Uzasadnienie
Przedmiotem skargi jest decyzja z dnia 21 stycznia 2022 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie znak SKO.ZP/415/522/2021 utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji - Burmistrza Miasta Trzebini z dnia 25 maja 2021 r., nr GAU.6733.12.2021.SG orzekającej o ustaleniu z wniosku T. D. Spółki Akcyjnej lokalizacji inwestycji celu publicznego dla przedsięwzięcia pn.: "Modernizacja linii 110 kV relacji Jaworzno 1- Siersza, Siersza - Włodzimierz, Włodzimierz - Trzebinia i Jaworzno 1 - Trzebinia" na częściach działek położonych w Chrzanowie, obręb ewidencyjny Trzebinia, Trzebionka, Siersza Wodna, Myślachowice, Czyżówka".
Po rozpatrzeniu wniosku z dnia 3 marca 2021 roku decyzją z dnia 25 maja 2021 roku Burmistrz Miasta Trzebini orzekł o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego dla przedsięwzięcia pn.: "Modernizacja linii 110 kV relacji Jaworzno 1- Siersza, Siersza - Włodzimierz, Włodzimierz - Trzebinia i Jaworzno 1 - Trzebinia" na częściach działek położonych w Chrzanowie, obręb ewidencyjny Trzebinia, Trzebionka, Siersza Wodna, Myślachowice, Czyżówka". W uzasadnieniu do decyzji organ m.in. wskazał, że inwestycja polega na modernizacji linii elektroenergetycznej wraz z słupami i fundamentami, bez zmiany przebiegu obecnej linii. Jej długość ma wynieść ok. 15 km i składać ma się z ok. 65 słupów.
Jak wskazał organ I instancji przedmiotowa inwestycja uzasadnia objęcie jej procedurą postępowania o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, co wynika z treści przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami. Dokonano analizy warunków i zasad zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy wynikających z przepisów odrębnych, jak również stanu faktycznego i prawnego terenu, na którym planuje się realizację inwestycji. Projekt decyzji sporządziła osoba posiadająca w świetle art. 50 ust. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym uprawnienia do sporządzania projektów decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego.
Organ I instancji odniósł się także do uwag składanych przez strony postępowania w jego toku, a dotyczących w szczególności możliwości poprowadzenia przedmiotowej sieci w gruncie. Kwestię tę wyjaśniono w oparciu o stanowisko inwestora, zgodnie z którym rozwiązanie takie nie byłoby korzystne uwagi na fakt, że zmiana linii napowietrznej na kablową wyłącza z jakiegokolwiek użytkowania działki, po których biegnie linia, a w przypadku linii napowietrznej możliwa jest zarówno uprawa roli pod linią, jak i realizacja tam zabudowy, także mieszkaniowej. Poza tym w przypadku linii napowietrznej wykopy konieczne są tylko w miejscach posadowienia słupów, a nie na całej długości kabla, co w przypadku linii o tej długości wiązałoby się w ogromnymi kosztami.
Organ wskazał także, że zgodnie z regulacją ustawy z dnia 27 marca 2003 roku o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz. U. z 2021, poz. 741 ze zm.) – dalej jako "u.p.z.p." nie można odmówić ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego, jeżeli jest ona zgodna z przepisami odrębnymi. Ponieważ postępowanie nie wykazało niezgodności, ustalono lokalizację zgodnie z wnioskiem.
Odwołanie od powyższej decyzji, w ustawowym terminie, złożyli A. U., S. U. oraz Z. U. w imieniu których działa pełnomocnik radca prawny E. K.. Odwołujący podnieśli, iż treść decyzji nie wyklucza zmiany miejsc posadowienia słupów elektroenergetycznych, co może stanowić o niekorzystnym położeniu nowych słupów na nieruchomościach i faktycznej zmiany przebiegu linii napowietrznej. Dalej podniesiono, że z uzasadnieniu wskazano, że teren inwestycji nie jest położony w obszarze gruntów zmeliorowanych, co pozostaje w sprzeczności z faktem, iż na odcinku przebiegu sieci w Luszowicach są obszary zmeliorowane co wynika z map zasadniczych terenu. Wskazano iż zasadnym jest określenie czy pole elektromagnetyczne nie spowoduje pogorszenia standardów ochrony zdrowia oraz jaki będzie miało wpływ na środowisko. Podniesiono, iż decyzja nie uwzględnia kwestii zagospodarowania poszczególnych nieruchomości, co do których wydano już decyzje o środowiskowych uwarunkowaniach.
Tym samym nie uwzględniono w sposób należyty stanu faktycznego i prawnego w sprawie. Do odwołania załączono ekspertyzę R. M. (Pracownia Usług Ochrony Środowiska - R. M.) negatywnie opiniującą inwestycję pod kątem ochrony środowiska, zdrowia ludzi, a także wskazująca na wady związane z samym przebiegiem linii energetycznej.
Odwołanie od opisanej na wstępie decyzji złożyła również [...] Sp. z o.o. ul. [...], [...] działająca przez pełnomocnika radcę prawnego M. M..
Po rozpatrzeniu odwołania decyzją z dnia z dnia 23 sierpnia 2021 r. sygn. SKO.ZP/415/274/2021, którą uchylono zaskarżoną decyzję i przekazano sprawę organowi T instancji do ponownego rozpatrzenia. Kolegium wskazało na naruszenia przepisów postępowania, które w ocenie składu orzekającego mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy i uzasadniały wydanie decyzji kasatoryjnej. W szczególności Kolegium zwróciło uwagę, iż brak jest w aktach sprawy odrębnego dokumentu analizy, a jest on wymagany przepisami ustawy. Analiza znajduje się w aktach tylko jako załącznik do projektu decyzji.
Po drugie brak jest w decyzji precyzyjnego określenia nieruchomości na których ma być realizowana inwestycja, ponieważ organ poprzestał na ich graficznym zobrazowaniu. Po trzecie Kolegium wskazało na potrzebę rozważenia zastosowania w sprawie art. 49a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2021 roku, poz. 735 ze zm.) – dalej jako "K.p.a.". Kolegium podzieliło również zarzut jednego z odwołań, w zakresie błędnego określenia inwestycji słowem "modernizacja", które nie występuje w przepisach prawa budowalnego. W ocenie Kolegium nie może być mowy o modernizacji, jeżeli usytuowanie poszczególnych słupów przedmiotowej linii energetycznej może się na skutek inwestycji zmienić.
