Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia [...] wydanym na podstawie art. 59 § 2 w zw. z art. 123 k.p.a. oraz art. 18, art. 23 § 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 roku, Nr 229, poz. 1954) w zw. z art. 80 ust. 2 pkt 2 i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku- Prawo budowlane (Dz. U. z 2003 roku, Nr 207, poz. 2016 z późn. zm.),.....Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. odmówił Z.W. przywrócenia uchybionego terminu do wniesienia zażalenia od postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. z dnia [...] roku, znak [...].
W uzasadnieniu wskazano, że postanowienie organu pierwszej instancji zostało awizowane Z.W. w dniu......2005 roku, a skutek doręczenia, w myśl art. 44 k.p.a., nastąpił z dniem 10 czerwca tegoż roku, a termin do wniesienia zażalenia upłynął dnia 17 czerwca 2005 roku. Następnie Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego omówił zawarte w art. 58 k.p.a. przesłanki przywrócenia terminu, wskazując iż Z.W. złożyła wniosek o jego przywrócenie dnia......2005 roku, powołując się na pobyt w szpitalu, trwający od.....do.... lipca 2005 roku. Organ ocenił, iż brak winy w uchybieniu terminu nie został należycie uprawdopodobniony.
Na powyższe postanowienie skargę w terminie wniosła Z.W., podnosząc, iż znajduje się w trudnej sytuacji majątkowej i rodzinnej, jak również podając, że w dniach od.. do..... czerwca 2005 roku przebywała w szpitalu, nie mogła zatem odebrać przesłanego postanowienia. W piśmie procesowym, złożonym na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Krakowie w dniu.... kwietnia 2008 roku, skarżąca zażądała uchylenia zaskarżonego postanowienia w całości oraz orzeczenia o przywróceniu terminu, a także zasądzenia kosztów postępowania. W uzupełnieniu skargi podniosła również, iż o postanowieniu z dnia [...] dowiedziała się dopiero w dniu......2005 roku, otrzymując tytuł wykonawczy.
W odpowiedzi na skargę...... Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko, zawarte w zaskarżonym rozstrzygnięciu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Sąd administracyjny w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. - oznaczanej dalej jako p.p.s.a.), uprawniony jest do badania czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.). Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Wady, skutkujące koniecznością uchylenia decyzji lub postanowienia, stwierdzeniem ich nieważności bądź wydania ich z naruszeniem prawa, przewidziane są w przepisie art. 145 § 1 p.p.s.a. Na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a. sąd administracyjny uchyla akt administracyjny, jeżeli narusza ona przepisy postępowania w sposób, mogący mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia.
Analiza postępowania administracyjnego, poprzedzającego zaskarżone postanowienie prowadzi do wniosku, iż nie może ono pozostać w obrocie prawnym z uwagi na uchybienia z zakresu przepisów prawa procesowego, którymi jest ono dotknięte. Skarga okazała się zatem skuteczna, aczkolwiek z innych przyczyn, niż okoliczności w niej podniesione.
Jeżeli strona w postępowaniu administracyjnym nie dokonała czynności procesowej w przewidzianym terminie, może- stosownie do art. 58 § 1 k.p.a.- domagać się jego przywrócenia, uprawdopodabniając, że uchybienie nastąpiło bez jej winy. Podanie o przywrócenie terminu wnosi się w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia, a wraz z jego wniesieniem należy dopełnić czynności, dla której określony był termin (art. 58 § 2 k.p.a.). Także we wpadkowym postępowaniu, jakim jest rozpatrywanie wniosku o przywrócenie uchybionego terminu, na organach administracji publicznej ciąży wynikający z art. 7 k.p.a. obowiązek podjęcia wszelkich kroków, niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Wnosząc o przywrócenie terminu strona winna uprawdopodobnić brak swojej winy, jednakże o ile to uczyniła, organ zobowiązany jest wyjaśnić okoliczności sprawy, w tym- ustalić datę powstania i ustania przyczyny uchybienia, są to bowiem w takim postępowaniu okoliczności prawnie relewantne.
