Uzasadnienie
Syg.akt II SA/Kr 775/00
Wnioskiem złożonym w dniu 15 grudnia 1999r. M.L. (zwany dalej skarżącym) zwrócił się do Miejsko - Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. o przedłużenie zasiłku stałego z tytułu opieki nad dzieckiem niepełnosprawnym od 1 stycznia 2000r.
Dyrektor Miejsko - Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. zwrócił się do Powiatowego Zespołu Do Spraw Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności w K. o wydanie opinii w sprawie konieczności sprawowania opieki M.L. nad synem D.L..
Na podstawie opinii Powiatowego Zespołu Do Spraw Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności w K. z dnia [...].01.2000r. Zastępca Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy decyzją z dnia [...] stycznia 2000r., nr [...] odmówił przyznania zasiłku stałego z tytułu opieki nad dzieckiem niepełnosprawnym. Jako podstawę prawną podano art.2 ust.1, art.4 ust.1, art.27 ust.1 i 2b, art.36 ust.1 i art.43 ust.1 ustawy z dnia 29 listopada 1990r. o pomocy społecznej (t.j. z 1998r. Dz.U. nr 64, poz.414 z późn. zm.).
W odwołaniu od tej decyzji M.L. wskazał, iż stan zdrowia syna wymaga stałej opieki - często występują u niego bóle głowy, zawroty, łącznie z upadkami. Z tych też względów syn jest często nieobecny na zajęciach szkolnych i wymaga sprawowania nad nim stałej opieki. Dlatego uważa, że odmowa przyznania wnioskowanego zasiłku, bez uwzględnienia jego aktualnego stanu zdrowia i dogłębnego zapoznania się z dokumentacją lekarską, jest krzywdząca.
Decyzją z dnia [...] lutego 2000r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., na podstawie art.138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymało decyzję organu I instancji w mocy. W uzasadnieniu tej decyzji Kolegium omówiło przesłanki art.27 ust.1 i ust.2b ustawy o pomocy społecznej oraz podzieliło stanowisko organu I instancji, iż wobec negatywnej opinii Powiatowego Zespołu Do Spraw Orzekania o Stopniu
Niepełnosprawności w K. z dnia [...].01.2000r. brak jest podstaw do przyznania zasiłku. Opinia ta Jest wiążącą dla kierownika ośrodka pomocy społecznej, a zatem nie może on jej podważyć lub pominąć. (...) Również Kolegium Odwoławcze nie jest organem władnym do oceny, czy też zmiany takiej opinii." Wskazano także na możliwość uzyskania pomocy społecznej także w innych formach.
Decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] lutego 2000r. zaskarżył do Naczelnego Sądu Administracyjnego M L.. W uzasadnieniu swojej skargi skarżący podniósł, iż organ sporządzający opinię w sprawie nie uwzględnił aktualnego stanu zdrowia syna i dokumentacji lekarskiej, nie otrzymał postanowienia o wydaniu takich opinii - co pozbawiło go możliwości jego weryfikacji, a także spełnia ustawą przewidziane przesłanki do otrzymania zasiłku stałego z tytułu opieki nad dzieckiem niepełnosprawnym.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi powtarzając motywy rozstrzygnięcia.
Zgodnie z brzmieniem art.97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz.1271 z późn. zm.) sprawy, w których skargi wniesione zostały do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje
Zgodnie z brzmieniem art.27 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej zasiłek stały przysługuje osobie zdolnej do pracy, lecz nie pozostającej w zatrudnieniu ze względu na konieczność sprawowania opieki nad dzieckiem wymagającym stałej pielęgnacji, polegającej na bezpośredniej, osobistej pielęgnacji i systematycznym współdziałaniu w postępowaniu leczniczym, rehabilitacyjnym oraz edukacyjnym, jeżeli dochód rodziny nie przekracza dwukrotnego dochodu określonego zgodnie z art. 4, a dziecko jest uprawnione do zasiłku pielęgnacyjnego.