Od powyższej decyzji wniesiony został - w imieniu inwestora T. D. S.A. z siedzibą w K. ul. [...], [...] Oddział w B. - sprzeciw do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie.
Na skutek rozpatrzenia sprzeciwu WSA w Krakowie, wyrokiem z dnia 9 listopada 2021 r. sygn. akt II SA/Kr 1110/21, uchylił decyzję SKO w Krakowie.
W uzasadnieniu Sąd wskazał, że zarzuty Kolegium, mające uzasadniać wydanie decyzji kasatoryjnej, częściowo są niesłuszne, a częściowo nie mają takiego charakteru, który uzasadniałby uchylenie z ich powodu decyzji organu I instancji. W szczególności Sąd stwierdził, że: "Prawdą jest, że w aktach sprawy brak jest odrębnego dokumentu stanowiącego analizę kwestii wynikających z art. 53 ust. 3 u.p.z.p., niemniej jednak nie można pominąć, że faktyczna analiza wskazanych czynników została zawarta w decyzji organu I instancji - w jej pkt. II SKO nie zakwestionowało treści tej analizy, lecz wyłącznie brak "analizy" jako odrębnego dokumentu w aktach sprawy. W ocenie Sądu jest to nadmierny formalizm".
W odniesieniu do zarzutu dotyczącego nieprecyzyjnego określenia terenu inwestycji Sąd stwierdził, iż "Elementy składowe decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego zostały wymienione w art. 54 u.p.z.p. Jest to przepis rozszerzający obligatoryjne elementy decyzji wskazane w art. 107 § 1 K.p.a. Nie można się zgodzić z twierdzeniem organu II instancji, że w treści decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego należy wskazać dane nieruchomości, na których ma być realizowana inwestycja (numer, obręb oraz gmina). Takie wymaganie nie wynika z obowiązujących przepisów prawa dotyczących składników, jakie winna zawiera decyzja o lokalizacji inwestycji celu publicznego, a w szczególności z art. 54 u.p.z.p. W zakresie terenu objętego planowaną inwestycją decyzja taka powinna określać tylko linie rozgraniczające teren inwestycji wyznaczone na odpowiedniej mapie - co też decyzja organu I instancji wypełnia".
Jeśli chodzi o kwestię zastosowania art. 49a K.p.a. Sąd wskazał, iż:,,(...) w przypadku procedury wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego istnieje przepis szczególny dotyczący doręczeń. Mianowicie zgodnie z art. 53 ust. 1 u.p.z.p. o wszczęciu postępowania w sprawie wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego oraz postanowieniach i decyzji kończącej postępowanie strony zawiadamia się w drodze obwieszczenia, a także w sposób zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości. Inwestora oraz właścicieli i użytkowników wieczystych nieruchomości, na których będą lokalizowane inwestycje celu publicznego, zawiadamia się na piśmie. Istnienie takiej szczegółowej regulacji wyklucza możliwość zastosowania ogólnego przepisu art. 49a K.p.a.".
Natomiast odnośnie zarzutu, iż inwestycja w istocie nie stanowi modernizacji, a także, że jest to pojęcie nieznane prawu budowlanemu, wskazano, że modernizacja jest to nazwa przedsięwzięcia, jaką nadał mu inwestor na własne potrzeby, a nie kwalifikacja robót budowlanych jakie mają być wykonywane w ramach inwestycji. W niniejszej sprawie znaczenie ma zakres prac jakie mają zostać wykonane (wskazane we wniosku inwestora oraz treści decyzji) a nie nazwa przedsięwzięcia nadana przez inwestora. Ponadto na obecnym etapie postępowania nie mają zastosowania przepisy ustawy Prawo budowlane. Dopiero na kolejnym etapie, czyli przy wydawaniu pozwolenia na budowę przepisy tej ustawy znajdą zastosowanie. Decyzja organu I instancji zawiera określenie rodzaju inwestycji, co jest obligatoryjnym- składnikiem decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego, natomiast brak podstaw do żądania, by już na tym etapie posługiwać się nomenklaturą charakterystyczną dla kolejnego etapu procesu budowlanego".
Reasumując Sąd wskazał, że wszystkie powyższe argumenty wskazują, że powołane w zaskarżonej decyzji przyczyny w istocie nie uzasadniały wydania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzji kasatoryjnej.
Ponownie rozpoznając sprawę SKO w Krakowie kierując się wskazaniami WSA w Krakowie, uznało że decyzja organu I instancji jest prawidłowa.
Kolegium wskazało, że zgodnie z ogólną zasadą, jaką jest wolność zabudowy, ustanowioną w przepisie art. 6 ust. 2 pkt 1 u.p.z.p., każdy ma prawo w granicach określonych w ustawach, do zagospodarowania terenu, do którego posiada tytuł prawny, zgodnie z warunkami ustalonymi w prawie miejscowym lub decyzji o warunkach zabudowy jeżeli nie narusza prawem chronionego interesu publicznego lub osób trzecich. Jednocześnie organ administracji publicznej nie może odmówić ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego, jeżeli zamierzenie inwestycyjne jest zgodne z przepisami odrębnymi, o czym stanowi art. 56 ustawy.
W świetle art. 2 pkt 5 u.p.z.p. pod pojęciem "inwestycji celu publicznego" należy rozumieć działania o znaczeniu lokalnym (gminnym) i ponadlokalnym (powiatowym, wojewódzkim i krajowym), a także krajowym (obejmującym również inwestycje międzynarodowe i ponadregionalne), bez względu na status podmiotu podejmującego te działania oraz źródła ich finansowania, stanowiące realizację celów, o których mowa w art. 6 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. z 2021 roku, poz. 1899 ze zm.) – dalej jako "u.g.n.".
Zgodnie z art. 6 pkt 1) u.g.n. celem publicznym jest między innymi wydzielanie gruntów pod drogi publiczne, drogi rowerowe i drogi wodne, budowa, utrzymywanie oraz wykonywanie robót budowlanych tych dróg, obiektów i urządzeń transportu publicznego, a także łączności publicznej i sygnalizacji, zgodnie z pkt 2 tego samego przepisu celem publicznym jest również budowa i utrzymywanie ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej, a także innych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jak również budowa oraz utrzymywanie obiektów i urządzeń służących ochronie środowiska, zbiorników i innych urządzeń wodnych służących zaopatrzeniu w wodę, regulacji przepływów i ochronie przed powodzią, a także regulacja i utrzymywanie wód oraz urządzeń melioracji wodnych, będących własnością Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego (art. 6 pkt 4).
