Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 30 listopada 2021 r. nr OŚR. 6131.1.105.2021 Burmistrz Miasta i Gminy Niepołomice zawiesił z urzędu postępowanie administracyjne prowadzone z wniosku [...] Sp.z o.o w D. w sprawie wydania zezwolenia na usunięcie drzew i krzewów rosnących na terenie działki nr [...] w m. N. do czasu rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego - którym jest zakończenie postępowania rozgraniczeniowego dotyczącego działki nr [...] z działką nr [...] w N..
Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła [...] Sp.z o.o w D..
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie postanowieniem z dnia 24 marca 2022 r., znak SKO.OŚ/4170/499/2021 utrzymało w całości w mocy zaskarżone postanowienie organu I instancji.
Uzasadniając to rozstrzygnięcie Kolegium wskazało, że w myśl art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozstrzygnięcie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Zagadnieniem wstępnym w rozumieniu tego przepisu jest okoliczność warunkująca rozstrzygnięcie merytoryczne w sprawie będącej przedmiotem postępowania przed właściwym organem, przy czym ocena tego zagadnienia należy, ze względu na jego przedmiot, do kompetencji innego organu niż ten, przed którym toczy się postępowanie główne w sprawie lub też do kompetencji sądu.
Organ administracji publicznej zobowiązany jest ustalić związek przyczynowy pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy będącym przedmiotem postępowania administracyjnego, a zagadnieniem wstępnym. W razie gdy związek ten nie występuje, nie jest dopuszczalne zawieszenie postępowania.
Burmistrz Miasta i Gminy Niepołomice w związku z zawiadomieniem telefonicznym mieszkańców N. wszczął z urzędu w dniu 13.11.2020 r postępowanie administracyjne w przedmiocie usunięcia bez zezwolenia z terenu działek nr [...] w N. kilkunastu drzew gat. świerk i modrzew. Wobec trwającego postępowania przygotowawczego [...] prowadzonego przez Komendanta Komisariatu Policji w N. mającego ustalić sprawców wycinki ww. drzew nadzorowanego przez Prokuraturę Rejonową w Wieliczce organ I instancji postanowieniem z dnia 18.01.2021 r znak OŚR. 6132.7.2020 zawiesił postępowanie w przedmiocie nałożenia kar administracyjnych za usunięcie drzew bez zezwolenia.
Wraz z wnioskiem z dnia 10.11.2021 r [...] Sp z o.o. o wydanie zezwolenia na usunięcie drzew i krzewów z terenu działki nr [...] zgłoszono zamiar ich usunięcia i opracowanie - inwentaryzację dendrologiczną wraz z tabelą drzew i krzewów (w tym wykazano kilkadziesiąt pozycji objętych wnioskiem) oraz ilustracją graficzną. Opracowanie jest datowane na 2021 r (bez podania dokładnej daty).
W piśmie przekazującym zażalenie organ I instancji podał, że w trakcie postępowania przygotowawczego został sformułowany akt oskarżenia przeciwko S. B. - członkowi Zarządu [...] Sp z o.o. obecnie przekazany do Sądu Rejonowego w Wieliczce. Sprawa prowadzona pod sygnaturą [...]) została zawieszona do momentu rozstrzygnięcia postępowania rozgraniczeniowego na złożony przez oskarżonego wniosek.
Nawiązując do przedmiotu niniejszej sprawy wszczętej wnioskiem żalącej Spółki o wydanie zezwolenia na usunięcie drzew i krzewów z terenu działki nr [...] w N. złożony w dniu 10.11.2021r stwierdza się, że Spółka z o.o. [...] sp.z o.o. w D. jest obecnie wykazanym jej właścicielem (oświadczenie o tytule prawnym do działki nr [...] w N. wskazujące na postanowienie Sądu Rejonowego w Wieliczce z 25.11.2020 r.).
Analizując przedmiotową sprawę należy mieć na uwadze obok ustalonych okoliczności stan prawny sprawy i określone wymogi prawne związane z uzyskaniem zezwolenia na usunięcie drzew i krzewów.
