Uzasadnienie
Wojewoda [...] decyzją z dnia 28.02.2003r. ([...]) utrzymał w mocy orzeczenie Starosty [...] z dnia [...].01. 2003 r. ([...]) o uznaniu pobranego przez Z. J. świadczenia przedemerytalnego za okres od [...].08. 2001r. do [...].08.2002r. za nienależne świadczenia ze względu na nabycie z dniem [...].04. 200r. prawa do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy; oraz o obowiązku zwrotu nienależnie pobranego świadczenia przedemerytalnego za okres od [...].01. 2002r. do [...].08.2002r. w wysokości [...] zł.
Treść uzasadnienia decyzji wskazuje na następujące fakty:
Z. J. został zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy w M. jako osoba bezrobotna w dniu [...].06. 2001r., a następnie -w dniu [...].06.2001r. złożył wniosek o świadczenie przedemerytalne.
Decyzją z dnia [...].06. 2001r. Starosta [...] przyznał Z. J. prawo do świadczenia przedemerytalnego w kwocie zaliczkowej od [...].08.2001r., a następnie po ustaleniu przez organ rentowy wysokości emerytury dla potrzeb świadczenia przedemerytalnego, Starosta zmienił w dniu [...].07.2001r. decyzję dotyczącą kwoty zaliczkowej i przyznał prawo do świadczenia przedemerytalnego w wysokości [...] % kwoty emerytury.
W wykonaniu wyroku Sądu Okręgowego w K. została wydana w dniu[...].10. 2002r. przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w K.. decyzją o przyznaniu Z. J. prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy - od daty wskazanej w wyroku - tj. od [...].04.2001r.do [...]12.2001r. i przekazał na konto Funduszu Pracy "pomniejszenie świadczenia przedemerytalnego ".
O treści wyroku organ został poinformowany przez ZUS w piśmie z daty [...].09. 2002r. Jak wynika z ustaleń organów dopiero we wrześniu 2002r. zakończone zostało postępowanie sądowe.
Pomimo to Starosta [...] wydał w dniu [...].09. 2002r. ([...]) decyzję o utracie przez Z. J. prawa do świadczenia przedemerytalnego od dnia [...].08. 2001r.,a następnie decyzją z dnia [...] 09.2002r. orzekł o obowiązku zwrotu nienależnie pobranego świadczenia za okres od [...].01. 2002r. do [...].08.2002r. w wysokości [...] zł.
Wojewoda [...] decyzję tą uchylił i przekazał do ponownego rozpoznania z powodu braków formalnych decyzji.
Po ponowym rozpoznaniu Starosta [...] wydał decyzję z dnia [...].01. 2003r. opisaną na wstępie, powołując się na część art. 2 ust. 1 pkt lit.c ustawy z dnia 4 grudnia 1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz.U. z 2001 r Nr 6 poz. 56 ze zm.), w myśl którego ilekroć w ustawie jest mowa o bezrobotnym - oznaczało osobę (....) nie zatrudnioną i nie wykonującą innej pracy zarobkowej (...) jeżeli (między innymi) nie nabyła prawa do emerytury lub renty z tytułu niezdolności do pracy.
Tym samym zdaniem organu oznacza to, że z dniem od którego przyznano skarżącemu rentę z tytułu niezdolności do pracy nie mógł być uznany za osobę bezrobotną a w konsekwencji nabyć prawa do świadczenia przedemerytalnego. Z tego powodu zastosowanie znajduje art. 28 ust.2 pkt 1 powołanej wyżej ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu stanowiący, iż za nienależnie pobrane świadczenie uważa się świadczenie wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie prawa do jego pobierania, jeżeli pobierający to świadczenie był pouczony o tych, okolicznościach.
Z. J. odpowiednią informację otrzymał co potwierdził podpisem na karcie rejestracyjnej.
W tych okolicznościach według organu pierwszej instancji, jak i organu i odwoławczego, który wydał decyzję będącą przedmiotem niniejszego postępowania sądowego, zaistniały przesłanki do zastosowania w stosunku do skarżącego przepisu art.28 ust.2 pkt 1 i nałożenia na niego obowiązku zwrotu świadczenia przedemerytalnego okres od [...].01. 2002r. do [...].08.2002 r., a to wobec, uznania za nienależne świadczenia przedemerytalnego za cały okres od [...].08. 2001r. do[...].08. 2002 r.
Takie argumenty przedstawione zostały w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji od której Z. J. wniósł skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego, zarzucając naruszenie art. 7 k.p.a oraz błędną interpretację przepisów ustawy z dnia 14 grudnia 1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, co powinno zdaniem skarżącego skutkować uchyleniem decyzji.
Wskazując okoliczności faktyczne opisane w uzasadnieniu decyzji skarżący stwierdził, iż Starosta [...] bezzasadnie uznał, iż nie zostały dopełnione przez skarżącego obowiązki związane z pobieranym świadczeniem.W ocenie skarżącego wyrok Sądu przyznał mu prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy za okres który upłynął przed jego wydaniem, a wyniki odwołania wniesionego od decyzji organu rentowego, który uznał go za zdolnego do pracy nie mogły być przez niego przewidziane.