Kolegium wskazało, że zrealizowana została przesłanka ujęta przepisem art. 4 ust. 2 pkt 1 w związku z art. 50 ust. u.p.z.p., czytana łącznie z przepisem art. 2 pkt 5 u.p.z.p., który stanowi, iż przez inwestycję celu publicznego należy rozumieć działania o znaczeniu lokalnym (gminnym) i ponadlokalnym (powiatowym, wojewódzkim i krajowym), a także krajowym (obejmującym również inwestycje międzynarodowe i ponadregionalne), bez względu na status podmiotu podejmującego te działania oraz źródła ich finansowania, stanowiące realizację celów, o których mowa w art. 6 u.g.n.
Planowane przedsięwzięcie stanowi realizację celu publicznego skonkretyzowanego w przepisie art. 6 pkt 2 u.g.n. oraz że istnieją podstawy do przeprowadzenia postępowania na zasadach i w trybie przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Nie ma również wątpliwości, że planowana inwestycja wiązać się będzie z urzeczywistnieniem potrzeb określonych wspólnot na poziomie ponadlokalnym.
Projektowana inwestycja obejmuje modernizację fragmentu istniejącej sieci energetycznej wysokiego napięcia przebiegającej po znacznym terenie znajdującym się obrębie dwóch województw. Odcinek objęty wnioskiem obejmuje tereny dwóch gmin. Inwestycja ma zatem na celu zaspokojenie potrzeb ludności znacznego obszaru w zakresie dostaw energii elektrycznej. Nie ma zatem wątpliwości, że przesłanka określona w art. 2 pkt 5 u.p.z.p. została w niniejszej sprawie zrealizowana.
Kolegium następnie wskazało, że stosownie do art. 53 ust. 3 u.p.z.p., właściwy organ w postępowaniu o ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego dokonuje analizy:
- 1) warunków i zasad zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy, wynikających z przepisów odrębnych;
- 2) stanu faktycznego i prawnego terenu, na którym przewiduje się realizację inwestycji.
Jak wskazał organ II instancji, w toku postępowania zakończonego decyzją z dnia 25 maja 2021 r. została sporządzona analiza warunków i zasad zagospodarowania terenu, o której mowa w art. 53 ust. 3 u.p.z.p. Wprawdzie, jak już wyżej wskazano, brak jest odrębnego dokumentu analizy w aktach sprawy, niemniej jednak, zgodnie z wiążącymi wskazaniami WSA w Krakowie, wystarczająca i miarodajna jest w tym zakresie analiza stanowiąca złącznik do projektu decyzji.
Teren przedmiotowej inwestycji znajduje się w zachodniej części Województwa Małopolskiego, na terenie gmin Chrzanów (obręby Balin i Luszowice) oraz gminy Trzebinia (obręby Trzebinia, Trzebionka, Siersza Wodna, Myślachowice, Czyżówka). Obszary te nie są objęte miejscowymi planami zagospodarowania przestrzennego, nie stanowią też terenów zamkniętych. Inwestycja ma na celu zwiększenie bezpieczeństwa korzystania z istniejącej w tym terenie linii wysokiego napięcia i zapewnienia jej bezawaryjnego funkcjonowania.
Na podstawie sporządzonej analizy Kolegium uznało, iż zawiera ona charakterystykę terenu planowanej inwestycji, która pozwala na odtworzenie sytuacji faktycznej, jak ma miejsce w tym obszarze. Wskazano na wszelkie okoliczności istotne z punktu widzenia stosowania w przedmiotowej sprawie przepisów odrębnych. Analiza pozwala na weryfikację ustaleń poczynionych w sprawie, w szczególności ustalonych w projekcie decyzji warunków zabudowy i zagospodarowania terenu.
Kolegium wskazuje również, że spełniono warunek określony w art. 50 ust. 4 u.p.z.p. – projekt decyzji sporządzony został przez osobę wpisaną na listę samorządu zawodowego architektów - mgr inż. A. S. i przesłany do uzgodnienia Marszałkowi Województwa Małopolskiego, Dyrektorowi Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Krakowie Państwowego Gospodarstwa Wodnego "Wody Polskie", Dyrektorowi Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w Katowicach oraz zarządcom dróg poszczególnych kategorii, do których teren inwestycji przylega. Organy te bądź nie zajęły stanowiska w sprawie w określonym ustawą terminie, w związku z czym należało uznać, że uzgodnienia zostały milcząco dokonane, bądź też uzgodniły projekt decyzji pozytywnie. Kolegium wskazało, iż nie ma podstaw do kwestionowania ustaleń organu I instancji co do braku wpływu istniejących w terenie melioracji wodnych na realizację przedmiotowej inwestycji.
Kolegium nie kwestionuje tego, że z map zasadniczych wynika, że takie melioracje istnieją na terenie inwestycji, z tego zresztą wynikał obowiązek uzgodnienia projektu decyzji z Dyrektorem Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Krakowie Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie. Organ len stanowi wyspecjalizowaną jednostkę, kompetentną w zakresie oceny relacji pomiędzy planowaną inwestycją, a istniejącymi w terenie urządzeniami wodnymi i melioracyjnymi. Skoro uzgodnienie zostało milczącą dokonane, organy orzekające w sprawie zobowiązane są przyjąć, iż kwestie tych relacji zostały zbadane i ocenione, a organ uzgadniający nie dopatrzył się żadnych przeszkód w realizacji inwestycji w kształcie objętym projektem decyzji.
Kolegium stwierdziło także, że badana decyzja spełnia wymagania określone przepisem art. 54 u.p.z.p.. Określa ona bowiem rodzaj inwestycji oraz warunki i szczegółowe zasady zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy wynikające z przepisów odrębnych, a w szczególności w zakresie: a) warunków i wymagań ochrony i kształtowania ładu przestrzennego, b) ochrony środowiska i zdrowia ludzi oraz dziedzictwa kulturowego i zabytków oraz dóbr kultury współczesnej, c) obsługi w zakresie infrastruktury technicznej i komunikacji, d) wymagań dotyczących ochrony interesów osób trzecich, e) ochrony obiektów budowlanych na terenach górniczych.