Z postanowień przepisu art. 83 ustawy o ochronie przyrody (Dz.U.2021.1098 t.j.) wynika, że usunięcie drzewa lub krzewu z terenu nieruchomości lub jej części może nastąpić po uzyskaniu zezwolenia wydanego na wniosek:
- 1) posiadacza nieruchomości - za zgodą właściciela tej nieruchomości;
- 2) właściciela urządzeń, o których mowa w art. 49 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. z 2018 r. poz. 1025 i 1104), zwanej dalej "Kodeksem cywilnym" - jeżeli drzewo lub krzew zagrażają funkcjonowaniu tych urządzeń.
Przepisy ustawy, w szczególności tj. art. 83f ust. 1 pkt 3 stanowią wyjątki od obowiązku uzyskania zezwolenia na usunięcie drzew, m.in. których obwód pnia na wysokości 5 cm nie przekracza:
- a) 80 cm - w przypadku topoli, wierzb, klonu jesionolistnego oraz klonu srebrzystego, b)
- b) 65 cm - w przypadku kasztanowca zwyczajnego, robinii akacjowej oraz platanu klonolistnego,
- c) 50 cm - w przypadku pozostałych gatunków drzew;
a także pkt 3a) - drzew lub krzewów, które rosną na nieruchomościach stanowiących własność osób fizycznych i są usuwane na cele niezwiązane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Zgoda właściciela nieruchomości, nie jest wymagana w przypadku wniosku złożonego przez: spółdzielnię mieszkaniową, wspólnotę mieszkaniową, w której właściciele lokali powierzyli zarząd nieruchomością wspólną zarządowi i zarządcę nieruchomości będącej własnością Skarbu Państwa. Zgoda właściciela nieruchomości, nie jest wymagana także w przypadku wniosku złożonego przez użytkownika wieczystego lub posiadacza nieruchomości o nieuregulowanym stanie prawnym, niebędących podmiotem, o którym mowa w ust. 2.
Właściciel nieruchomości jest jednak obowiązany dokonać zgłoszenia do organu administracji, zamiaru usunięcia drzewa, jeżeli obwód pnia drzewa mierzonego na wysokości 5 cm przekracza podane wyżej wymiary.
Spornym i niewyjaśnionym pozostaje w sprawie przebieg granic działki nr [...] w stosunku do działki nr [...] w N., co do których zostało wszczęte postępowanie rozgraniczeniowe na wniosek Spółki. Trzeba więc zauważyć, że kwestia granic działki objętej aktualnym wnioskiem o usunięcie kilkudziesięciu drzew pozostaje niewyjaśniona również dla Spółki.
W chwili obecnej postępowanie rozgraniczeniowe zostało przekazane Burmistrzowi Miasta i Gminy Wieliczka postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie znak SKO GiK/4161/70/2021.
Wobec braku rozstrzygnięcia w przedmiocie przebiegu granic i uprawnień Spółki do skutecznego domagania się wydania zezwolenia na usunięcie drzew i krzewów w chwili obecnej należało ze względu na potrzebę wyjaśnienia stanu prawnego przebiegu granic działki nr [...], a zatem prawa własności wymienionych we wniosku drzew i krzewów zawiesić prowadzone postępowanie w tej sprawie.
Podstawą zawieszenia przedmiotowego postępowania w trybie art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. jest stanowisko Organu I instancji, że postępowanie toczące się w trybie art. 83 ustawy o ochronie przyrody stanowi zagadnienie wstępne w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. dla niniejszego postępowania.
