Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...].12.2001 r., (znak: [...]) Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O., działając na podstawie art. 48 ustawy z dnia 7.07.1994 r. Prawo Budowlane (Dz.U. nr.89 poz.414 z późn. zm.- obecnie tj. Dz.U. z 2003 r. nr.207 poz. 2016 z późn. zm.- zwanej dalej Prawem Budowlanym z 1994 r.) nakazał Z. K. dokonanie rozbiórki zadaszenia nad istniejącą bramą wjazdową działki nr ew. gr. [...] od strony ul. O. w W. o wym. 6,40 x 2,40 m.
Odwołanie Z. K. zostało uwzględnione i Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 26.02.2003 r. (znak: [...]) na podstawie art. 138 § 2 kpa uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji podnosząc w uzasadnieniu, że organ I instancji dokonał nieprawidłowej kwalifikacji przedmiotu postępowania. Wykonane zadaszenie nad bramą wjazdową, o konstrukcji drewnianej, kryte blachą, połączone z istniejącym budynkiem mieszkalnym nie jest nowym obiektem budowlanym, na realizacje którego przepisy prawa wymagają uzyskanie decyzji o pozwoleniu na budowę. Właściwym trybem postępowania w tym przypadku jest tryb art. 50, 51 Prawa budowlanego z 1994 r.
Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję złożyła H. B. i zarzucając:
- 1. naruszenie prawa materialnego, przez niewłaściwe jego zastosowanie, a w szczególności przepisu art. 50 i art. 51 Prawa Budowlanego z 1994 r.;
- 2. naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, a w szczególności przepisu 138 § 2 kpa poprzez zaniechanie wydania decyzji i przyjęcie konieczności przeprowadzenia postępowania dowodowego w znacznej części.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje
Skarga w sprawie niniejszej została złożona przed dniem 1.01.2004 r. Zgodnie jednak z art. 97 § l ustawy z dnia 30.08.2002 r., Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz. 1271), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem l stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz. 1270 - w skrócie p.o.p.s.a.).
Skarga jest uzasadniona bowiem dokonana w trybie art. l § 2 ustawy z dnia 25.07.2002 r., Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153 poz. 1269) kontrola sądowa stwierdziła, że zaskarżona decyzja narusza prawo.
Przedmiotem kontroli Sądu w sprawie niniejszej jest prawidłowe zastosowanie przez organ odwoławczy art. 138 § 2 kpa.
Zarówno w orzecznictwie sądowym jak i doktrynie podniesiono, że art. 138 § 2 kpa, stanowi w istocie wyłom w kodeksowej konstrukcji postępowania odwoławczego. Celem bowiem tego postępowania jest ponowne rozpatrzenie i rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej przez organ odwoławczy, a strona tego postępowania ma prawo do merytorycznego załatwienia jej sprawy, rozstrzygniętej zaskarżoną odwołaniem decyzją organu pierwszej instancji. Wynika z tego, że przepis art. 138 § 2 Kodeksu nie powinien być interpretowany rozszerzająco.
Zgodnie z art. 138 § 2 KPA organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości lub w części i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Przekazując sprawę organ ten może wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.
Organ odwoławczy może więc, wydać decyzję kasacyjną tylko wówczas, gdy spełnione są przesłanki określone w art. 138 § 2 zdanie pierwsze in fine kpa, tj. wówczas, gdy zdaniem organu odwoławczego organ pierwszej instancji albo nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego lub przeprowadzone przez ten organ postępowanie wyjaśniające nie jest wystarczające do rozstrzygnięcia sprawy i brak jest podstaw do zastosowania w postępowaniu odwoławczym art. 136 kpa, tj. przeprowadzenia przez organ odwoławczy dodatkowego, uzupełniającego postępowania dowodowego. Przy czym organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji kasacyjnej powinien wskazać przyczyny niezastosowania art. 136 kpa.
Należy więc stwierdzić, że kompetencja organu odwoławczego do podejmowania decyzji kasacyjnych jest wyraźnie ograniczona przesłankami ustawowymi. Żadne inne wady postępowania, ani wady decyzji podjętej w I instancji nie dają organowi odwoławczemu podstaw do wydania decyzji kasacyjnej tego typu. Przyczyny, dla których organ odwoławczy uznał za konieczne skorzystanie z możliwości przewidzianej tym przepisem, winny przy tym znaleźć jednoznaczny wyraz w uzasadnieniu decyzji (art. 107 § l i 3 kpa).
Tymczasem w sprawie niniejszej organ odwoławczy stoi na stanowisku, że wykonane zadaszenie nad bramą wjazdową, nie jest nowym obiektem budowlanym, na realizacje którego przepisy prawa wymagają uzyskanie decyzji o pozwoleniu na budowę co powoduje, że właściwym trybem postępowania w tym przypadku jest tryb art. 50, 51 Prawa budowlanego z 1994 r.
Jeżeli organ II instancji stoi na stanowisku, że powołana przez organ I instancji podstawa prawna decyzji jest wadliwa, to tylko sam fakt powołanie wadliwej podstawy prawnej, nie może stać się przyczyną zastosowania art. 138 § 2 kpa. Konieczne jest spełnienie normatywnej przesłanki dla kasacji decyzji tj. stwierdzenia, że rozstrzygniecie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części, a uzupełnienie postępowania nie jest możliwe w trybie art. 136 kpa.
Skoro więc, kontrola sądowa wykazała, że zaskarżona decyzja, narusza prawo na podstawie art. 145 § l pkt.l lit. "c", art. 152 oraz art. 200 p.o.p.s.a. należało orzec jak w sentencji.