W ocenie Kolegium zarówno przeprowadzona w sprawie analiza, jak i ustalone na podstawie projektu decyzji warunki zabudowy i zagospodarowania terenu są prawidłowe i wyczerpujące i realizują przesłanki ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego wynikające z przepisów u.p.z.p. Stan faktyczny w sprawie został ustalony w sposób pełny i prawidłowy, a wynikające z niego uwarunkowania dla realizacji przedmiotowej inwestycji zostały wskazane i ustalone prawidłowo.
Wymogom prawa odpowiadają także załączniki graficzne do decyzji, które określają linie rozgraniczające teren inwestycji, wyznaczone na kopii mapy zasadniczej, przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Z załączników tych wynika w sposób nie budzący wątpliwości, które działki stanowią teren przedmiotowej inwestycji. Takie oznaczenie terenu inwestycji jest wystarczające z punktu widzenia przepisów u.p.z.p. i spełnia kryterium dostatecznej precyzji przyjętych ustaleń, co przesądził WSA w Krakowie w wyroku zapadłym na gruncie przedmiotowej sprawy.
Odnosząc się do zarzutu odwołania, który dotyczy braku szczegółowych informacji co do lokalizacji objętych decyzją sieci na terenie poszczególnych działek, a w szczególności usytuowania słupów, Kolegium wskazało, że istotą decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego jest określenie sposobu zagospodarowania terenu i warunków zabudowy dla planowanego zamierzenia inwestycyjnego. Decyzja ta, co wynika w sposób jednoznaczny z przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, nie rodzi praw do terenu, jak również nie narusza prawa własności i uprawnień osób trzecich. Samo wydanie takiego aktu administracyjnego nie powoduje żadnej zmiany w sferze praw rzeczowych. Decyzja ta nie ma bowiem mocy ograniczania cudzych praw do nieruchomości. Sama decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego nie uprawnia do rozpoczęcia prac budowlanych i stanowi jedynie o możliwości wykonania inwestycji planowanego rodzaju na przedmiotowej nieruchomości określając jednocześnie wskazane przepisami prawa warunki, jakie inwestycja ta ma spełniać.
Z powyższych względów nie ma również podstaw do sporządzania i przedkładania przez inwestora na obecnym etapie procesu inwestycyjnego szczegółowej koncepcji zagospodarowania terenu przesądzającej o precyzyjnej lokalizacji poszczególnych sieci. Koncepcja taka może powstać dopiero wraz z projektem budowlanym, którego sporządzenie jest wymagane na kolejnym etapie procesu inwestycyjnego. Ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego to etap wstępny, wskazujący na warunki, jakie projekt i koncepcja zagospodarowania terenu winny spełniać.
Kolegium wskazało także, że wnioskodawca, zgodnie z art. 52 ust. 2 pkt 1 u.p.z.p. załączył do wniosku inicjującego postępowanie kopie mapy zasadniczej, na które naniesiono zarówno granice terenu objętego wnioskiem jak i orientacyjny przebieg planowanej sieci i jej elementów. Kolegium podkreśla jednak, że załączona do wniosku koncepcja ma charakter orientacyjny i nie jest wiążąca przy sporządzaniu projektu budowlanego.
Z kolei w odniesieniu do zarzutów dotyczących nazwy samej inwestycji, określonej jako "modernizacja", Kolegium wyjaśnia, że kwestia ta została wyjaśniona i przesadzona w wyroku WSA w Krakowie, wiążącym w przedmiotowej sprawie. Sąd wskazał, iż: "Jest to nazwa przedsięwzięcia, jaką nadał mu inwestor na własne potrzeby, a nie kwalifikacja robót budowlanych jakie mają być wykonywane w ramach inwestycji. Pojęcie modernizacji funkcjonuje w zakresie rachunkowości budżetowej, gdzie dokonanie odpowiedniej kwalifikacji nakładów finansowych na środki trwałe ma zasadnicze znaczenie z punktu widzenia ustalenia źródeł ich finansowania. Wydatki na remont środków trwałych należy, zgodnie z obowiązującymi przepisami, finansować z wydatków bieżących przedsiębiorstwa, a wydatki na modernizację środków trwałych należy finansować z wydatków majątkowych, inwestycyjnych. W niniejszej sprawie znaczenie ma zakres prac jakie mają zostać wykonane (wskazane we wniosku inwestora oraz treści decyzji) a nie nazwa przedsięwzięcia nadana przez inwestora.
Ponadto na obecnym etapie postępowania me mają zastosowania przepisy ustawy prawo budowlane. Dopiero na kolejnym etapie, czyli przy wydawaniu pozwolenia na budowę przepisy tej ustawy znajdą zastosowanie. Decyzja organu I instancji zawiera określenie rodzaju inwestycji, co jest obligatoryjnym składnikiem decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego, natomiast brak podstaw do żądania, by już na tym etapie posługiwać się nomenklaturą charakterystyczną dla kolejnego etapu procesu budowlanego". Powyższe stanowi odpowiedź na zarzut odwołania i przesądza, iż posłużenie się w stosunku do przedmiotowej inwestycji nazwą "modernizacja" było dopuszczalne i prawidłowe.
Kolegium uznało także, iż nie są trafne zarzuty dotyczące konieczności pozyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Inwestycja dotyczy już istniejącej linii napowietrznej 110 kV, która zgodnie z wnioskiem nie zmieni swojego przebiegu, ani też napięcia. W tej sytuacji brak jest podstawy prawnej dla wymaganie od inwestora uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia. Mając powyższe na uwadze orzeczono jak na wstępie.
Z tym rozstrzygnięciem nie zgodziła się skarżąca spółka, która na powyższą decyzją skarżąca spółka wniosła skargę, w której podniosła zarzuty naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy:
- 1) art. 138 § 1 pkt.
