Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] r. (znak: [...]) Starosta [...], działając na podstawie art. 129 ust. 1, art.130 i 132 ustawy z dnia 21.08.1997 r., o gospodarce nieruchomościami tj Dz.U.z 2004 nr.261poz.2603 z późn. zm.- zwaną dalej ustawą o gn) w związku z art. 73 ust. 2 pkt. 1, ust. 4, ust. 5 ustawy z dnia 13.10.1998r. - przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, póz. 872 ze zm.), po rozpatrzeniu wniosku K. O. orzekł, o ustaleniu odszkodowania za dz. ewid. [...] obręb [...] o pow. [...] ha zajętej pod drogę publiczną o kategorii drogi wojewódzkiej nr [...], "[...]" w wysokości [...] zł (słownie: [...] złotych), na rzecz – Z. S., zobowiązując do wypłaty Skarb Państwa.
Odwołanie Z. S. nie zostało uwzględnione i Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] r. (znak: [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję podnosząc w uzasadnieniu co następuje.
1/ Wojewoda [...] działając na podstawie art. 73 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 13.10.1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, decyzją z dnia [...] r. (znak[...]) stwierdził nabycie przez Województwo [...] z dniem 1.01.1999 r. z mocy prawa własność nieruchomości położonej w [...], składającej się z działki [...] obręb [...] o pow. [...] ha, zajętej pod fragment drogi wojewódzkiej nr [...] "[...]". Decyzja ta wobec niezaskarżenia stała się ostateczna z dniem [...] r. 2/ w dniu [...] r, K. O. wystąpiła do Starosty [...] o wypłatę odszkodowania za działkę ewidencyjną nr [...]w obr. nr [...] w [...]. K. O. zmarła w dniu [...] r. a spadek po niej nabyła córka Z. S. w całości.
3/ w odwołaniu od decyzji organu l instancji Z. S. wniosła o zmianę decyzji poprzez ustalenie odszkodowania na jej rzecz za przedmiotową działkę w wysokości [...] zł lub w przypadku nieuwzględnienia tej kwoty, precyzując wniosek z dnia [...] r., ustalenie odszkodowania za udział wynoszący 1/2 części nieruchomości oznaczonej jako działka [...] w obr. [...], zgodnie ze stanem ewidencyjnym ujawnionym na dzień 31 grudnia 1998 r. 4/ podmiotem uprawnionym do złożenia wniosku o odszkodowanie jest podmiot, któremu przysługiwał tytuł własności najpóźniej w dniu 31.12.1998 r., lub jego spadkobiercy. Do wniosku winny być dołączone dowody potwierdzające przysługiwanie przymiotu strony oraz ostateczna decyzja wojewody wydana w trybie art. 73 ust. 3 ustawy z dnia 13 października 1998r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną 5/ Starosta [...] w dniu [...] r. przeprowadził rozprawę administracyjną z udziałem rzeczoznawcy majątkowego, który sporządził operat szacunkowy.
W trakcie rozprawy administracyjnej strony postępowania uzyskały wyczerpującą informację dotyczącą motywów dla których rzeczoznawca ustalił taką a nie inną wartość. Jak wynika z protokołu z rozprawy do zebranego w sprawie materiału dowodowego obecne na rozprawie strony nie wniosły żadnych zastrzeżeń. Odszkodowanie ustalone zostało na rzecz osoby, która była spadkobiercą wnioskodawczyni będącej przedmiotem wniosku działki.
Wg odpisu z księgi wieczystej [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy w [...] Wydział Ksiąg Wieczystych na dzień 31.12.1998r, własność do [...] kat. [...] stanowiącej dz. ew. nr [...] w obr. Nr [...] w [...] ujawniona była na rzecz K. O. do 1/2 i K. L. do 1/2, 6/ skoro postanowieniem wydanym w sprawie sygn.akt. [...] Sąd stwierdził, że Z. S. nabyła spadek po K. O., to oznacza to, że ma ona prawo do 1/2 części przedmiotowej nieruchomości. Zatem słusznie Starosta [...] ustalił odszkodowanie na rzecz Z. S. w wysokości [...] zł. Ustalenie odszkodowania nastąpiło w oparciu o operat szacunkowy określający wartość nieruchomości, sporządzony przez rzeczoznawcę majątkowego,
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję złożyła Z. S. i zarzucając zaskarżonej decyzji:
- a) naruszenie prawa materialnego, a zwłaszcza art. 128 i art. 130 ustawy o gospodarce nieruchomościami, jak i art.73 ust.3 decyzji ustawy z 13.10. 1998 r., a także,
- b) sprzeczność istotnych ustaleń z treścią zebranego materiału dowodowego "w niniejszym postępowaniu i w związku z wywłaszczeniem z dnia 1 stycznia 1999 r do znaku [...] dotyczącej dalszej części działki [...] w obr [...] w [...] z analogicznym (1/2) udziałem poprzedniczki prawnej skarżące/', wniosła o "jej zmianę i poprzedzającej ją decyzji Starosty [...] poprzez ustalenie, że przedmiotowe odszkodowanie nie może być niższe aniżeli kwota [...] zł, co odpowiada połowie udziału K. O. w działce [...] obr [...] obj, [...], jakiej spadkodawczynią w całości na mocy stwierdzenia spadku Sądu Rejonowego w [...] do [...] jest skarżąca jej córka Z. S., a także o zasądzenie od w/w Organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania".