W przedmiotowej sprawie istotną okolicznością warunkującą przyznanie tej formy pomocy społecznej jest stwierdzenie czy D.L. - syn skarżącego wymaga sprawowania stałej, bezpośredniej, osobistej opieki i jego pielęgnacji.
Wprowadzony nowelą z dnia 8 października 1999 r. (Dz. U. Nr 90, poz. 1001) przepis art. 27 ust. 2b ustawy o pomocy społecznej ustanowił możliwość zasięgnięcia przez kierownika ośrodka pomocy społecznej - w wypadku wystąpienia uzasadnionych wątpliwości, dotyczących konieczności sprawowania stałej, bezpośredniej i osobistej opieki nad dzieckiem i jego pielęgnacji w zakresie uniemożliwiającym podjęcie zatrudnienia - opinii powiatowego zespołu do spraw orzekania o stopniu niepełnosprawności. Wystąpienie okoliczności wyżej wskazanych organ obowiązany jest wykazać, bowiem konieczność wszczęcia postępowania opiniodawczego ma wynikać z zebranego w sprawie materiału dowodowego, a nie z bliżej niesprecyzowanej, niezawierającej żadnego uzasadnienia wątpliwości pracownika socjalnego, (wyrok NSA z 3.08.2000r., sygn. I SA 678/00, pub. LEX nr 53796) Tymczasem w przedmiotowej sprawie
Mając na uwadze treść zaświadczenia lekarskiego z dnia [...].1999r., stanowiącego załącznik do wniosku o przyznanie zasiłku stałego złożonego przez skarżącego oraz uzasadnienie wniosku Kierownika Miejsko Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. o wydanie opinii, uznać należy, że zasadnie organ I instancji działając na zasadzie art.27 ust.2b powołanej wyżej ustawy wystąpił do powiatowego zespołu do spraw orzekania o stopniu niepełnosprawności w celu uzyskania opinii w sprawie.
Ustawodawca jednocześnie przesądził w art.43 ust.3d cytowanej ustawy, iż od wydanej przez powiatowy zespół do spraw orzekania o stopniu niepełnosprawności w sprawach o przyznanie świadczeń z pomocy społecznej nie służy zażalenie. Dlatego też zarzuty skarżącego, o braku możliwości zaskarżenia opinii Powiatowego Zespołu Do Spraw Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności w K. z dnia [...].01.2000r. są w tej mierze nieuzasadnione.
Wskazać jednak należy, że uzyskana przez organ I instancji opinia Powiatowego Zespołu Do Spraw Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności w K. z dnia [...].01.2000r. stanowi dowód w rozumieniu art. 75 § 1 kpa, jednakże błędny jest pogląd, co do konieczności bezwzględnego uznania go przez organy administracji publicznej, (wyrok NSA z 2.02.2001r., sygn. I SA 1083/00, publ. LEX nr 53794) Jest to więc tylko jeden z dowodów, który nie może być przyjmowany bezkrytycznie, lecz winien być oceniany na równi z innymi dowodami zebranymi w sprawie. Organ bowiem rozpoznający sprawę ma dokonać oceny całego zebranego w postępowaniu wyjaśniającym materiału dowodowego, a jego rozstrzygnięcie wyrażone w decyzji winno stanowić wypadkową tej oceny, (wyrok NSA z 7.09.2000r., sygn. I SA 831/00, publ. LEX nr 79346)
Niestety w zaskarżonej decyzji Kolegium oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji zabrakło takiej oceny, a organy ograniczyły się jedynie do powołania negatywnej opinii Powiatowego Zespołu Do Spraw Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności w K. z dnia [...].01.2000r. jako wiążącej ich w tej sprawie. Powołanie się jedynie na przepisy i wskazaną opinię, przy błędnym nadto przyjęciu, że jest ona dla organów decyzyjnych wiążąca godzi w zasady określone przepisami art. 7, 77 § 1 i 107 § 3 kpa.
Podsumowując stwierdzić należy, że odmowa przyznania zasiłku stałego z tytułu opieki nad dzieckiem niepełnosprawnym, nastąpiła z naruszeniem przepisów procedury administracyjnej w stopniu powodującym konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art.200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.