Uzasadnienie
W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia solidarnie wpisu sądowego w kwocie 200 zł od skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 15 lutego 2013 r. w przedmiocie zezwolenia na usunięcie drzew skarżący S. K. i H. K. złożyli wniosek o zwolnienie ich od kosztów sądowych.
Z oświadczenia zawartego w urzędowym formularzu "PPF" wynika, że skarżący prowadzą wspólne gospodarstwo domowe wraz z trojgiem dzieci: K. ur. [...] kwietnia 1986 roku, L. ur. [...] kwietnia 1990 roku i A. ur. [...] listopada 1991 roku. Ich miesięczny dochód z gospodarstwa rolnego wynosi 700 zł. Syn K. jest osobą bezrobotną. Synowie L. i A. pobierają stypendia socjalne. W skład majątku skarżących wchodzi dom o powierzchni 100 m², mieszkanie o powierzchni 37 m², nieruchomość rolna wielkości 1,5 ha oraz udział 22/120 części w drodze [...] stanowiącej dojazd do domu, gospodarstwa rolnego i lasu. Skarżący nie dysponują oszczędnościami, ani cennymi przedmiotami o wartości powyżej 3000 euro. Synowie nie posiadają własnego majątku.
Uzasadniając wniosek o przyznanie prawa pomocy skarżący podnieśli, iż dysponują bardzo skromnym dochodem z gospodarstwa rolnego. Środki uzyskane z tego źródła są w całości przeznaczane na bieżące wydatki, wśród których podstawową pozycję stanowią opłaty za energię elektryczną, gaz oraz zakup żywności. Skarżący nie posiadają żadnych oszczędności i nie są w stanie przeznaczyć żadnej kwoty na opłaty sądowe.
Mając powyższe na uwadze, zważono, co następuje:
Zwolnienie od kosztów sądowych stanowi odstępstwo od zasady partycypacji strony w kosztach postępowania sądowego wyrażonej w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej: p.p.s.a.), zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Zatem instytucja prawa pomocy winna być stosowana jedynie w przypadkach wyjątkowych, gdy wnioskodawca nie posiada żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania.
Zgodnie z art. 246 § 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Prawo pomocy w zakresie częściowym, którego przyznania domagają się skarżący, obejmuje m. in. zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Zwolnienie od kosztów sądowych - co do zasady - powinno dotyczyć przede wszystkim osoby fizyczne znajdujące się w ubóstwie, które z uwagi na swoją sytuację materialną i życiową nie są w stanie ponieść kosztów sądowych i dlatego postępowanie z ich udziałem winno kredytować państwo.
W ocenie orzekającego skarżący uwiarygodnili w sposób wystarczający i skuteczny, że nie posiadają środków na pokrycie kosztów sądowych w zainicjowanym postępowaniu. Sytuacja materialna wnioskodawców jest nie jest łatwa. Rodzina utrzymuje się ze skromnych dochodów z prowadzonego gospodarstwa rolnego o areale 1,5 ha. Łączna wysokość tych dochodów wynosi 700 zł miesięcznie i przypada na pięć osób, na utrzymaniu skarżących pozostaje bowiem troje dzieci, w tym jeden syn bezrobotny. Na osobę w rodzinie przypada zatem dochód w wysokości 140 zł. Uzyskiwane dochody z trudem wystarczają na pokrycie podstawowych potrzeb życiowych rodziny. Posiadany dom służy zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych rodziny, a gospodarstwo rolne jest jedynym źródłem ich utrzymania, nie może być zatem mowy o spieniężeniu jakiegokolwiek składnika posiadanych dóbr majątkowych.
Przedstawiona sytuacja materialna pozwala na stwierdzenie, że skarżący spełniają przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w całości. Z tych względów orzeczono jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a.