Uzasadnienie
Pismem z 2 maja 2024 r. skarżący M. M. i T. M. zaskarżyli postanowienie Starosty Suskiego z dnia 20 marca 2024 r. znak WA.6740.7.8.2023.KM w przedmiocie wyłączenia pracownika organu od udziału w postępowaniu. Podnieśli, że organ dokonał czynności administracyjnej polegającej na modyfikacji zastrzeżeń, które skarżący złożyli w toku postępowania administracyjnego. Zdaniem skarżących nie składali oni wniosku o wyłączenie pracownika. Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zasądzenie kosztów postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie miał na uwadze, co następuje.
Merytoryczne rozpoznanie skargi w postępowaniu sądowoadministracyjnym poprzedzone jest badaniem dopuszczalności wniesienia skargi. Zakres kognicji sądów administracyjnych został określony w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634; dalej: p.p.s.a.). Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 2-3) p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na ściśle określone kategorie postanowień, tj. postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie.
Sąd stwierdził, że postanowienie w przedmiocie wyłączenia pracownika organu wydane na podstawie art. 24 § 3 k.p.a. nie mieści się w żadnej z kategorii aktów podlegających jurysdykcji sądów administracyjnych. Jak wynika z cytowanych wyżej art. 3 § 2 pkt 2 i 3 p.p.s.a. możliwość uczynienia postanowienia wydanego w postępowaniu administracyjnym przedmiotem skargi do sądu administracyjnego zależy od tego, czy na takie postanowienie służy zażalenie albo czy postanowienie takie kończy postępowanie lub rozstrzyga sprawę co do istoty. Tymczasem na zaskarżone postanowienie zażalenie nie przysługiwało (zgodnie z art. 141 § 1 k.p.a., o czym skarżący zostali pouczeni przez organ).
Nie sposób uznać go też za kończące postępowanie (w przeciwieństwie do np. postanowienia o stwierdzeniu niedopuszczalności odwołania) czy rozstrzygające sprawę co do istoty (w przeciwieństwie do np. postanowienia o wznowieniu postępowania). Przedmiotowy akt nie został również wydany w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym. Kontrola postanowienia o odmowie wyłączenia pracownika nie odbywa się w administracyjnym postępowaniu wpadkowym (zażalenie), lecz w administracyjnym postępowaniu głównym (odwołanie od decyzji administracyjnej – art. 142 k.p.a.), a następnie, ewentualnie, w postępowaniu sądowoadministracyjnym (skarga na decyzję administracyjną). Uzasadnieniem takiego rozwiązania jest szybkość i sprawność działania administracji. Postanowienie w przedmiocie wyłączenia pracownika organu nie mieści się także w żadnej innej kategorii aktów podlegających kontroli sądów administracyjnych (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 października 2012 r., II OSK 1911/12).
Rozpoznanie skargi na przedmiotowe postanowienie nie mieści się zatem w kognicji sądu administracyjnego i dlatego skarga, jako nieodpuszczalna, podlegała odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Przepis ten przewiduje, że Sąd odrzuca skargę jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego.
O zwrocie wpisu uiszczonego przez skarżących w wysokości 100 zł (k. 22 akt sądowych) orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1). Przepis ten stanowi, że Sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego.