do koniecznych to z pewnością mógł on ponieść koszty opłaty od wniesionej skargi, która jest niższa niż cena zakupionego biletu. Trudno też uznać, iż wydatek ten ma pierwszeństwa przed zobowiązaniami wobec Skarbu Państwa z tytułu kosztów sądowych.
Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 243 § 1, art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).