- 1) K.p.a. poprzez wydanie przez organ II instancji (Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie) decyzji utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji (Burmistrza Miasta Trzebinia) w sprawie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego, podczas gdy w niniejszej sprawie Organ powinien na podstawie art. 138 § 2 K.p.a. uchylić w całości decyzję organu I instancji tj. Burmistrza Miasta Trzebini zaskarżone przez Skarżącego odwołaniem i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji,
- 2) Art. 7 K.p.a. oraz 77 § 1 K.p.a. poprzez błędne uznanie na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, że przedsięwzięcie, którego dotyczył wniosek o ustalenie warunków lokalizacji inwestycji celu publicznego dotyczy modernizacji istniejącej linii 110 kV, podczas gdy faktycznie chodzi o rozbiórkę istniejącej linii oraz wybudowanie, w podobnej lokalizacji, nowej linii 110 kV
- 3) art. 80 K.p.a. poprzez brak wszechstronnej oceny materiału dowodowego zgromadzonego w postępowaniu, która to ocena doprowadziłaby organ do wniosku, że planowane przedsięwzięcie nie stanowi modernizacji linii 110 kV, raczej remont lub jej przebudowę, co doprowadziło do nieuzyskania przed wydaniem zaskarżonego orzeczenia decyzji o uwarunkowaniach środowiskowych
- 4) art. 8 i art. 107 § 3 K.p.a. przez nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji z uwagi na zawarcie w niej zbyt ogólnych stwierdzeń, co uniemożliwia realizację zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz uniemożliwia dokonanie kontroli zaskarżonej decyzji, w szczególności niewyjaśnienie prawnych podstaw do uznania przez Organ, że planowana modernizacja nie stanowi przebudowy, budowy lub remontu linii elektroenergetycznej,
- 5) art. 1 ust. 2 pkt 3) ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. 2022 poz. 503 t.j., dalej jako: "u.p.z.p") poprzez nieuwzględnienie wymagań ochrony środowiska oraz interesu związanego z prawem własności przysługującym Skarżącemu, oraz naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a to:
- 6) art. 1 ust. 3 u.p.z.p. poprzez nieuwzględnienie interesu prywatnego Skarżącego wynikającego z przysługującego mu prawa własności nieruchomości, na której ma być zlokalizowana inwestycja celu publicznego,
- 7) art. 72 ust. 1 pkt 3) w zw. z art. 71 ust. 2 pkt 2) ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (t.j. Dz. U. 2021 poz. 2373 z późn.zm.) dalej też jako: "ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku") poprzez utrzymanie w mocy decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego pomimo nieuzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach,
- 8) § 3 ust. 1 pkt 7) rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. 2019 poz. 1839; dalej jako: "rozporządzenie") w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 13 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku oraz art. 50 ust. 2 pkt 1) u.p.z.p, poprzez nieprawidłową wykładnię pojęcia przedsięwzięcie i stwierdzenie, że zakres prac planowanych przez inwestora nie stanowi przedsięwzięcia, co do którego konieczne jest uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.
Powołując się na powyższe skarżąca wniosła o uchylenie decyzji organu I i II instancji w całości oraz o zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył co następuje.
Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm., dalej też jako "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do art. 3 § 2 pkt 1) p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl art. 135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.
Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 p.p.s.a.).
Zgodnie z brzmieniem art. 15zzs4 ust.2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 374 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym od dnia 3 lipca 2021 r., wprowadzonym art. 4 pkt 3 ustawy z dnia 28 maja 2021 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2021 r., poz. 1090), w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 oraz w ciągu roku od odwołania ostatniego z nich, wojewódzkie sądy administracyjne przeprowadzają rozprawę wyłącznie przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających prowadzenie jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku, z tym, że osoby w niej uczestniczące nie muszą przebywać w budynku sądu.
W myśl art. 15zzs4 ust.3 ustawy Przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. W rozpoznawanej sprawie strony postępowania zostały wezwane o podanie, czy wnoszą o przeprowadzenie rozprawy zdalnej, a jeżeli tak – to o wskazanie adresu elektronicznego na platformie ePUAP - w terminie 7 dni od dnia doręczenia - pod rygorem przyjęcia, że strona nie ma możliwości technicznych uczestniczenia w rozprawie zdalnej.
Wobec tego, że nie wszystkie strony wskazały, że mają możliwości techniczne uczestniczenia w rozprawie w systemie zdalnym, dlatego też zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału sprawa została skierowana do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Podniesione zarzuty nie są trafne, a niezależnie od nich Sąd nie doparzył się podstaw uzasadniających uchylenie zaskarżonej decyzji.
Nie są trafne zarzuty naruszenia art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a. poprzez błędne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy i błędne uznanie na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, że przedsięwzięcie, którego dotyczył wniosek o ustalenie warunków lokalizacji inwestycji celu publicznego dotyczy modernizacji istniejącej linii 110 kV, podczas gdy faktycznie chodzi o rozbiórkę istniejącej linii oraz wybudowanie, w podobnej lokalizacji, nowej linii 110 kV, a także nierozważenie wszystkich jej okoliczności i brak należytego wyjaśnienia wydanej decyzji.
Odnosząc się w pierwszej kolejności do zarzucanego błędnego uznania, że przedsięwzięcie, którego dotyczył wniosek nie stanowi modernizacji istniejącej linii 110 kV, lecz rozbiórkę istniejącej linii oraz wybudowanie, w podobnej lokalizacji, nowej linii 110 kV, to trzeba wskazać, że organ wydając decyzję o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego odnosi się jedynie do scharakteryzowanego przez inwestora zamierzenia i nie jest rolą organu modyfikowanie czy korygowanie wniosku inwestora. Złożony wniosek dotyczył modernizacji linii i modernizacji też dotyczy decyzja. To natomiast czy faktycznie zmierzenie inwestora będzie – jak twierdzi skarżąca – wykraczało poza wnioskowaną modernizację, będzie stanowiło przedmiot oceny w ramach postępowania w przedmiocie pozwolenia na budowę. Na gruncie natomiast przedmiotowego postępowania organ nie ma podstaw do ingerowania w treść zamierzenia wnioskodawcy.
Ponadto należy wskazać, że stosownie do treści art. 56 u.p.z.p. "nie można odmówić ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego, jeżeli zamierzenie inwestycyjne jest zgodne z przepisami odrębnymi. Przepis art. 1 ust. 2 nie może stanowić wyłącznej podstawy odmowy ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego." Na gruncie niniejszej sprawy organ trafnie uznał, że zamierzenie inwestycyjne jest zgodne z przepisami odrębnymi, co determinowało wydanie decyzji zgodnej z wnioskiem.
