Uzasadnienie
Wraz ze skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 21 lutego 2014 r w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia, skarżący A. N. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych. Z oświadczenia zawartego w urzędowym formularzu wynikało, że skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną E. N., córką M. N., synem G. N., córką B. K. oraz wnukami: P. K., M. K. i O. K.. Skarżący podał, że ich miesięczny dochód wynosi 4.280 zł i stanowi go: wynagrodzenie za pracę skarżącego w wysokości 1.800 zł brutto, zasiłek M. N. z Urzędu Pracy w wysokości 800 zł oraz wynagrodzenie za pracę G. N. w wysokości 1.680 zł. W skład majątku A. N. wchodzi mieszkanie o powierzchni 59,021 m², a wnioskodawca nie dysponuje zasobami pieniężnymi, ani przedmiotami wartościowymi.
Skarżący podał, że miesięczne koszty utrzymania mieszkania, w tym czynsz, energia, i gaz wahają się w granicach 800 zł, zaś resztę pieniędzy pochłania zakup żywności, odzieży i obuwia, a także środków czystości i innych okazjonalnych wydatków.
Referendarz sądowy WSA w Krakowie postanowieniem z dnia 10 czerwca 2014 r. oddalił wniosek skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych, wskazując, że pomimo skierowanego do niego wezwania skarżący nie uzupełnił danych koniecznych do oceny sytuacji materialnej jego rodziny. Odpis tego postanowienia został doręczony skarżącemu 16 czerwca 2014 r.
W dniu 23 czerwca 2014 r. skarżący wniósł sprzeciw od orzeczenia referendarza. Wyjaśnił, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe tylko z żoną E. N., zaś jego dzieci i wnuki nie mieszkają razem z nimi. Skarżący podał, że jedynym dochodem jego oraz żony jest wynagrodzenie skarżącego za pracę w wysokości netto 1.320,43 zł miesięcznie. Na potwierdzenie tego przedłożył zaświadczenie od pracodawcy. Skarżący przedstawił też formularz PIT-37 za rok 2013, z którego wynika, że żona nie uzyskuje żadnego dochodu. Ponadto skarżący podał wysokość miesięcznych wydatków na czynsz (450 zł), prąd (70 zł), gaz (ok. 80 zł), telefon (50 zł), żywność (ok. 500 zł) i środki czystości (ok. 200 zł).
Skarżący nadesłał kserokopie pokwitowań opłat za mieszkanie, gaz i prąd oraz zaznaczył, że wydatki na niezbędne utrzymanie pochłaniają niemal cały dochód jego gospodarstwa domowego. Skarżący podał także, ze zmuszony był zakupić aparat słuchowy za kwotę 2.290,20 zł i obecnie spłaca ten zakup w ratach po 232,92 zł miesięcznie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej ppsa, przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, zaś w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Należy podkreślić, że instytucja prawa pomocy służy zabezpieczeniu prawa do sądu osób, które nie są w stanie ponieść kosztów związanych z postępowaniem. Ocena, czy w konkretnej sprawie zachodzą przesłanki do udzielenia stronie prawa pomocy oraz co do zakresu tego prawa należy do sądu, który opiera się na oświadczeniu strony obejmującym dokładne dane o jej stanie majątkowym, dochodach i stanie rodzinnym.
Z przedstawionej przez skarżącego sytuacji majątkowej i rodzinnej wynika, że dochód uzyskiwany przez jego dwuosobową rodzinę, prowadzącą gospodarstwo domowe wynosi 1.320,43 zł miesięcznie, zaś wydatki na niezbędne utrzymanie (mieszkanie, prąd, gaz, żywność i środki czystości) pochłaniają niemal całą tę kwotę. Ponadto skarżący spłaca kredyt udzielony mu na zakup aparatu słuchowego. Dlatego, w ocenie Sądu, skarżący nie jest w stanie uiścić wpisu sądowego od skargi bez uszczerbku w swoim koniecznym utrzymaniu. Zdaniem Sądu obowiązek uiszczenia wpisu od skargi powodowałby zachwianie sytuacji materialnej i bytowej skarżącego oraz mógłby spowodować niemożność zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych.
Natomiast odnośnie całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych, Sąd uznał, że na obecnym etapie postępowania zwolnienie od wpisu sądowego zapewnia skarżącemu prawo do sądu, a w przypadku pojawienia się nowych kosztów sądowych skarżący może ponownie złożyć wniosek o przyznanie prawa pomocy, który zostanie rozpatrzony z uwzględnieniem zaktualizowanej sytuacji majątkowej skarżącego.
W związku z powyższym Sąd orzekł jak w punktach I i II sentencji postanowienia na podstawie art. 260, 243 § 1, 244 § 1, 245 § 1, 246 § 1 pkt 2 ppsa.