Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia [ r. znak [...]. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...], na podstawie art. 20 § 1 ust. 4, art. 119, art. 120 § 1, art. 121 § 2, art. 122 oraz art. 64a § 1 pkt. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 1991 r. nr 36, póz. 161), w punkcie l nałożył na J. D. grzywnę w wysokości [...] złotych w celu przymuszenia do wykonania obowiązku wynikającego z decyzji wydanej przez ten organ w dniu [...] r. znak [...], utrzymanej w mocy przez decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] r. znak [...], nakazującej rozbiórkę rozpoczętej budowy ogrodzenia wykonywanego od strony południowej działki nr. ew. gr. [...] i drogi gminnej [...]położonej w [...] tj. zabetonowanych w gruncie słupków stalowych o wysokości 158 cm. W punkcie li organ nałożył na J. D. obowiązek uiszczenia opłaty za wydanie postanowienia w wysokości 68 złotych. Równocześnie organ wezwał do uiszczenia nałożonej grzywny wraz z opłatą w terminie 14 dni, pod rygorem jej ściągnięcia w trybie egzekucji administracyjnej należności pieniężnych, oraz do wykonania obowiązku określonego w załączonym odpisie tytułu wykonawczego, w terminie do [...] r. i orzekł, że w przypadku jego niewykonania zostanie orzeczone wykonanie zastępcze na koszt i niebezpieczeństwo zobowiązanego. W uzasadnieniu postanowienia organ podał, że pomimo uprzedniego upomnienia zobowiązanego przypominającego o konieczności wykonania obowiązku, nie został on wykonany, dlatego wierzyciel przystępuje urzędu do egzekucji na podstawie tytułu wykonawczego przez siebie wystawionego.
W zażaleniu na powyższe postanowienie J. D. wniosła o jego zmianę i umorzenie postępowania ewentualnie o zawieszenie postępowania egzekucyjnego.Zarzuciła, że tytuł wykonawczy jest skierowany przeciwko niej błędnie, ponieważ stalowe słupki umieściła jej córka, ponadto chronią one ich własność 5 zapobiegają dewastacji działki. Nadto została wniesiona skarga do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zapłacenie tak dużej kwoty spowoduje, że odwołująca znajdzie się w trudnej sytuacji materialnej.
Postanowieniem z dnia [...] r. znak [...][...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 kpa, w związku z art. 18 i art. 23 § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy.
Organ odwoławczy uznał, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu-odwołująca została wezwana do wykonania obowiązku, został jej prawidłowo doręczony odpis tytułu wykonawczego wraz z postanowieniem o nałożeniu grzywny, która została wymierzona w wymiarze określonym art. 121 § 2 ustawy o p.e.a. Postanowienie czyni nadto zadość wymogom formalnym wynikającym z art. 122 § 2 ustawy o p.e.a. Odnosząc się do zarzutów zawartych w zażaleniu organ odwoławczy wskazał, że samo wniesienie skargi do sądu administracyjnego nie wpływa ex legę na postępowanie egzekucyjne. Zdaniem organu nie ma wpływu na to postępowanie także okoliczność, iż Postanowieniem z dnia 26 listopada 2003 r. sygn. akt II SA/Kr 1793/03 NSA wstrzymał wykonanie decyzji [...]WINB w [...] z dnia [...] r. znak [...]. Okoliczność ta nie ma wpływu na postępowanie zażaleniowe i powinna zostać uwzględniona przez organ egzekucyjny. Za bezzasadne uznał organ zarzuty dotyczące błędu co do osoby zobowiązanego, oraz pozostałe zarzuty odwołania.
Na powyższe postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniosły J. D. i J. G. W skardze podniosły, że sąd wstrzymał wykonanie decyzji będącej źródłem egzekwowanego obowiązku, oraz szereg okoliczności związanych z korzystaniem z działki stanowiącej ich własność, nieprawidłowym przebiegiem drogi [...] i zajęciem pod tę drogę części działki stanowiącej ich własność.
Prawomocnym Postanowieniem z dnia 26 maja 2006 r. sygn. akt II SA/Kr 76/06 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odrzucił skargę J. G. uznając, że nie ma ona własnego interesu prawnego w zaskarżeniu powyższego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 3 par. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, póz. 1270 ze zm.), w skrócie ppsa, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta polega na badaniu legalności zaskarżonego aktu, tj. jego zgodności z przepisami prawa materialnego oraz przepisami postępowania. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - art. 134 par. 1 ppsa.
Skargę należało uwzględnić.