Jak słusznie przyjmuje się w orzecznictwie sądowoadministracyjnym (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 października 2006 roku, sygn. akt I OSK 1330/05, Lex Omega nr 289259), samo istnienie w art. 58 § 1 k.p.a. instytucji uprawdopodobnienia nie zwalnia organu, rozpoznającego kwestię przywrócenia terminu, z obowiązku podejmowania działań w celu dokładnego wyjaśnienia sprawy w tym zakresie, a organ winien podjąć czynności, których efektem będzie potwierdzenie, przez osobę wnioskującą, wiarygodności okoliczności, na które powołała się, podając przyczynę niedopełnienia w terminie określonych czynności procesowych.
Uznać należy, iż w przedmiotowej sprawie organ, rozpatrujący wniosek o przywrócenie terminu, nie uczynił zadość powyższym wymogom. Skarżąca powołała się na pobyt w szpitalu, czym uprawdopodobniła, że uchybienie terminu powstało bez jej winy. Organ winien był jednak zweryfikować to oświadczenie, zarówno pod kątem tego, czy pobyt w szpitalu istotnie- z uwagi na swój czasokres- był przyczyną uchybienia terminu, jak i ustalenia, kiedy przeszkoda ta ustała, aby można było ustalić, czy zachodzi przesłanka przywrócenia terminu, o jakiej mowa w art. 58 § 2 k.p.a........ Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. zaniechał tych czynności, co w efekcie doprowadziło do sytuacji procesowej, w której stan faktyczny nie został prawidłowo i wnikliwie ustalony. Istnieją bowiem istotne rozbieżności pomiędzy oświadczeniem Z.W., zawartym we wniosku o przywrócenie terminu, a podanymi przez nią datami pobytu w szpitalu, wskazanymi w skardze, przy czym oba te twierdzenia zostały poparte dokumentem.
Abstrahując od kwestii czy wskazane okresy hospitalizacji dawałyby podstawy do przywrócenia terminu na zasadzie art. 58 § 1 k.p.a., - przy brakach postępowania wyjaśniającego nie można tego przesądzić; dotyczy to także zagadnienia czy były to jedyne okresy pobytu skarżącej w szpitalu. Naruszenie dyspozycji art. 7 k.p.a. mogło zatem wpłynąć na treść zaskarżonego rozstrzygnięcia, a zatem podlegało ono uchyleniu.
Rozpatrując ponownie wniosek o przywrócenie terminu, organ nadzoru budowlanego będzie obowiązany ustalić- a w miarę możliwości zweryfikować na podstawie dokumentów- w jakich datach pobyt w szpitalu, mogący stanowić usprawiedliwioną przyczynę nie dokonania czynności procesowej w terminie, rozpoczął się i zakończył. Dopiero po ustaleniu tych okoliczności możliwe będzie wydanie rozstrzygnięcia w oparciu o art. 58 § 1 i § 2 k.p.a. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego winien także uwzględnić twierdzenia Z.W., podniesione w piśmie procesowym z dnia.....2008 roku, odnośnie terminu, w którym dowiedziała się o wydaniu postanowienia z [...]. Jeżeli skarżąca istotnie powzięła wiadomość o tym rozstrzygnięciu dopiero z chwilą otrzymania tytułu wykonawczego, dopiero ta data winna być przyjęta jako chwila ustania przyczyny, o jakiej mowa w art. 58 § 2 k.p.a.
Dla porządku wskazać należy, iż Sąd nie mógł uwzględnić wniosku o dokonanie reformacji zaskarżonego postanowienia. Rzeczą sądów administracyjnych jest sprawowanie kontroli nad działaniami administracji publicznej, w tym nad wydanymi przez nią aktami administracyjnymi, nie zaś zastępowanie jej w rozpatrywaniu spraw. Podstaw do uwzględnienia żądania w tym zakresie nie daje również art. 145 p.p.s.a., który w sposób wyczerpujący wskazuje możliwe orzeczenia sądu administracyjnego, wykluczając orzekanie co do istoty sprawy administracyjnej.
Mając powyższe na uwadze, Sąd orzekł jak w sekwencji wyroku, za podstawę biorąc art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a., o kosztach rozstrzygając na zasadzie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a.