Uzasadnienie
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. decyzją z dnia [...] 2004 r. Nr [...] nakazał A.B. zam. w B., przy ul. [...] doprowadzenie do stanu zgodnego z przepisami garaży – blaszaków, znajdujących się na działce nr 2221/1 w B. Prace miały polegać na przebudowie połaci dachowej garaży w taki sposób, aby spadek dachu był na własną posesję A.B., a połać dachu dochodziła do granicy działki i budynku gospodarczego usytuowanego na sąsiedniej działce nr 2223/1, należącej do Z. R. Miały być one wykonane do dnia 30 kwietnia 2005 r.
W uzasadnieniu tej decyzji napisano, że postępowanie zostało wszczęte na wniosek Z. R. Stwierdzono, że na działce nr 2221/1, należącej do sąsiada wnioskodawcy –A.B. stoją wybudowane bez pozwolenia 2 garaże – blaszaki. Są one usytuowane w odległości 30 – 35 cm od ściany budynku gospodarczego znajdującego się na działce, będącej współwłasnością Z.R. Garaże te zostały postawione przed wejściem w życie ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane.
W odwołaniu wniesionym od powyższej decyzji A.B. napisał, że garaże zostały wybudowane w latach 1978-1979 zgodnie z planem i z pozwoleniem na budowę Z. R. – seniora. Między nimi a budynkiem gospodarczym może przejść dorosły człowiek a woda opadowa jest odprowadzana rynnami na ziemię A.B.
i Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z dnia [...] 2005 r. Nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu WINB napisał, że decyzja organu I instancji została wydana przedwcześnie - z naruszeniem prawa budowlanego i Kp.a. Wyraźnie sprecyzowanie wniosku o wszczęcie postępowania obligowało organ do załatwienia sprawy co do istoty. Oznacza to, że PINB winien przeprowadzić postępowanie w sprawie legalności obiektów i zgodnie z żądaniem wniosku wydać decyzję nakazującą ich rozbiórkę lub decyzję o odmowie tego nakazu.
Zatem z uwagi na treść art. 103 ustawy Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994 r., który stanowi o konieczności załatwienia sprawy samowoli budowlanej popełnionej przed 1995 r. w oparciu o przepisy art. 37 bądź art. 40 ustawy PINB prawidłowo badał sprawę w oparciu o przepisy tej ustawy. Organ I instancji zastosował art. 40 jednakże uczynił to przedwcześnie, gdyż umożliwia on zalegalizowanie obiektów powstałych bez pozwolenia na budowę dopiero po wykluczeniu konieczności zastosowania art.
37. Zbadania wymagało w pierwszej kolejności, czy obiekty spełniają warunki stawiane im w art. 37, tj. czy znajdują się w terenie przeznaczonym w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego obowiązującym w dacie budowy pod tego typu zabudowę, czy nie powodują niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia, albo niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Dopiero ustalenie iż w/w przesłanki nie występują, umożliwia organowi nadzoru budowlanego podjęcie działań zmierzających do doprowadzenia obiektów do stanu zgodnego z przepisami wykonawczymi obowiązującymi w dacie orzekania, i zalegalizowanie samowoli budowlanej. Nieprawidłowym zatem było orzekanie w trybie art. 40 ustawy wobec braku ustaleń co do występowania przesłanek z art. 37.
WINB napisał dalej, że wątpliwości organu odwoławczego budzi także kwestia ustalenia popełnienia przez A.B. samowoli budowlanej. Faktem jest, że nie legitymuje się on wymaganą dokumentacją, jednakże usprawiedliwienie, iż została ona zniszczona w czasie powodzi w 1997 r. oraz przepisy art. 7 i 77 KPA zobowiązują organ do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
WINB dodał, że w toku ponownego postępowania organ rozważy możliwość ustalenia legalności obiektów np. na podstawie archiwalnych dokumentacji, bądź przesłuchań świadków i ponownego wydania decyzji załatwiającej sprawę co do istoty. Głównym zarzutem skarżącego uzasadniającym wadliwość decyzji PINB, jest fakt, iż sprawa przedmiotowych garaży blaszaków, była weryfikowana przez PINB w Brzesku, który w sprawie wydał już decyzję umarzającą postępowanie. Wskazuje to więc również na konieczność zbadania przez organ odwoławczy z uwagi ma możliwość wystąpienia przesłanki obligującej do stwierdzenia nieważności decyzji, o czym mowa w art. l56 1 pkt 3 KPA.
Na powyższą Decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. (doręczoną w dniu [...] 2005 r.) A.B. wniósł w dniu [...] 2005 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K. Napisał on, że uznaje decyzję za "niezgodną z prawdą, prawami nabytymi i nie mającą wpływu na bezpieczeństwo dla ludzi i mienia", a także przytacza argumenty ze swojego wcześniejszego odwołania.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Art. 138 § 2 k.p.a., stwarzający podstawę dla wydania w postępowaniu odwoławczym decyzji kasacyjnej jest przepisem wyjątkowym. Zgodnie z tym przepisem organ II instancji może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do pono9wnego rozpatrzenia, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części.
Regulacja ta nie powinna być nadużywana przez organy administracyjne i nie powinna być interpretowana rozszerzająco, jednak w analizowanej sprawie jej zastosowanie przez organ II instancji jest w pełni uzasadnione, Analiza akt sprawy pokazuje bowiem, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. zbyt pochopnie zastosował w sprawie art. 40 ustawy - Prawo budowlane z dnia 24 października 1974 r. (Dz. U. z 1981 r. Nr 38, poz. 229 z późn. zm.). Oczywiście, wobec obiektu budowlanego wzniesionego przed dniem 1 stycznia 1995 r. należało – zgodnie z art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r. (Dz. U. z 2004 r. Nr 6, poz. 41 z późn. zm.) zastosować tę właśnie ustawę, jednakże należało rozważyć jej przepisy w należytej kolejności. Art. 40 ustawy z 1974 r. stanowił bowiem, że może być zastosowany tylko wtedy, gdy nie zachodzą okoliczności określone w art. 37, t.j. nie ma przesłanek prawnych do wydania decyzji o rozbiórce obiektu budowlanego. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. nie zbadał tej okoliczności, tylko od razu zastosował art.
40. Tego rodzaju błąd nie mógł zostać naprawiony przez organ II instancji, gdyż wobec konieczności wzięcia pod uwagę art. 37, należało przeprowadzić postępowanie dowodowe od początku. Słusznym wyjściem było zatem wydanie decyzji kasacyjnej w trybie art. 138 § 2 k.p.a.
W opisanej sytuacji, skoro zaskarżona decyzja nie narusza prawa, Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.).