Uzasadnienie
W skardze na decyzję Wojewody z dnia [...] kwietnia 2013 roku w przedmiocie zezwolenia na realizację inwestycji drogowej, skarżący R.M., reprezentowany przez adwokata M.T. zawarł wniosek zwolnienie od kosztów sądowych, w tym opłaty należnej od skargi, albowiem nie jest ona w stanie jej ponieść bez uszczerbku dla siebie i swojej rodziny.
Wniosek o przyznanie prawa pomocy został złożony bez zachowania przewidzianej prawem formy, dlatego, w wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 13 czerwca 2013 roku pełnomocnikowi skarżącego został przesłany urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy "PPF" celem jego wypełnienia i odesłania do tut. sądu w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez)rozpoznania.
W zakreślonym terminie brak został uzupełniony. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach" zawartego w formularzu "PPF" wynika, że skarżący R.M. prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Jego miesięczny z prowadzonej działalności gospodarczej wynosi 10.000 zł. W skład majątku skarżącego wchodzą dwa mieszkania o powierzchni 47 m2 i 68 m2 oraz nieruchomość la wielkości 1,25 ha. Wnioskodawca- nie dysponuje zasobami pieniężnymi, ani przedmiotami i wartościowymi.
Mając na uwadze powyższe, zważono, co następuje.
Celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie osobie wnioskującej szeroko rozumianego prawa do sądu, a więc możliwości skorzystania ze wszystkich przysługujących stronie uprawnień, jeżeli znajduje się ona w położeniu umożliwiającym poniesienie we własnym zakresie związanych z tym kosztów.
Instytucja przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, zgodnie z art. 246 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., póz. 270, dalej: p.p.s.a.), którego domaga się skarżący, przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie
I rodziny. Użyte w art. 246 p.p.s.a. sformułowanie "gdy osoba wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się sytuacji uzasadniającej skorzystanie z dobrodziejstwa prawa pomocy.
Należy podkreślić, że przyznanie prawa pomocy stanowi w istocie pomoc państwa osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną i życiową (do takich osób można liczyć m. in. bezrobotnych bez prawa do zasiłku lub osoby ze względu na okoliczności życiowe pozbawione całkowicie środków do życia) nie mogą ponieść kosztów związanych z postępowaniem sądowym bez wywołania uszczerbku w kosztach utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Ubiegający się o taką pomoc powinien więc każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające - może zwrócić się o pomoc państwa.
W ocenie orzekającego przedstawiona przez skarżącego sytuacja majątkowa nie daje podstaw do przyznania mu prawa pomocy poprzez zwolnienie od konieczności uiszczania kosztów sądowych. Należy bowiem zaznaczyć, że strona będąca osobą ą powinna partycypować w kosztach związanych z postępowaniem, jeżeli ma jakiekolwiek środki majątkowe. Jak wynika z treści wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący prowadzi własną działalność gospodarczą, która przynosi mu miesięczny dochód wysokości 10.000 zł. Trudno zatem uznać skarżącego za osobę ubogą. Uzyskując stałe i pewne dochody w takiej wysokości wnioskodawca ma możliwości poczynienia oszczędności na pokrycie kosztów sądowych we własnym zakresie.
Zauważyć należy, że skarżący jest właścicielem majątku nieruchomego w postaci dwóch mieszkań o powierzchni 47 m2 i 68 m2, a także nieruchomości rolnej o areale 1, 25 ha. Posiadanie zaś majątku, szczególnie nieruchomości w zasadzie wyklucza możliwość przyznania prawa pomocy, zwłaszcza w sytuacji, gdy majątek ten nie jest (żony prawami osób trzecich. Istotne jest bowiem, że posiadany majątek może dc potencjalne pożytki, może również służyć jako zabezpieczenie pożyczki lub kredytu, jeżeli właścicielowi, który jest zobowiązany do poniesienia określonych (lików, brakuje bieżących środków finansowych. Pogląd ten prezentowany jest lecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. postanowienie z dnia
. marca 2004r., sygn. akt FZ 10/04; postanowienie z dnia 15 kwietnia 2004r., sygn, akt t 9/04; postanowienie z dnia 17 października 2005r. sygn. akt II FZ 681/05). Podziela również orzekający w niniejszej sprawie.
Ponadto, na marginesie należy zauważyć że skarżący pomimo, iż na obecnym etapie postępowania nie ma obowiązku udziału profesjonalnego pełnomocnika, korzysta usług adwokata. Powierzenie sprawy pełnomocnikowi z wyboru wprawdzie nie jest okolicznością, która sama przez się może decydować o zasadności lub bezzasadności wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, okoliczność ta podlega jednak ocenie orzekającego w całokształcie sytuacji majątkowej i rodzinnej wnioskodawcy (orzeczenie 2 dnia 6 listopada 1953 r. sygn. akt I C 1427/53, OSN 1954/2/52).
Biorąc pod uwagę powyższe należy stwierdzić, że sytuacja majątkowa skarżącego ale uzasadnia przyznania mu prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie wnioskodawcy od kosztów sądowych w zainicjowanym postępowaniu. Należy bowiem pamiętać, iż w przypadku ubogiego społeczeństwa, jakim jest społeczeństwo polskie, o pomocy powinno byt udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, samotnym, bez źródeł stałego dochodu i bez majątku. Nie można, stosując prawo pomocy, chronić czy też wzbogacać majątku osób prywatnych, gdyż celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie dostępu do sądu osobom, którym brak środków finansowych ten tęp uniemożliwia, (por. H. Knysiak-Molczyk, (w:) "Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi. Komentarz", pod red. Prof. T. Wosia, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, s. 628).
Z tych względów orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 245 § 3, art. 246 § l 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a.