W dacie przyznania świadczenia przedemerytalnego skarżący spełniał warunki do jego nabycia,a wyrok sądowy przyznający z mocą wsteczną prawo do świadczenia rentowego, które jest przesłanką negatywną do uzyskania statusu osoby bezrobotnej. Tym samym o fakcie posiadania uprawnień do renty nie mógł poinformować Powiatowego Urzędu Pracy, ponieważ o nim nie wiedział aż do momentu wydania wyroku przez Sąd Okręgowy w K. Natomiast za okres na który renta została przyznana, w związku z dokonaną przez organ rentowy kompensacją skarżący nie pobrał faktycznie świadczenia przedemerytalnego.
W związku z tym nie widzi podstaw, by pozbawić go prawa do świadczenia przedemerytalnego a wypłacane mu do dnia ustania prawa do renty świadczenie przedemerytalne uznać za nienależne. Okoliczności powodujące ustanie prawa do pobierania świadczenia przedemerytalnego zaistniały dopiero po wydaniu wyroku (tj. we wrześniu 2002r.), a jednocześnie ustały z dniem [...].01.2002 r.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Rozpoznając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje
Skarga zasługuje na uwzględnienie. O ile ustalony przez organy stan faktyczny opisany w zaskarżonej decyzji zasadniczo nie budzi wątpliwości to jego ocena prawna poprzez zastosowanie przepisu art.28 ust.2 pkt 1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu jest błędne.
Przepis ten reguluje ogólne warunki uznania świadczenia za nienależne pobrane i żądania j ego zwrotu w sytuacji, gdy skarżący był pouczony o warunkach w jakich ustaje prawo do pobieranego świadczenia.
Sam fakt pouczenia na które powołuje się organ nie zmienia okoliczności, iż w dacie rejestracji i uzyskania uprawnień do świadczenia przedemerytalnego, skarżący spełniał warunki do nabycia uprawnień, gdyż wówczas organ rentowy odmówił mu przyznanie renty z tytułu niezdolności do pracy, a wynik postępowania odwoławczego przed sądem powszechnym nie był możliwy do przewidzenia.
Dla takich właśnie sytuacji, jako nie poddających się zasadom ogólnym regulującym kwestie zwrotu nienależnego świadczenia, ustawodawca przewidział przepis szczególny. Jest nim art. 29 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, stanowiący, iż bezrobotnemu lub innej osobie której przyznano prawo do emerytury lub renty z tytułu niezdolności do pracy (...) w wysokości przekraczającej połowę najniższego wynagrodzenia za okres, za który wypłacono (....) świadczenie przedemerytalne lub inne świadczenie finansowane z Funduszu Pracy, Zakład Ubezpieczeń Społecznych oraz inne organy rentowe, które przyznały świadczenie wypłacają to świadczenie pomniejszone o kwotę odpowiadającą wysokości wypłaconych za ten okres zasiłków (......) świadczeń przedemerytalnych (....) przed odliczeniem składki na ubezpieczenie zdrowotne oraz na podatek dochodowy od osób fizycznych i przekazują te kwoty na konto Funduszu Pracy właściwego powiatowego urzędu pracy.
Regulacji tej odpowiada art. 28 ust.2 pkt 3 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, który jako nienależne określa świadczenie (z Funduszu Pracy) wypłacono z a okres za który osoba nabyła prawo do emerytury lub renty (....), jeżeli organ, który przyznał świadczenie, nie dokonał pomniejszenia na zasadach określonych w art.
29. Zatem żądanie zwrotu jako nienależnie pobranego świadczenia wypłaconego z Funduszu Pracy w sytuacji w jakiej znalazł się skarżący tzw. wstecznego przyznania wyrokiem Sądu Okręgowego w K. prawa do renty, może mieć miejsce tylko w stosunku do okresu za który po pierwsze - przyznano rentę, a po wtóre - organ rentowy nie dokonał pomniejszenia o jakim mowa w art.29.
W rozpatrywanym przypadku sytuacja taka nie miała miejsca, gdyż jak ustaliły organy, nastąpiło rozliczenie pomiędzy Funduszem Pracy a Zakładem Ubezpieczeń Społecznych.
Natomiast żądanie zwrotu objęte zaskarżoną decyzją obejmuje okres po wyczerpaniu uprawnień do przyznanej renty - od [... ].01.2000r. do [...].08. 2002r., do czego brak jest podstawy prawnej.Nie można bowiem było uznać za nienależnie pobrane świadczenie za cały okres od [....] 08. 2001r. do [....].08.2002r. skoro zastosowanie miał przepis szczególny art.28 ust.2 pkt 3. Przepis ten jako lex specialis nie może być interpretowany rozszerzające.
W kontekście art. 29 (w/w) należy rozumieć, iż świadczenie wypłacone z Funduszu Pracy za okres za który równocześnie (na skutek później wydanych orzeczeń lub decyzji) wypłacono emeryturę lub rentę z tytułu niezdolności do pracy, tylko wówczas jest świadczeniem nienależnym w rozumieniu art.28 ust. 1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, gdy organ rentowy nie dokonał pomniejszenia wg. zasad ustalonych przepisem art.29 tej ustawy.
Mając powyższe na uwadze sąd uznał iż organy dokonały błędnej interpretacji art.28 i niewłaściwie zastosowały ust.2 pkt 2 tego przepisu zamiast ust.2 pkt 3 w związku z art. 29 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu.
Z tego względu Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji orzekając jak w sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270), która ma zastosowanie do rozstrzygnięcia niniejszej skargi jako wniesionej przed 1 stycznia 2004 r do Naczelnego Sądu Administracyjnego co wynika z treści art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r Przepisy wprowadzające ustawy - Prawo o ustroju przed sadami administracyjnymi i ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1271 ze zm.).