Opisane wyżej postanowienie zaskarżyła do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Krakowie [...] sp. z o.o. w D.. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono:
- 1. obrazę przepisów prawa materialnego, która miała wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:
- - art. 83 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 roku o ochronie przyrody w zw. z art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez wadliwe uznanie, że postępowanie rozgraniczeniowe stanowi zagadnienie wstępne dla toczącego się postępowania w przedmiocie zezwolenia na usunięcie drzew i krzewów rosnących na terenie działki nr [...], podczas gdy drzewa i krzewy, o których usunięcie wnioskuje Strona skarżąca, zlokalizowane są w południowej części działki, pozostając oddalone około sto metrów od granicy, pomiędzy działkami [...] i [...] której to granicy dotyczy postępowanie rozgraniczeniowe, co pozostaje bez znaczenia dla zezwolenia na wycinkę drzew i krzewów w kontekście prowadzonego postępowania rozgraniczeniowego;
- 2. naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
- - art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez wadliwe uznanie, iż wobec braku rozstrzygnięcia w przedmiocie przebiegu granic i uprawnień Spółki; do skutecznego domagania się wydania zezwolenia na usunięcie drzew i krzewów należało ze względu na potrzebę wyjaśnienia stanu prawnego przebiegu granic działki nr [...], a zatem prawa własności wymienionych we wniosku drzew i krzewów zawiesić postępowanie, podczas gdy postępowanie rozgraniczeniowe następuje na określonym odcinku linii granicznej, który znajduje się w znacznej odległości od obszaru, na którym rosną drzewa i krzewy objęte wnioskiem;
- - art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, nie wyczerpujące zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego, w tym oparcie się przez organ na nieprawidłowych ustaleniach, a w szczególności nieuwzględnienie tak istotnej okoliczności, że ustalenie przebiegu granicy dotyczy rozgraniczenia działki nr [...] oraz [...], która oddalona jest ponad sto metrów od objętych wnioskiem o zezwolenie na usunięcie drzew i krzewów, które tym samym nie znajdują się przy spornej granicy, co wynika m.in. z przedłożonej do wniosku dokumentacji,
- - art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego, jak również błędną ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego, brak rozważenia wszystkich okoliczności mogących mieć znaczenie dla rozstrzygnięcia, a także oparcie się przez organ na nieprawidłowych ustaleniach, w tym w szczególności nieuwzględnienie tak istotnej okoliczności, że zezwolenie na usunięcie drzewa wydawane jest na podstawie wniosku zawierającego m.in. tytuł prawny władania nieruchomością i już w chwili składania wniosku o wydanie przedmiotowego zezwolenia kwestia jego prawa własności była rozstrzygnięta, bowiem wszystkie objęte wnioskiem drzewa i krzewy w sposób niebudzący wątpliwości znajdują się na obszarze nieruchomości, której właścicielem pozostaje spółka [...] sp. z o.o.;
- - art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez jego zastosowanie pomimo braku istnienia rzeczywistych przesłanek uzasadniających zawieszenie postępowania, o których mowa w tym przepisie.
Na podstawie tych zarzutów strona skarżąca wniosła o:
- 1) uchylenie w całości decyzji organów obu instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I Instancji,
- 2) zasądzenie od Organu na rzecz Skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie wniosło o jej oddalenie i w całości podtrzymało stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje
Sprawa została rozpoznana w postępowaniu uproszczonym, bowiem zgodnie z art. 119 pkt 3 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329) - dalej określanej, jako "p.p.s.a." - sprawa może być rozpoznana w tym trybie, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie. Do tej właśnie kategorii należy zaskarżone w niniejszej sprawie postanowienie, a zatem sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym, bez wyznaczania rozprawy.
Stosownie do przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" - "c" p.p.s.a. kontrola sądowa działalności administracji publicznej sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji lub postanowień z obowiązującymi przepisami prawa materialnego, jak i przepisami proceduralnymi. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.
Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia w świetle tak określonych kryteriów Sąd doszedł do wniosku, że narusza ono przepisy postępowania w stopniu, który mógł mieć wpływ na wynik sprawy.
Rację ma Samorządowe Kolegium Odwoławcze, że aby możliwe było wydanie decyzji zezwalającej na usunięcie drzew i krzewów, konieczne jest spełnienie określonych wymogów prawnych zawartych w art. 83 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 916 z późn. zm.). Z przepisu tego wynika, że usunięcie drzewa lub krzewu z terenu nieruchomości lub jej części może nastąpić po uzyskaniu zezwolenia wydanego na wniosek posiadacza nieruchomości, ale za zgodą właściciela tej nieruchomości.
