Uzasadnienie
W dniu 17 lutego 2004r. "A" Spółka z o.o. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na decyzję Wojewody z dnia 13 stycznia 2009r. ([...]) utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia [...] września 2008r. o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na przebudowę i rozbudowę Muzeum [...].
W skardze zwarto wniosek o zwolnienie skarżącej od kosztów sądowych.
Od postanowienia oddalającego wniosek Spółki wydanego w dniu [...] maja 2009 r. przez referendarza sądowego Spółka w terminie wniosła sprzeciw.
Z formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że spółka prowadzi działalność w zakresie: wytwarzania i zaopatrywania w wodę, energię, elektryczną, gaz, parę wodną; poboru, uzdatniania i rozprowadzania wody; budownictwa; hoteli i restauracji; transportu lądowego pasażerskiego; transportu lotniczego regularnego; przeładunku towarów; obsługi nieruchomości. Wnioskodawca zaznaczył jednak, że aktualnie spółka nie prowadzi żadnej działalności i informację tę powtórzył w sprzeciwie.
Z dostarczonych dokumentów wynika, że wysokość kapitału zakładowego spółki szacuje się na [...] zł., a wartość środków trwałych na [...] zł. W ostatnim roku obrotowym Spółka poniosła stratę w wysokości [...] zł. Spółka nie wykazała rachunków bankowych i stanu konta. Nie podano innych danych dotyczących majątku i dochodów.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje
Wniosek "A" Spółka z o.o. nie zasługuje na uwzględnienie. Prawo pomocy jest szczególną instytucją postępowania przed sądami administracyjnymi, mającą na celu zagwarantowanie konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które nie są w stanie samodzielnie ponieść kosztów postępowania sądowego.
Opłaty sądowe stanowią rodzaj danin publicznych. Zwolnienia od ponoszenia tego rodzaju danin stanowi odstępstwo od konstytucyjnego obowiązku ich powszechnego i równego ponoszenia, wynikającego z art. 84 ustawy zasadniczej. Dlatego też muszą być stosowane w sytuacjach wyjątkowych, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby na współobywateli. Z ich bowiem środków pochodzą dochody budżetu państwa, z których pokrywa się koszty postępowania sądowego w razie zwolnienia strony skarżącej z obowiązku ich ponoszenia. Strona musi zatem wykazać, że jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, iż uzasadnia poczynienie odstępstwa od tej generalnej reguły (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 stycznia 2005 r. sygn. akt FZ 478/04).
Z powyższego wynika, że strona dochodząca swoich praw na drodze sądowej ma prawo do ubiegania się o przyznanie jej prawa pomocy, jednakże dla skuteczności złożonego w tej materii wniosku zobowiązana jest spełnić przesłanki określone przepisami prawa, które regulują instytucję prawa pomocy.
Użyte w art. 246 w/w ustawy sformułowanie "gdy osoba wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Zatem to "A" Spółka z o.o., wnosząca o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym winna była przekonać sąd, iż znajduje się w sytuacji opisanej w przepisie art. 246 § 2 pkt 2, uniemożliwiającej jej poniesienie pełnych kosztów sądowych.
W omawianej sprawie warunek uzasadniający częściowe zwolnienie od kosztów sądowych nie został spełniony. Spółka cały czas funkcjonuje w obrocie gospodarczym. Nie zgłoszono wniosku o ogłoszenie jej upadłości. Z dołączonych do akt sprawy dokumentów wynika, iż dysponuje na bieżąco środkami finansowymi, które przewyższają wysokość wymaganych należności sądowych tj. 500 zł. zgodnie z § 2 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnym.
Z przedłożonych przez spółkę dokumentów wynika że spółka posiada środki trwałe o wartości [...] zł. (grunty [...] zł. oraz środki trwałe w budowie [...] zł.) oraz aktywa obrotowe o wartości [...] zł. (zapasy [...] zł., należności krótkoterminowe [...] zł. oraz inwestycje krótkoterminowe [...] zł.). Należy zatem zgodzić się z argumentacją zawartą w uzasadnieniu postanowienia z dnia [...] maja 2009r., iż wykazana przez wnioskodawcę strata nie oznacza, iż nastąpił trwały brak środków finansowych uniemożliwiający poniesienie kosztów sądowych w niniejszej sprawie.
Podniesiony przez wnioskodawcę argument, iż majątek trwały spółki nie może być zbyty z przyczyn od spółki niezależnych nie został w żaden sposób uzasadniony. Nadto należy zauważyć, iż podmiot działający w formie spółki z ograniczoną odpowiedzialnością może pokryć koszty sądowe przez zażądanie dopłat od wspólników. Z uwagi na powyższe, również powoływanie się na fakt, że aktualnie spółka nie prowadzi żadnej działalności, która stanowiłaby źródło przychodu nie może stanowić podstawy do przyjęcia, iż spółka nie jest w stanie pokryć kosztów sądowych.
W odniesieniu do osób prawnych Naczelny Sąd Administracyjny podkreślał wyjątkowy charakter prawa pomocy, przyjmując że osoba prawna dysponująca wciąż majątkiem, którego wartość wielokrotnie przewyższa wysokość wpisu, nie mieści się w hipotezie art. 246 § 2 p.p.s.a. (post. z dnia 19 listopada 2004 r., FZ 463/04, niepubl.). Takie stanowisko Sąd rozpatrujący wniosek strony skarżącej o zwolnienie od kosztów sądowych w pełni podziela.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie orzekł jak w sentencji.