W uzasadnieniu, podniosła, że:
- - zaskarżoną decyzją Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję organu l instancji z tym uzasadnieniem "jakoby powoływana w odwołaniu Z. S. powierzchnia nie była w całości zajęta pod drogę publiczną. Jest to oczywistym nonsensem, a zaprezentowana argumentacja bazując jedynie na decyzji wywłaszczeniowej do znaku [...] z [...] i mówi tylko o fragmencie działki tą decyzją wywłaszczonej podczas gdy decyzją z [...] r do [...] ten sam Wojewoda [...] stwierdził, że niezależnie od owych [...] m Województwo [...] z dniem 1 stycznia 1999r nabyło też [...] m.Obie wywłaszczone części stanowiły fragment działki ewid. nr [...] w obr.l w [...] gdzie poprzedniczka skarżącej jej matka K. O. była współwłaścicielką w połowie, a nieżyjący też w [...] r Jej brat K. L., po którym spadkobiercami testamentowymi pozostali wnukowie T. i M. L., też miał 1/2 części w całości".
- - "Zrozumiałe jest, że można nawiązywać do oznaczeń z daty wydania decyzji wywłaszczeni owych bo w [...] r. było dawno po postępowaniu o zniesienie współwłasności i dział spadku w sprawie [...] Sądu Rejonowego w [...] gdzie wyodrębnione zostały m.in. dziatki podlegające wywłaszczeniu w całości czyli [...] o pow. [...] ha K. O. i [...] o pow. [...] ha T. L. ale Jeżeli już skarżąca będąca jedyną sukcesorką K. O. wywłaszczona została z pominięciem "połowy" L. to przy odszkodowaniu jedynie z "jej połowy" nie można mówić aby tam miała jedynie 1A. Na dobrą sprawę skarżąca powinna otrzymać odszkodowanie nawet większe aniżeli domagała się tego w odwołaniu bo nie za [...] m ale sumę [...] + [...] m podzieloną następnie przez 2 bo taki w 1999 r był udział w całej działce [...] w obr. [...] w [...]".
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu podnosząc dodatkowo, że decyzja Wojewody stwierdzająca nabycie mienia ma wyłącznie charakter deklaratoryjny. Ma to istotne znaczenie dla sprawy albowiem w dniu 3.12.1998 r. właścicielami działki ew. [...] w obr. [...] w [...] zgodnie z odpisem z KW Nr [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy w [...] byli K. O. do 1/2 i T. L. do 1/4 i M. L. do 1/4, "a wszelkie późniejsze zmiany w zakresie prawa własności dotyczące m. innymi zniesienia współwłasności w drodze ugody sądowej (data ugody — 1[...] r.) nie mogą być brane pod uwagę przy ustaleniu odszkodowania za części działki [...] pod drogi publiczne, gdyż z dniem 1 stycznia 1999 r. nie stanowiły one już własności wymienionych osób". Co do działki Nr [...] o pow. [...] m2, o której mowa w skardze, podniesino, że w dniu [...] r., Wojewoda [...] wydał decyzję (znak: [...]) stwierdzającą nabycie tej działki z dniem 1 stycznia 1999 r. z mocy prawa przez Województwo [...]. Z wnioskiem o wydanie takiej decyzji wystąpił T. L. Również z jego wniosku toczy się postępowanie w Starostwie Powiatowym w [...] o odszkodowanie za przedmiotową działkę (znak: [...]).
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Na wstępie należy stwierdzić, że stosownie do treści art. 13 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, póz. 1270 ze zm. -zwaną dalej w skrócie p.o.p.s.a.) wojewódzkie sądy administracyjne są powołane do rozpoznawania wszystkich spraw sądowoadministracyjnych z wyjątkiem tych spraw, dla których zastrzeżona jest właściwość Naczelnego Sądu Administracyjnego. Podkreślić należy, że ocena działalności organów administracji publicznej dokonywana przez wojewódzki sąd administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia będącego przedmiotem tej oceny pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego oraz pod względem zgodności z przepisami postępowania administracyjnego. Przy czym kontrola Sądu sprowadza się do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.
