Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowiez 12 września 2019 r., sygn. akt II SA/Kr 725/19

Uzasadnienie

Zarząd Spółki Wodnej do eksploatacji wodociągów w miejscowości [...] uchwałą z dnia 6 kwietnia 2019 r. postanowił dokonać zwrotu na rzecz D. F. wkładu członkowskiego w wysokości 1150,00 zł na wskazane konto bankowe lub przekazem pocztowym, a w przypadku niewskazania numeru konta lub nieprzyjęcia zwrotu dokonanego przekazem – środki te przejąć na rzecz spółki i przekazać na fundusz statutowy. Pismem z dnia 23 kwietnia 2019 r. D. F. wezwała spółkę wodną do usunięcia naruszenia prawa, a następnie – pismem z dnia 23 maja 2019 r. – wniosła skargę na odnośną uchwałę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. W odpowiedzi na skargę spółka wodna wniosła o odrzucenie ewentualnie oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.

Zakres kontroli działalności administracji publicznej i stosowania przez wojewódzkie sądy administracyjne środków przewidzianych w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 1302, dalej "p.p.s.a.") określa zasadniczo art. 3 tej ustawy. Zgodnie z § 2 powołanego przepisu, kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne;

1. 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
2. 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu;
3. 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz.
4. 23) oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613 z późn. zm.) oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających;

1. 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
2. 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
3. 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
4. 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
5. 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Zgodnie z § 3 powołanego przepisu, sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach.

W kontekście okoliczności niniejszej sprawy należało zwrócić uwagę na "przepis ustawy szczególnej", tj. art. 462 ust. 10 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. – Prawo wodne (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 2268 ze zm., dalej pr.wod), który stanowi, że: "Każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą organu spółki wodnej podjętą w zakresie działalności, o której mowa w art. 441 ust. 1 i 3, może – po bezskutecznym wezwaniu spółki wodnej do usunięcia naruszenia – zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego, chyba że w sprawie orzekał już na podstawie ust. 8 sąd administracyjny i skargę oddalił". Zgodnie z art. 441 ust. 1 pr.wod., "spółki wodne oraz związki wałowe są niepublicznymi formami organizacyjnymi, które nie działają w celu osiągnięcia zysku, zrzeszają osoby fizyczne lub prawne na zasadzie dobrowolności i mają na celu zaspokajanie wskazanych przepisami ustawy potrzeb w zakresie gospodarowania wodami".

Z kolei art. 441 ust. 3 głosi, że "spółki wodne mogą być tworzone w szczególności do wykonywania, utrzymywania oraz eksploatacji urządzeń, w tym urządzeń wodnych, służących do: 1) zapewnienia wody dla ludności, w tym uzdatniania i dostarczania wody;

1. 2) ochrony wód przed zanieczyszczeniem, w tym odprowadzania i oczyszczania ścieków;
2. 3) melioracji wodnych oraz prowadzenia racjonalnej gospodarki na zmeliorowanych gruntach;
3. 4) ochrony przed powodzią;
4. 5) odwadniania gruntów zabudowanych lub zurbanizowanych". Zaskarżona uchwała jest wprawdzie uchwałą organu spółki wodnej, ale nie mieści się w zakresie jej działalności, o której mowa w art. 441 ust. 1 i 3 pr.wod. – nie dotyczy bowiem ani zaspokajania wskazanych przepisami ustawy potrzeb w zakresie gospodarowania wodami, ani wykonywania, utrzymywania eksploatacji urządzeń, wymienionych w pkt 1-5 ust. 3 art. 441 pr.wod.

Zaskarżona uchwała nie należy zatem do żadnej z kategorii aktów prawnych lub czynności mogących być przedmiotem skargi wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a. Dopuszczalność jej sądowoadministracyjnej kontroli nie została też ustanowiona "przepisami ustaw szczególnych".

Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.