Uzasadnienie
II SA/Kr 72/06
Decyzją Kierownika Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych z [...].l.2000 r., Nr [...] wydaną na podstawie art.25 ust.2 pkt 1 lit. " a" w zw. z art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. " a " ustawy z 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. Z 1997r. Nr 142 poz. 950 ze zm.) pozbawiono S.G. uprawnień kombatanckich przyznanych 6.IV. 1976 r. z tytułu działalności w Ruchu Oporu 1.1.1942 r. - 16.1.1945 r. (łącznie 3 lata i 1 miesiąc).
W toku postępowania ustalono bowiem, że była zatrudniona w organach bezpieczeństwa publicznego, co obecnie skutkuje pozbawieniem uprawnień kombatanckich.
We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy S.G. powołuje się na dokumenty świadczące o jej przynależności do BCH-AL. Twierdzi, że w UB pracowała nie z chęci, ale z przymusu, gdyż została przeniesiona z MO pod koniec 1948 r. i wykonywała wyłącznie zadania nie związane ze zwalczaniem organizacji niepodległościowych. Dodaje, że w UB była szykanowana, dlatego zwolniła się z pracy 31.1.1950 r. bez odprawy i bez odszkodowania. Trudno jej się pogodzić z tym, że w wyzwolonej Polsce znów stosuje się odpowiedzialność zbiorową Decyzją Kierownika Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...].V.2000r., Nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 kpa utrzymano w mocy decyzję własną z [...].1.2002r. Organ stwierdza, że okoliczności podniesione we wniosku nie mają wpływu na rozstrzygniecie sprawy, gdyż ustawa nakazuje pozbawić uprawnień kombatanckich wszystkie osoby zatrudnione w UB.
W skardze do NSA S.G. powołuje się na naruszenie art. 2 Konstytucji RP oraz art. 21 ust. 3 pkt 2 ustawy o kombatantach, a także naruszenie art. 7 i 77 kpa. W skardze powołano się na to, iż postępowanie zostało wszczęte 2.11.1999 r. (czyli pod rządami starych przepisów ustawy o kombatantach). Trybunał Konstytucyjny zdaniem skarżącej co do ustaw przewidujących działanie wstecz zajmuje w świetle art. 2 Konstytucji stanowisko, że dopuszczenie działania prawa z mocą wsteczną może mieć miejsce tylko wyjątkowo, gdy istnieją ważne powody i gdy takie działanie wynika z brzmienia przepisu. Cel ustawy nie uzasadnia przyjęcia wstecznego jej działania. Powołuje się na to, że poprzednio można by do skarżącej zastosować art. 21 ust. 3 pkt 2 i że znajduje się w gorszej sytuacji od tych osób, w stosunku do których wydano decyzję wcześniej.
W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wnosi o jej oddalenie podtrzymując argumenty o których mowa w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
- III. 2002 r. NSA - OZ w Krakowie zawiesił w niniejszej sprawie postępowanie (sygn. II SA/Kr 1786/00); 23.XII.2005 r. postępowanie zostało podjęte.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z 30.VIII.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Skargi wniesione przed 1.I.2004 r. do NSA podlegają obecnie rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne.
Sądowa kontrola nie wykazała naruszenia prawa. Bezsporne jest, iż skarżąca uzyskała uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w Ruchu Oporu (BCH - AL) - dowód, zaświadczenie nr [...] ZBOWiD ZW w K. z 6.IV.1976 r., karta 25 akt administracyjnych.