Tym samym prawnie relewantne jest ustalenie właściciela nieruchomości, z której mają zostać usunięte drzewa lub krzewy. W przypadku, gdy wnioskowane do usunięcia drzewa znajdują się w bezpośrednim sąsiedztwie spornych granic nieruchomości, a postępowanie rozgraniczeniowe jest w toku, jest to co do zasady podstawa do zawieszenia postępowania na zasadzie art. 97 § 1 pkt. 4 Kpa.
Jednakże w niniejszej sprawie organ nie wyjaśnił, gdzie (w jakiej części działki nr [...]) w rzeczywistości znajdują się wnioskowane do usunięcia drzewa i krzewy, pomimo, że zażalenie strony skarżącej na postanowienie organu I instancji o zawieszeniu postępowania zawierało niemal identyczne zarzuty jak obecnie rozpatrywana skarga. W szczególności strona skarżąca podnosiła w zażaleniu, że drzewa i krzewy przeznaczone do wycinki nie rosną w miejscu spornej granicy.
W tym miejscu wskazać należy, że złożona przy wniosku o zezwolenie na usunięcie drzew i krzewów inwentaryzacja dendrologiczna obejmuje 394 drzewa oraz 54 krzewy z czego zezwolenie ma dotyczyć 132 drzew i 150 m kwadratowych krzewów. Zgodnie z art. 83b ust. 1 pkt. 8 ustawy o ochronie przyrody, wniosek o wydanie zezwolenia na usunięcie drzewa lub krzewu zawiera między innymi rysunek, mapę albo wykonany przez projektanta posiadającego odpowiednie uprawnienia budowlane projekt zagospodarowania działki lub terenu w przypadku realizacji inwestycji, dla której jest on wymagany zgodnie z ustawą z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - określające usytuowanie drzewa lub krzewu w odniesieniu do granic nieruchomości i obiektów budowlanych istniejących lub projektowanych na tej nieruchomości.
Znajdujące się w aktach sprawy (k. 85 do 87) przedstawienie graficzne zinwentaryzowanych drzew i krzewów nie wyjaśnia gdzie w rzeczywistości znajdują się drzewa i krzewy planowane do wycięcia. Obowiązkiem organu w ponownie prowadzonym postępowaniu będzie wezwanie strony skarżącej do przedłożenia czytelnego załącznika graficznego do wniosku, z którego można będzie jednoznacznie ustalić położenie wnioskowanych do usunięcia drzew i krzewów względem granic nieruchomości rozgraniczanych. Jeżeli rzeczywiście jest tak, jak twierdzi strona skarżąca, że wnioskowane do usunięcia drzewa i krzewy znajdują się w takiej odległości od granic nieruchomości, że pomimo trwającego postępowania rozgraniczeniowego nie ma wątpliwości co do własności nieruchomości, na której znajdują się sporne drzewa i krzewy – wówczas zawieszenie postępowania rzeczywiście nie będzie możliwe ani konieczne. Obecnie jednoznaczne rozstrzygnięcie tej kwestii jest przedwczesne, z powodu wskazanych wyżej braków w materiale dowodowym.
Wobec zatem naruszenia art. 7 i 77 § 1 Kpa Sąd uchylił zaskarżone postanowienie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c". O kosztach orzeczono na zasadzie art. 200 p.p.s.a., zgodnie z którym w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Na zasądzone koszty w wysokości 597 zł składa się: kwota 100 zł tytułem uiszczonego przez stronę skarżącą wpisu; kwota 480 zł tytułem wynagrodzenia radcy prawnego reprezentującego skarżącą, ustalona jako stawka minimalna na podstawie art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt. 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 265) oraz kwota 17 zł tytułem uiszczonej przez pełnomocnika skarżących opłaty skarbowej za złożony dokument pełnomocnictwa (art. 1 ust. 1 pkt. 2 w związku z cz. I.IV załącznika do ustawy z dnia 16 listopada 2006 r. o opłacie skarbowej, (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 1923 z późn. zm.).