Uzasadnienie
Skarżący A. B. i P. B. złożyli wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych.
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 31 lipca 2018 r. referendarz sądowy zwolnił ich od wpisu od skargi w połowie, a w pozostałym zakresie wniosek o zwolnienie od kosztów oddalił.
W sprzeciwie na to postanowienie skarżący podnieśli, że oboje pracują, utrzymując się z łącznego dochodu 4 750 zł miesięcznie. Większość z tych pieniędzy przeznaczają na kredyt pod hipotekę domu oraz gospodarstwa rolnego, a ponadto na żywność, koszty utrzymania domu oraz paliwo, które jest niezbędne do poruszania się do pracy. Podkreślili, że ponoszą duże wydatki z tytułu leczenia [...]. Brak oszczędności stanowi w tej sytuacji "ogromny problem", jakiekolwiek dodatkowe koszty powodują ogromne obciążenie [...] Z uwagi na sytuację finansową wnioskodawcy musieli zrezygnować z wielu udogodnień, co ma wpływ również na bieżące funkcjonowanie ich rodziców, którzy w zamian za opiekę przekazali skarżącym gospodarstwo rolne.
Rozpoznając sprzeciw Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje
Zgodnie z art. 260 § 1-3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka, jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu. Sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym.
Zaskarżone sprzeciwem postanowienie referendarza jest prawidłowe i dlatego należało utrzymać je w mocy.
Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym, – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
W zaskarżonym postanowieniu referendarz prawidłowo ocenić przedstawiony przez skarżących stan majątkowy i rodzinny jako uzasadniający tylko częściowe uwzględnienie wniosku.
We wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych skarżący podali, że prowadzą wspólnie gospodarstwo domowe. Oboje pracują, łączny miesięczny dochód z tego tytułu wynosi 4 750 zł. Otrzymują także dopłaty unijne do gospodarstwa – z kopii przelewów dołączonych do akt sprawy wynika, że otrzymali z tego tytułu 2 476,12 zł w października 2017 r., 1 061,20 zł w styczniu 2018 r., 1 132,56 zł w marcu 2018 r. W formularzu PPF skarżący podali, że gospodarstwo rolne ma powierzchnię 3,78 ha, jest na nim siane zboże. W piśmie z 19 lipca 2018 r. wyjaśnili, że poza dopłatami unijnymi nie czerpią z gospodarstwa rolnego dochodów, jedna na nim posiane zboże, trawa oraz kilka drzewek owocowych.
Skarżący określają swoje miesięczne wydatki na łączną kwotę 3 385 zł, w czego skład wchodzą koszty rat kredytu, prąd, gaz, telefon, leki, jedzenie, paliwo. Do tego wskazują na roczne koszty podatku rolnego (2150 zł), ubezpieczenia domu (230 zł).
Z oświadczeń skarżących znajdujących się w aktach sprawy wynika także, iż posiadają oni dom o pow. 200 m2, nie mają cennych ruchomości ani oszczędności. Podają natomiast, iż są właścicielami samochodu osobowego [...] z 2006r. o wartości 14 000 zł. Rodzice P. B. pobierają emeryturę rolniczą, którą przeznaczają na swoje potrzeby, nie dokładając się do kosztów utrzymania gospodarstwa.
Oceniając tak przedstawioną sytuację majątkową i rodzinną skarżących należy uznać, że pozwala ona na zwolnienie skarżących tylko w połowie od wpisu od skargi – (który w niniejszej sprawie wynosi 645 zł), nie uzasadnia natomiast zwolnienia skarżących od kosztów sądowych w całości.
Skarżący mają do swojej wyłącznej dyspozycji kwotę 4 750 zł miesięcznie, nie mają nikogo na utrzymaniu, bowiem rodzice P. B. mają własne dochody z emerytury rolniczej. Dodatkowo otrzymują dopłaty unijne do gospodarstwa rolnego, przy czym nie określili, jaka konkretnie jest ich łączna wysokość w skali roku. Stałe miesięczne wydatki - w tym również raty kredytu konsumenckiego i hipotecznego, a także koszty leczenia - określają na kwotę 3 385 zł, a zatem pozostaje skarżącym do dyspozycji kwota ponad 1 300 zł miesięcznie. Wobec powyższego, twierdzenia skarżących zawarte w sprzeciwie, jakoby musieli zrezygnować z wielu udogodnień budzą poważne wątpliwości.
Wątpliwe jest również twierdzenie skarżących, że oprócz dopłat unijnych nie czerpią z gospodarstwa rolnego żadnych dochodów. Trzeba przypomnieć, że jest to stosunkowo duże gospodarstwo (prawie 4 ha), a skarżący sieją na nim zboże, rosną na nim również drzewka owocowe.
Trzeba również przypomnieć, że skarga dotyczy decyzji ustalającej wysokość jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości, która była konsekwencją sprzedaży przez A. B. i P. B. nieruchomości w marcu 2017 r. za kwotę 80 000 zł, natomiast obecnie – po upływie kilkunastu miesięcy - twierdzą, że nie mają jakichkolwiek oszczędności.
Jednocześnie Sąd uwzględnił fakt, że skarżący pozostają pod stałą opieką lekarską [...]. Dlatego też zwolniono ich w połowie od wpisu od skargi. W świetle przedstawionych wyżej okoliczności uiszczenie połowy wpisu od skargi tj. kwoty 322 zł nie spowoduje nadmiernego obciążenia budżetu rodziny.
Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł o utrzymaniu w mocy orzeczenia referendarza – na podstawie art. 260 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.