Niezależnie należy wskazać, że zgodnie z ogólnymi zasadami postępowania administracyjnego, organy administracji stoją na straży praworządności i podejmują kroki niezbędne do dokładnego ustalenia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 k.p.a.). Organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a.) i dopiero na podstawie całokształtu materiału dowodowego ocenia, czy dana okoliczność została udowodniona (zasada swobodnej oceny dowodów - art. 80 k.p.a.). Po przeprowadzonym postępowaniu, jeśli sprawa jest dostatecznie wyjaśniona oraz taką formę rozstrzygnięcia przewidują odpowiednie przepisy, organ wydaje decyzję, uwzględniając wytyczne co do jej elementów składowych, wskazanych w art. 107 k.p.a., przedstawiając m.in. przyjęty w sprawie stan faktyczny (art. 107 § 3 k.p.a.).
Trzeba jednakże podkreślić, że postępowanie dowodowe nie jest celem samym w sobie, a przyjęta w postępowaniu administracyjnym zasada zupełności materiału dowodowego nie oznacza, że należy prowadzić postępowanie dowodowe nawet wówczas, gdy całokształt okoliczności ujawnionych w sprawie wystarcza do podjęcia rozstrzygnięcia, tak jak to miało miejsce na gruncie niniejszej sprawy. (por. np. uzasadnienia do wyroków: NSA z dnia 11 kwietnia 2017 r., sygn. II OSK 2045/15, NSA z dnia 25 września 2020 roku, sygn. II GSK 795/18, NSA z dnia 17 marca 2022 roku, sygn. II OSK 903/21, WSA w Krakowie z dnia 4 września 2020 roku, sygn. II SA/Kr 404/20 – oraz powołane tam orzecznictwo).
Sąd nie dopatrzył się w realiach niniejszej sprawy błędów czy wadliwości w przeprowadzeniu postępowania, w tym w zakresie ustalenia stanu faktycznego sprawy. Organ w sposób adekwatny do potrzeb ustalił stan faktycznych i nie pozostawił niewyjaśnionych istotnych dla sprawy okoliczności.
Nie jest także uzasadniony podniesiony zarzut naruszenia art. 138 § 1 pkt.
1) K.p.a. poprzez wydanie przez organ II instancji (Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie) decyzji utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji (Burmistrza Miasta Trzebinia) w sprawie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego, podczas gdy w niniejszej sprawie Organ powinien na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. uchylić w całości decyzję organu I instancji tj. Burmistrza Miasta Trzebini zaskarżone przez Skarżącego odwołaniem i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Zaznaczyć przy tym trzeba, że skarżąca spółka w żaden sposób nie uzasadnia tak podniesionego zarzutu.
Zgodnie z art. 138 § 2 K.p.a. organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.
Jak wskazuje się w orzecznictwie organ odwoławczy może wydać decyzję kasacyjną i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy stwierdzi, że naruszył on przepisy procesowe nie przeprowadzając postępowania wyjaśniającego, albo wprawdzie je przeprowadzając, ale z rażącym naruszeniem przepisów procesowych, np. nie dokonując ustalenia istotnych okoliczności faktycznych sprawy wymagających przeprowadzenia postępowania w znacznej części. Naruszenie takie nie może być usunięte przez organ odwoławczy w wyniku przeprowadzenia postępowania uzupełniającego, naruszałoby bowiem zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Zastosowanie zatem dyspozycji art. 138 § 2 zdanie pierwsze k.p.a. jest zatem uwarunkowane przesłankami procesowymi. Pierwsza polega na tym, że doszło do naruszenia przepisów postępowania w trakcie postępowania zakończonego decyzją organu pierwszej instancji, zaś druga sprowadza się do tego, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie.
Wykazanie zaistnienia tych przesłanek następuje na określonej podstawie materialnoprawnej. Niewyjaśnienie istotnych okoliczności faktycznych zapisanych w hipotetycznym stanie faktycznym daje podstawy do ustalenia, że spełniona jest przesłanka, według której konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Organ drugiej instancji ma możliwość wydania decyzji kasacyjnej wyłącznie w sytuacji, gdy postępowanie w pierwszej instancji zostało przeprowadzone z naruszeniem norm prawa procesowego w takim zakresie, że miało to istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia.
Wskazać należy bowiem, że braki w postępowaniu dowodowym nie mogą stanowić podstawy do zastosowania art. 138 § 2 k.p.a. jedynie w sytuacji, gdy organ odwoławczy ma możliwość skorzystania z art. 136 § 1 k.p.a. Tym samym zastosowanie art. 138 § 2 k.p.a. poprzedzone być powinno wykazaniem, że ewentualne postępowanie dowodowe przeprowadzone w oparciu o przepis art. 136 § 1 k.p.a. będzie niewystarczające. Tylko niewyjaśnienie istotnych okoliczności faktycznych daje podstawy do ustalenia, że spełniona jest przesłanka, według której konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. (por. uzasadnienie do wyroków NSA: z dnia 23 lutego 2021 roku, sygn. I OSK 193/21,z dnia 12 marca 2020 roku, sygn. II OSK 570/20, z dnia 13 kwietnia 2022 roku, sygn. I OSK 445/22, z dnia 12 maja 2022 roku, sygn. II OSK 402/22, z dnia 28 czerwca 2022 roku sygn. II OSK 1179/22.
Na gruncie natomiast niniejszej sprawy organ I instancji dokonał wszelkich ustaleń koniecznych i niezbędnych ze względu na stan sprawy. Organ II instancji nie uznał, aby a na gruncie przedmiotowej sprawy pozostawał jeszcze konieczny do wyjaśnienia, a nie wyjaśniony dotychczas zakres sprawy, który miałby co więcej istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Również skarżąca spółka nie wskazuje na takie elementy.
Wbrew zarzutowi skargi, organ I instancji dokonał wszelkich koniecznych i niezbędnych dla sprawy ustaleń okoliczności faktycznych i w związku z tym nie było potrzeby uzupełniania postępowania, w tym zakresie. Dlatego też nie było podstaw do zastosowania przez organ II instancji art. 138 § 2 K.p.a.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 1 ust. 3 u.p.z.p. poprzez nieuwzględnienie interesu prywatnego Skarżącej wynikającego z przysługującego jej prawa własności nieruchomości, na której ma być zlokalizowana inwestycja celu publicznego, należy wskazać, że organ aby mógł odmówić ustalenia lokalizacji w sposób wskazany przez inwestora, organ musi wykazać jej niezgodność z przepisami prawa. Oceniając decyzję w przedmiocie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego, należy mieć na uwadze nie tylko słuszny interes indywidualny, ale także publiczny cel, jakiemu służyć ma planowana inwestycji, który to cel usprawiedliwia między innymi ograniczenie prawa własności osoby trzeciej. Ocena legalności lokalizacji inwestycji celu publicznego w danym miejscu, co obejmuje również ocenę jej przebiegu po terenie prywatnym, powinna polegać na stwierdzeniu, czy ingerencja w prawo własności jest w danym przypadku konieczna i uzasadniona.
Stwierdzenie to nie sięga jednak tak daleko, aby obejmowało obowiązek badania przez organy słuszności, czy też celowości realizacji inwestycji, czy też prowadziło do nałożenia na wnioskodawcę wymogu przestawienia innych rozwiązań alternatywnych lokalizacji inwestycji i szczegółowego omówienia, dlaczego został wybrany dany jej wariant (por. uzasadnienie do wyroku NSA z dnia 28 kwietnia 2020 roku, sygn. II OSK 1373/19). Podkreślić trzeba, że będące zamierzeniem inwestora zamierzenie nie dotyczy budowy linii a tylko jej modernizacji. W związku z tymi pracami nie zmieni się także lokalizacja linii w terenie.
Wobec tego, co do zasady nie zmieni się z powodu inwestycji zakres ingerencji w nieruchomość skarżącego. Niezależnie trzeba także wskazać, że w art. 1 ust. 2 u.p.z.p. "wymienia szereg przesłanek, które powinny być wzięte pod uwagę w planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennego, wymieniając je w dziesięciu równorzędnych punktach (m.in. w punkcie 7 prawo własności, a w punkcie 9 potrzeby interesu publicznego). Nie można więc prawu własności w tej sytuacji nadawać cechy zdecydowanego prymatu nad innymi wartościami wymienionymi w tym przepisie przez ustawodawcę (por. wyroki NSA z 13 grudnia 2006 r., sygn. akt II OSK 1487/06, z dnia 6 lutego 2009 r., sygn. akt II OSK 374/09, z dnia 10 marca 2017 r., sygn. akt II OSK 941/15). W sprawie dotyczącej lokalizacji inwestycji celu publicznego organ administracji publicznej musi mieć na uwadze przyszłe skutki decyzji w postaci wywłaszczenia bądź ograniczenia prawa własności, co decyduje o konieczności oceny, czy potrzeba realizacji inwestycji celu publicznego pozostaje w odpowiedniej proporcji do potencjalnych skutków wynikających z ingerencji w prawo własności osób trzecich (por. wyrok NSA z dnia 26 sierpnia 2015 r., sygn. akt II OSK 1577/15).
Nie oznacza to jednak, że wzgląd na interes prywatny właściciela powinien mieć charakter decydujący w procesie ustalania lokalizacji inwestycji celu publicznego. Prawo własności nie jest bowiem prawem absolutnym, a na jego treść składają się również obowiązki właściciela, wynikające z nakazów ochrony interesu publicznego (por. uzasadnienie do wyroku TK z dnia 29 czerwca 2005 r., SK 34/04). Ocena legalności lokalizacji inwestycji celu publicznego w danym miejscu, co obejmuje również ocenę jej przebiegu po terenie prywatnym, powinna polegać na stwierdzeniu, czy ingerencja w prawo własności jest w danym przypadku konieczna i uzasadniona" (por. uzasadnienie do wyroku NSA z dnia 28 kwietnia 2020 roku, sygn. II OSK 1373/19). Na gruncie przedmiotowej sprawy, która jak już zaznaczono, nie dotyczy budowy linii, a tylko jej modernizacji należy przyjąć, że ingerencja w prawo własności, jest konieczna i uzasadniona, a przy tym zachowany zostanie dotychczasowy zakres ingerencji we własność skarżącej. Powyższe stanowi o bezzasadności zarzutu.
Rozwijając zarzuty naruszenia art. 72 ust. 1 pkt 3) w zw. z art. 71 ust. 2 pkt 2) ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, skarżąca spółka podnosi, że zaskarżona decyzja dotyczy stanowi przedsięwzięcie mogące potencjalnie oddziaływać na środowisko i konieczne było uzyskanie przez inwestora decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach planowanego przedsięwzięcia, zgodnie z art. 71 ust. 2 ustawy z dnia 3 października 2008 roku o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (t.j. Dz. U. z 2022 roku, poz. 1029 ze zm.).
Skarżący wskazuje, że już sama pobieżna analiza zacytowanego powyżej opisu planowanej inwestycji budzi podejrzenia co do tego, że pozostanie ona bez związku z przekształceniem lub zmianą sposobu wykorzystywania terenu. Inwestor wskazuje, że nie wyklucza zmiany miejsc posadowienia słupów, co z pewnością będzie się wiązało z koniecznością zmiany sposobu wykorzystywania terenu w miejscu posadowienia słupów. Dodatkowo inwestor nie wskazał, czy słupy, które planuje posadowić, mają parametry podobne do słupów aktualnie tworzących ten fragment linii, czy też może zupełnie odmienny charakter.
Stanowisko to nie jednak trafne.
W pierwszej kolejności należy wskazać, że decyzją z dnia 17 marca 2020 roku Burmistrz Miasta Trzebini umorzył postępowanie w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia pn: "Modernizacja linii 110 kV relacji Jaworzno 1 – Siersza, Siersza – Włodzimierz, Włodzimierz – Trzebinia i Jaworzno 1 – Trzebinia". W uzasadnieniu do wydanej decyzji organ wskazał m.in., że nie zmieni się oś istniejących linii oraz nie zmieni się napięcie znamionowe linii 110 kV. W związku z tym przedmiotowe zamierzenie nie kwalifikuje się do grupy przedsięwzięć, mogących znacząco oddziaływać na środowisko, dla których wymagana jest decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach, stosownie do art. 71 ust. 2 ustawy z dnia 3 października 2008 roku o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. Przedmiotowa decyzja stała się ostateczna z dniem 4 czerwca 2020 roku (k. 298 i 299 a.a).