Art. 56 par. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. nr 36 z 1991 r. póz. 161 z póz. zm.) reguluje instytucję zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Ulega ono zawieszeniu w przypadku wystąpienia sytuacji określonych w pkt. od 1 do 5 przepisu. Art. 56 par. 1 pkt. 1 stanowi, że postępowanie egzekucyjne ulega zawieszeniu w razie wstrzymania wykonania, odroczenia terminu wykonania obowiązku albo rozłożenia na raty spłat należności pieniężnej. Art. 56 par. 1 ustawy o p.e.a. wymienia przyczyny zawieszenia postępowania egzekucyjnego nie pozostawiając organowi egzekucyjnemu swobody wyboru co do zawieszenia postępowania. Wskazuje na to użycie przez ustawodawcę określenia "ulega zawieszeniu".
Zasadne jest stanowisko organu odwoławczego przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, że samo wniesienie skargi do sądu administracyjnego nie wstrzymuje wykonania aktu. Dopiero wydanie przez sąd postanowienia o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu powoduje zawieszenie z urzędu toczącego się postępowania egzekucyjnego. Wynika to wprost z zestawienia treści przepisu art. 61 par. 3 ustawy ppsa (przed dniem 1 stycznia 2004 r. - art. 40 ustawy z dnia 31 stycznia 1980 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym oraz o zmianie ustawy- kodeks postępowania administracyjnego, Dz. U. nr 4 póz. 8 ze zm.), z art. 56 par. 1 pkt. 1 ustawy o p.e.a. Postanowienie sądowe o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu jest orzeczeniem, które skutkuje wstrzymaniem czynności egzekucyjnych z datą jego wydania. Dlatego jedynym skutkiem wydania przez sąd takiego postanowienia może być tylko zaniechanie czynności egzekucyjnych a więc zawieszenie toczącego się postępowania egzekucyjnego. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...], pomimo wstrzymania przez Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 26 listopada 2003 r. sygn. akt II SA/Kr 1793/03 wykonania decyzji tegoż organu z dnia [...] r. znak [...] utrzymującej w mocy decyzję organu l instancji nakazującą skarżącej rozbiórkę zabetonowanych w gruncie słupków stalowych, wydał zaskarżone postanowienie,
-4- którym utrzymał w mocy postanowienie organu l instancji nakładające na skarżącą grzywnę w celu przymuszenia. Tym samym, pomimo istnienia bezwzględnej przesłanki do zawieszenia postępowania egzekucyjnego prowadził czynności zmierzające do wyegzekwowania nałożonego na skarżącą obowiązku, czym naruszył przepis art. 56 par. 1 pkt. 1 ustawy o p.e.a. Błędne jest stanowisko organu odwoławczego, iż przesłanką utrzymania w mocy postanowienia o nałożeniu grzywny jest fakt, że w dacie jego wydania wydanie istniały ku temu prawne podstawy. Organ odwoławczy pominął okoliczność, że podstawą orzekania jest stan faktyczny i prawny istniejący w dniu orzekania. Skoro więc już od dnia [...] r. zachodziła podstawa do zawieszenia postępowania egzekucyjnego, to brak było podstaw do merytorycznego rozstrzygania zażalenia na postanowienie organu l instancji w dniu [...] r., wydania ostatecznego rozstrzygnięcia w kwestii nałożenia grzywny i wskazanie, że dopiero po takim rozstrzygnięciu postępowanie powinno ulec zawieszeniu przez organ egzekucyjny. Rolą zadaniem i kompetencją organu drugiej instancji jest nie tylko kontrola rozstrzygnięć pierwszoinstancyjnych, ale ponowne rozpatrzenie i rozstrzygnięcie sprawy, ponieważ taki jest skutek zaskarżenia aktu wydanego przez organ pierwszej instancji. Organ drugiej instancji powinien był więc uchylić zaskarżone postanowienie z [...] r. i przekazać sprawę PINB w [...] celem wydania postanowienia w oparciu o art. 56 par. 1 pkt. 1 ustawy o p.e.a. Zawieszenie postępowania egzekucyjnego w oparciu o powyższy przepis nie zależy od woli organu, lecz jest jego bezwzględnym obowiązkiem.
Zgodnie z przepisem art. 145 par. 1 pkt. 1 lit. c ustawy ppsa, sąd uchyla zaskarżoną decyzję lub postanowienie w przypadku stwierdzenia innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ponieważ zaskarżone postanowienie narusza wskazany wyżej przepis art. 56 par. 1 pkt. 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, należało orzec jak w sentencji, jednocześnie w oparciu o art. 152 ppsa orzekając jak pkt. II Wyroku. Rozstrzygnięcie o kosztach oparto na przepisie art. 200 ustawy ppsa.