Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 2 września 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę N. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia 24 marca 2014 roku w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę.
Pismem z dnia 19 listopada 2014 roku skarżąca zwróciła się z prośbą o ustanowienie na jej rzecz adwokata lub radcę prawnego z urzędu celem sporządzenia skargi kasacyjnej od wyroku sądu pierwszej instancji oraz zwolnienie jej w całości od kosztów postępowania.
W związku z tym, że wniosek o prawo pomocy został złożony na formularzu niewłaściwym w postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skarżącej został przesłany urzędowy formularz "PPF" celem jego wypełnienia w oparciu o aktualną sytuację majątkową wnioskodawczyni i odesłania do tut. sądu w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania.
W zakreślonym terminie strona uzupełniła brak. Z danych zawartych w wypełnionym formularzu wynika, że wnioskodawczyni prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z mężem M. K.. Ich miesięczny dochód wynosi ok. 1.340 zł i stanowi go emerytura skarżącej w wysokości 1.006 zł oraz dochód z prowadzonej przez nią działalności gospodarczej w wysokości ok. 4.000 zł rocznie. W skład majątku N. K. wchodzi udział 3/16 w domu mieszkalnym o powierzchni ok. 570 m² (w tym mieszkanie o powierzchni 95 m²) na działce wielkości ok. 600 m² położonej w K. przy ul. [...] (wartość całości ok. 1.800.000 zł), udział 1/2 w działce o powierzchni ok. 45 arów (łąka i stary sad) o wartości około 60.000 zł położonej w M. oraz udział 1/4 w nieruchomości położonej w T. stanowiącej dom z ogrodem w bardzo złym stanie technicznym (zawalony dach) o wartości około 50.000 zł. Strona nie posiada oszczędności, ani przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro.
W uzasadnieniu wniosku o prawo pomocy N. K. podniosła, iż na skutek wrogiej działalności współwłaściciela domu nie może ona osiągać wyższego dochodu. Pełnomocnik pomógłby stronie lepiej przedstawić stanowisko w sprawie.
W związku z tym, że dane zawarte w złożonym oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach nie były wystarczające do oceny stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych N. K., została ona wezwana do uzupełnienia wniosku w terminie 7 dni poprzez przedłożenie odpowiednich dokumentów na okoliczność wykazania jej stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych, a to: odpisu zeznania podatkowego skarżącej za 2013 rok oraz deklaracji podatkowych VAT-7 za ostatnie trzy miesiące bieżącego roku z prowadzonej działalności gospodarczej, zeznania podatkowego męża – M. K. za 2013 roku, oświadczenia czy małżonek skarżącej jest zarejestrowany we właściwym urzędzie pracy jako osoba bezrobotna, dokumentów potwierdzających wysokość pobieranej przez skarżącą emerytury (odcinek świadczenia za listopad 2014 roku lub wyciąg z rachunku bankowego, na który wpływa świadczenie), wykazu wszystkich posiadanych przez skarżącą i jej męża rachunków bankowych (osobistych i firmowych) oraz wyciągów obrazujących ich historię za okres ostatnich trzech miesięcy wraz z aktualnym saldem, udokumentowanie rachunkami za ostatni okres rozliczeniowy wysokości wydatków związanych z koniecznym utrzymaniem skarżącej i jej rodziny (opłaty za prąd, gaz, wodę, opał, itp.), a także określenie wysokości wydatków ponoszonych m. in. na wyżywienie, ubranie, ubezpieczenie, podatki, telefon, utrzymanie samochodu, a także udokumentowanie wydatków ponoszonych na leczenie.
Wezwanie, jak wynika z nadesłanego przez właściwy urząd pocztowy potwierdzenia odbioru, zostało odebrane przez skarżącą w dniu 5 stycznia 2015 roku. Tym samym termin do uzupełnienia wniosku upływał z dniem 12 stycznia 2015 roku.
Mimo upływu zakreślonego terminu strona nie odniosła się do wezwania.
Mając na uwadze powyższe, zważono, co następuje:
Prawo pomocy jest szczególną instytucją postępowania przed sądami administracyjnymi, mającą na celu zagwarantowanie konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które nie są w stanie samodzielnie ponieść kosztów postępowania sądowego.
W niniejszej sprawie skarżąca domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie w całości od kosztów sądowych oraz ustanowienia na jej rzecz pełnomocnika z urzędu. Instytucja przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej: p.p.s.a.) przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, zaś w zakresie częściowym, stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Z powyższego wynika, że strona dochodząca swoich praw na drodze sądowej ma prawo do ubiegania się o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienia na jej rzecz pełnomocnika z urzędu, jednakże dla skuteczności złożonego w tej materii wniosku zobowiązana jest spełnić przesłanki określone przepisami prawa, które regulują instytucję prawa pomocy. Użyte w art. 246 p.p.s.a. sformułowanie "gdy osoba wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Aby dokonać rzetelnej oceny możliwości płatniczych strony orzekający musi dysponować dokładnymi informacjami na temat jej sytuacji rodzinnej i majątkowej. Informacje te winien przedstawić wnioskodawca. Brak takich danych lub dane niepełne powodują, że materiał dowodowy w dalszym ciągu jest niekompletny, a zatem niewystarczający do sprawdzenia, czy twierdzenie strony o niemożności poniesienia kosztów postępowania znajduje odzwierciedlenie w rzeczywistości.
W przedmiotowej sprawie skarżąca N. K. nie wykazała, że spełnia przesłanki przyznania jej prawa pomocy. Dane zawarte w złożonym przez skarżącą oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach nie są wystarczające do wolnej od wątpliwości oceny jej sytuacji materialnej, a wezwanie do uzupełnienia tych danych nie zostało przez stronę wykonane. Wątpliwości orzekającego dotyczyły przede wszystkim wysokości dochodów skarżącej z prowadzonej przez nią działalności gospodarczej, ponieważ we wniosku strona podała jedynie szacunkowe dane w tym przedmiocie (ok. 4.000 zł rocznie), a także potwierdzenia wysokości ponoszonych w miesiącu wydatków. Dane, którymi dysponował orzekający nie pozwoliły na dokonanie sumarycznego zestawienia uzyskiwanych w miesiącu dochodów i ponoszonych przez rodzinę wnioskodawczyni kosztów, koniecznych do ustalenia czy pozostają jej jakiekolwiek wolne środki finansowe, którymi mogłaby pokryć należne w sprawie koszty sądowe, czy też wynagrodzenie pełnomocnika.
Przedłożenie przez skarżącą żądanych dokumentów i oświadczeń pozwoliłoby nie tylko na weryfikację wykazanych w formularzu "PPF" danych, ale także potwierdziłoby ewentualną, trudną sytuację materialną, w jakiej znajduje się skarżąca. N. K. nie odniosła się jednak w żaden sposób do skierowanego do niej wezwania.
Skoro strona nie uzupełniła wniosku o przyznanie prawa pomocy, to tym samym nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego we własnym zakresie. W związku z tym jej wniosek należało oddalić na podstawie art. 245 § 2, art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a.