Decyzji ostatecznej służy tzw. domniemanie legalności, które oznacza, że jest ona ważna i powinna być wykonywana dopóty, dopóki nie zostanie zmieniona, uchylona lub nie zostanie stwierdzona jej nieważność przez właściwy organ i z zachowaniem przepisanego trybu postępowania (np. wyrok NSA z 14.04.2017 r., I OSK 1545/15). Ostateczna decyzja administracyjna jest wiążąca erga omnes, a więc również w stosunku do sądów administracyjnych (wyrok NSA z 10.09.2014 r., I OSK 229/13) (cyt: Andrzej Wróbel [w:] Jaśkowska Małgorzata, Wilbrandt-Gotowicz Martyna, Wróbel Andrzej, Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego, LEX; komentarz do art. 16 teza 2). Kolegium, podobnie jak i wcześniej Burmistrz odwołując się do tej ostatecznej (i prawomocnej) decyzji wydają decyzje o ustaleniu lokalizacji uznały, że wnioskowane zamierzenie nie wymaga uzyskania decyzji środowiskowej. Na marginesie należy wskazać, że również skarżąca spółka nie odwołała się od decyzji z dnia 17 marca 2020 roku.
Niezależnie należy wskazać, że zgodnie z treścią § 3 ust. 1 pkt 7) rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. poz. 1839 ze zm.) napowietrzne linie elektroenergetyczne o napięciu znamieniowym nie mniejszym niż 110 kV inne niż wymienione w § 2 ust 1 pkt 6 rozporządzenia zalicza się do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. W § 2 ust 1 pkt 6) rozporządzenia wskazane zostały napowietrzne linie elektroenergetyczne o napięciu znamionowym nie mniejszym niż 220 kV i długości nie mniejszej niż 15 km i zostały one zaliczone do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko.
Zaskarżona decyzja dotyczy napowietrznej linii elektroenergetycznej o napięciu znamionowym nie mniejszym niż 110 kV, a jednocześnie mniejszej niż 220 kV. Linia elektroenergetyczna jest jako całość obiektem budowlanym - obiektem liniowym. Jej przebieg wyznacza jej oś, którą wykreśla się przez centralną część słupów. Planowana inwestycja polega na modernizacji linii elektroenergetycznej wraz z słupami i fundamentami, bez zmiany przebiegu obecnej linii. Jej długość ma wynieść ok. 15 km i składać ma się z ok. 65 słupów. Jak jednoznacznie wynika z treści decyzji oś linii wysokiego napięcia na odcinku objętym zamierzeniem nie zostanie zmieniona. Nie zostanie również zmieniony przebieg przewodów fazowych, a jedynie możliwe jest usytuowanie słupów w innym miejscu niż dotychczas. Sama natomiast linia elektroenergetyczna pozostanie więc, tak jak dotychczas, linią napowietrzną 110 kV, zdolną do transportowania energii elektrycznej o tym samym napięciu.
Całościowe ujęcie wskazanego zamierzenia budowlanego nie daje zatem podstaw do przyjęcia, aby traktować je jako przedsięwzięcie, mogące znacząco oddziaływać na środowisko i wymaga uzyskania decyzji środowiskowej.
Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt.
13) ustawy z dnia 3 października 2008 roku o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko przez przedsięwzięcie należy rozumieć zamierzenie budowlane lub inną ingerencję w środowisko polegającą na przekształceniu lub zmianie sposobu wykorzystania terenu, w tym również na wydobywaniu kopalin; przedsięwzięcia powiązane technologicznie kwalifikuje się jako jedno przedsięwzięcie, także jeżeli są one realizowane przez różne podmioty. Tym samym skoro dana inwestycja nie powoduje przekształcenia lub zmiany wykorzystywania terenu, to nie wymaga uzyskania decyzji środowiskowej. Taka sytuacja ma miejsce na gruncie niniejszej sprawy. Trudno bowiem uznać, tak jak wskazuje skarżąca spółka, że na skutek wskazanej inwestycji dojdzie do zmiany sposobu wykorzystywania terenu. Zarówno obecnie jak i po modernizacji wskazana linia będzie obejmowała ten sam obszar i nie zmieni się ani zajętość terenu, uwzględniając strefy ochronne, jak i napięcie, które będzie przesyłane za pomocą tej linii. Nie są uzasadnione przy tym argumenty, że zainstalowanie nowego osprzętu, w tym izolatorów i elementów ochrony przeciw drganiowej jest przebudową linii i stanowić ma o kwalifikacji wskazanej inwestycji jako przedsięwzięcia, które wymaga uzyskania decyzji środowiskowej.
Nie jest także słuszny argument skarżącej, że "art. 50 ust. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, zgodnie z którym roboty budowlane polegające na remoncie, montażu lub przebudowie, jeżeli nie powoduję zmiany sposobu zagospodarowania terenu i użytkowania obiektu budowlanego oraz nie zmieniają jego formy architektonicznej, a także nie są zaliczone do przedsięwzięć wymagających przeprowadzenia postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko nie wymagają wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Treść tego przepisu sugeruje, że warunki te muszą być spełnione łącznie. Skoro zatem Organ uznał, że w niniejszej sprawie należy wydać decyzję o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, to poniekąd przyznał również, że przedsięwzięcie podlega zaliczeniu do przedsięwzięć wymagających oceny przeprowadzenia postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko."
Wbrew temu stanowisku art. 50 ust. 2 pkt 1 u.p.z.p. nie określa wymogów, w których zachodzi konieczność uzyskania przez potencjalnego inwestora decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, lecz określa sytuacje, w których uzyskanie decyzji o ustaleniu lokalizacji nie jest wymagane. Nie jest zatem tak, że decyzja ta musi być wydana jedynie wówczas, gdy modernizacja doprowadzi do jednoczesnego wystąpienia wszystkich okoliczności wymienionych w art. 50 ust. 2 pkt 1 u.p.z.p. Wszystkie te okoliczności muszą wystąpić łącznie, aby nie było potrzeby wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji (por. np. uzasadnienie do wyroku NSA z dnia 17 marca 2022 roku, sygn. II OSK 830/21).
Ze względu na powyższe skarga na zasadzie 151 p.p.s.a została oddalona.