Uzasadnienie
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek M. D. o zwolnienie od kosztów sądowych, w sprawie skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 15 marca 2016 r.
We wniosku tym skarżąca oświadczyła iż prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z mężem. Ich wspólny miesięczny dochód z tytułu pobieranych świadczeń rentowych wynosi 1.895 zł.
W skład majątku skarżącej wchodzi współwłasność domu o pow.160 m2, gospodarstwo rolne o pow. 1.02 ha, budynki gospodarcze. Obecnie 0,7 ha zostało wydzierżawione ze względu na zaprzestanie działalności rolniczej.
Skarżąca oświadczyła, iż ponosi w miesiącu następujące koszty utrzymania koniecznego: koszty leczenia – [...] zł, ogrzewanie – [...] zł, energia elektryczna i gaz – [...] zł, telefon, woda i śmieci – [...] zł. Dodatkowo skarżąca ponosi koszty ubezpieczenia budynków i podatku – [...] zł oraz koszty utrzymania budynków –[...] zł. Łącznie jest to w miesiącu kwota 1030 zł.
Stosownie do treści art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, (Dz. U. nr 153, poz.1270). prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowaniu lub w jego toku. Prawo to obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym.
W przedmiotowej sprawie skarżąca wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.
W tym miejscu należy też zwrócić uwagę czym jest instytucja prawa pomocy. Prawo pomocy to inaczej prawo ubogich. Instytucja ta ma charakter wyjątkowy co oznacza, że może być stosowana tylko w przypadku osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną (do takich osób zalicza się bezrobotnych, osoby pozbawione środków do życia), bądź gdy środki te są bardzo ograniczone i zaspakajają tylko niezbędne potrzeby egzystencjonalne (vide postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 października 2005 r. I GZ 107/05, niepubl.). Z kolei przez uszczerbek dla siebie, bądź rodziny należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych (vide postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 marca 2005 r. sygn. akt FZ 794/04, niepubl.).
W ocenie orzekającego sytuacja majątkowa skarżącej, uzasadnia przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Skarżąca posiad stały miesięczny dochód, ale jego wysokość nie pozwala zadośćuczynić obowiązkowi wniesienia stosownej opłaty bez uszczerbku utrzymania koniecznego. Po odliczeniu wykazanych wydatków koniecznych pozostała kwota 865 zł nie pozwala na wygospodarowanie 500 zł celem wniesienia stosownego wpisu od skargi.
Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 243 § 1, art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 §1 i § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270).