Powyższe oznacza, że sąd administracyjny nie jest kolejną instancją odwoławczą od ostatecznej decyzji administracyjnej a - jak wspomniano wyżej - ocenia ten akt pod względem legalności. Należy także podkreślić, że stosownie do treści art. 134 § 1 p.o.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami oraz wnioskami skargi, a także powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że oceniając zaskarżoną decyzję pod względem jej zgodności z prawem, sąd obowiązany jest wziąć pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy.
Powyższa uwaga wskazuje, że żądanie skargi zmiany decyzji "poprzez ustalenie, że przedmiotowe odszkodowanie nie może być niższe aniżeli kwota [...] zł, co odpowiada połowie udziału K. O. w działce [...] obr [...] obj, Kw [...], jakiej spadkodawczynią w całości na mocy stwierdzenia spadku Sądu Rejonowego w [...] do [...] jest skarżąca jej córka Z. S.," jest zupełnie nie uzasadnione. Nie do końca zrozumiały jest też wywód skargi, ale jak to powiedziano wyżej Sąd orzeka w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami oraz wnioskami skargi.
Przystępując do rozważań nad legalnością zaskarżonej decyzji, zwrócić należy uwagą, że zgodnie z art. 73 ust. 4 ustawy przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną odszkodowanie - za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną która z mocy prawa stała się własnością Skarbu Państwa lub właściwej jednostki samorządu terytorialnego - jest ustalane i wypłacane według zasad i trybu określonych w przepisach o odszkodowaniach za wywłaszczone nieruchomości, na wniosek właściciela nieruchomości złożony w okresie od dnia 1.01. 2001 r. do dnia 31.12. 2005 r.
Zarówno skarżąca jak i orzekające organy pomijają treść ostatecznej decyzji Wojewody [...] z dnia z dnia [...] r. (znak: [...]), w której Wojewoda stwierdził nabycie przez Województwo [...] z dniem 1.01.1999 r., z mocy prawa - własność nieruchomości położonej w [...], składającej się z dz. ewid. [...] obręb [...] o pow. [...] ha. Przedmiotem nabycia jest więc dz. ewid. [...] i za nią ma być wypłacone odszkodowanie jej właścicielowi, ale nie właścicielowi z dnia 31.12.1998 r., tylko osobie która wykaże, że w dniu wydawania decyzji o odszkodowaniu przysługiwało jej prawo do odszkodowania za tą konkretną nieruchomość. Co innego jest bowiem złożenie wniosku o odszkodowanie, a co innego - przyznanie odszkodowania. Inne rozumowanie nie potrzebnie biurokratyzowałoby postępowanie o odszkodowanie bo np. z wnioskiem o odszkodowanie wystąpiłaby osoba będąca właścicielem nieruchomości w dniu 31.12.1998 r., która nie dożyła wydania decyzji o odszkodowaniu wtedy organ musiałby odszkodowanie przyznać nieżyjącemu właścicielowi w nie budzącej wątpliwości sytuacji, że organowi znany jest sukcesor zmarłego właściciela.
Jeszcze inna sytuacja powstałaby gdyby właściciel nieruchomości z dnia 31.12.1998 r., zmarł przed 31.12. 2005 r. (ostatnim dniem złożenia wniosku o odszkodowanie), to rozważenia wymagałaby kwestia czy jego spadkobierca może taki wniosek zgłosić. Kwestia ta nie mająca związku ze sprawą niniejszą pozostaje po za rozważaniami Sądu.
W sprawie niniejszej jest oczywiste, że przedmiotem odszkodowania jest suma pieniężna związana z utratą własności dz. ewid. [...]. Jest także oczywiste, że wniosek złożyła osoba która była współwłaścicielką dz. ewid. [...] z której powstała dz. ewid. [...], której wyłączną właścicielką w dniu ustalania odszkodowania jest skarżąca jako jedyna spadkobierczyni osoby składającej wniosek o odszkodowanie. Jest także oczywiste, że Wojewoda stwierdził nabycie z mocy prawa przez Województwo [...] dz. ewid. [...]. Wydaje się więc być oczywiste, że odszkodowanie należy się tej sobie jako wyłącznej właścicielce dz. ewid. [...].
Skoro więc, kontrola sądowa wykazała, że zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu l instancji, naruszają prawo na podstawie art. 145 § 1 pkt.1 lit. "a" i "c" oraz art.135 oraz 152 i art. 200 p.o.p.s.a. należało orzec jak w sentencji.