Skarżąca, co również wynika z akt, była zatrudniona w KW MO K. oraz WUIBP K. od 1.IX.1946 r. do 31.1.1950 r. w charakterze biuralistki. Materiał zgromadzony w aktach osobowych nie zawiera informacji, aby w trakcie tego zatrudnienia brała udział w walkach z formacjami zbrojnego podziemia (zaśw. KW Policji w K. z 23.II.1999 r. [...] k.37 akt administracyjnych). Jak wyjaśniła skarżąca w toku postępowania administracyjnego zajmowała się ona w WUBP K. skreślaniem w kartotekach zużytych sort mundurowych i wypisywaniem nowych sort mundurowych (pismo z 18.III.1999 r., k.40 akt administracyjnych). Natomiast twierdzenia skarżącej, iż była w UB szykanowana i dlatego zwolniła się z pracy są mało wiarygodne, gdyż z dokumentów wynika, iż co prawda zwolniła się na własną prośbę z dniem 1.II.1950 r. jednakże następnie podjęła pracę w MO w K. z dniem 1.V.1950 r. i pracowała do 15.VII.1954 r. (dowód pismo KW Policji w K. z 18.II.1999r [...];k.36 akt administracyjnych) na różnych stanowiskach urzędniczych, co byłoby niemożliwe, gdyby popadła w jakikolwiek konflikt z organami bezpieczeństwa publicznego. Postępowanie przed K.U.ds.KiOR w niniejszej sprawie zostało wszczęte 2.11.1999 r. (k. 29 akt administracyjnych), jednakże pierwsza decyzja pozbawiająca S.G. uprawnień kombatanckich została wydana [...].I.2000 r., a zatem już zgodnie ze zmienioną z dniem 9.X.1999 r. ustawą z 24.I.1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 2002r. Nr 42 poz. 371). Zmiana ta, dokonana ustawą z 4.III.1999 r. o zmianie ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. Nr 77 poz. 862) polegała m.in. na skreśleniu art. 21 ust. 3 pkt 2, który pozwalał na przedkładanie dowodów co do wykonywanych zadań w trakcie zatrudnienia w organach bezpieczeństwa publicznego. Dowody takie pozwalały na wyłączenie przepisu art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. "a". Notabene przepis art. 21 ust. 3 pkt 2 ustawy o kombatantach liberalizujący zasady postępowania w stosunku do osób zatrudnionych w urzędach bezpieczeństwa został dodany do tej ustawy dopiero 31.VII.1997 r. (Dz. U. Nr 68 poz. 436), a nie był on przewidziany w pierwotnym tekście ustawy. A zatem argument skarżącej, iż znalazła się w sytuacji gorszej do osób, którym wcześniej wydano decyzję o pozbawieniu uprawnień jest tylko częściowo uzasadniony, gdyż raczej tylko niewielka grupa osób w latach 1997 - 1999 skorzystać mogła z dobrodziejstwa tego przepisu.
Skład sędziowski WSA orzekający w niniejszej sprawie w pełni akceptuje uzasadnienie stanowiska zawartego w uchwale składu 7 sędziów NSA z 21.X.2002 r. (OPS 2/02 ONSA 2003, nr 2 póz.
- posługującego się wykładnią systemową i historyczną. W uchwale tej powołano się m.in. na orzeczenie TK z 15.II.1994 r. (sygn. akt K15/93, OTK 1994, nr l poz. 4), w którym stwierdzono, że "współpraca z organami represji nastawionymi na zwalczanie polskich ruchów niepodległościowych musi być oceniana negatywnie i to bez względu na to o jakie stanowiska i jaki charakter zatrudnienia w tych organach chodzi (...)" oraz na wyrok TK z 15.IX.1999 r, sygn. akt K11/99, (OTK 1999, nr 6, poz. 116), który stwierdził, że skreślenie w art. 21 ust. 3 ustawy o kombatantach pkt 2, na który powołuje się skarżąca jest zgodne z Konstytucją RP.
Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wydając decyzję w ówczesnym stanie prawnym postąpił zatem prawidłowo stosując art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. "a" ustawy o kombatantach (...). Brak było bowiem dowodów, o których mowa w art. 21 ust. 3 pkt 1 tejże ustawy, gdyż skarżąca nie wykazała, że do organu bezpieczeństwa publicznego została skierowana przez organizację niepodległościową lub była przez taką organizację zwerbowana do udzielania jej pomocy. Fakt uzyskania uprawnień kombatanckich z tytułu działalności w Ruchu Oporu nie może być brany pod uwagę ze względu na rygorystyczne stanowisko ustawodawcy wymagające w art. 25 ust. 2 pkt 1 lit. "a" pozbawienia uprawnień kombatanckich osób, które w latach 1944 - 1956 pełniły służbę lub funkcję i były zatrudnione w strukturach Urzędów Bezpieczeństwa.
Z powyższych względów orzeczono jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 ustawy z 30. VIII.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270) w związku z art. 97 § 1 Przepisów wprowadzających ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z 30.VIII.2002 r. (Dz. U. Nr 153 poz. 1271 z zm.).