Uzasadnienie
Decyzją z dnia 18 lutego 2002r GG. [...] po rozpatrzeniu odwołania B. O., [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Starosty [...] z dnia [...] listopada 2001r znak [...], którą orzeczono o odmowie wprowadzenia zmiany w operacie ewidencji gruntów wsi Koszyce, polegającej na sprostowaniu powierzchni działki ewid. Nr [...]. W podstawie prawnej decyzji wskazano art. 138 § 1pkt 1 kpa oraz art. 7 "b" ust 2 pkt 2 pkt 2 ustawy z dnia 17 maja 1989r Prawo geodezyjne i kartograficzne (tj Dz. U. z 2000r Nr 100, poz. 1086 z późn. zm.)
W uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego wskazano następujące okoliczności faktyczne i motywy prawne rozstrzygnięcia.
B. O. wnioskiem z dnia [...] listopada 2000r zwrócił się o sprostowanie ewidencji gruntów, co do działki ewid. [...], położonej w Koszycach, która wg. ewidencji gruntów ma powierzchnię 0.0981 ha. Wnioskodawca, przedkładając akt notarialny z dnia [...].02.1966r sporządzony za Nr Rep. [...], oraz decyzję Kierownika Wydziału Rolnictwa i Leśnictwa Prez PRN w [...][...]z dnia 17 kwietnia 1967r w sprawie zmian w operacie ewidencji gruntów, domagał się przypisania działce powierzchni 28 arów (0.2800 ha).
Starosta [...] decyzją z dnia [...] listopada 2001r odmówił wprowadzenia w operacie ewidencji gruntów żądanej zmiany co do działki Nr [...] objętej poz. [...] rej. gruntów i stanowiącej własność B. O.. Organ I instancji zajął stanowisko, że wskazane wyżej oraz inne dokumenty, a w szczególności mapa sytuacyjna z dnia [...].09. 2001r przyjęła do zasobu za Nr [...], lecz nie zawierająca wymaganego wykazu zmian gruntowych nie dają podstawy do aktualizacji danych ewidencyjnych przez ich wymianę co do powierzchni działki Nr [...]. Wskazano, że powierzchnię działki [...] ustalono podczas założenia ewidencji gruntów w latach 1967-1968 i przyjęto do państwowego zasobu geodezyjno- kartograficznego w dniu [...].12. 1968r za Nr [...], na podstawie szkicu z nowego pomiaru i protokołu ustalenia stanu władania. Ustalenia powyższe poczynił Starosta, po przeprowadzeniu rozprawy oraz wizji lokalnej i wysłuchaniu stron.
Ustalono wówczas, że w istocie, skarżący domaga się ustalenia, że aktem notarialnym z 1966r, jego żona, której jest wyłącznym testamentowym następcą prawnym nabyła obszar obejmujący nie tylko działkę [...], ale także oznaczoną na mapie sytuacyjnej z 14.09.2001r działkę [...], jako wydzieloną część działki ewid. [...]. Właścicielem zaś tej ostatniej według księgi wieczystej Nr [...]jest Gmina [...]. Ustalił organ I instancji, że przy zawieraniu aktu notarialnego z [...].02.1966r., którym W. S., później zam. O., nabyła od M. M. [...] części gruntu o obszarze 28 arów, oraz przy zawieraniu wcześniejszego aktu notarialnego z dnia [...].03.1950 Nr [...], którym M. M., nabył od J. T., działkę " obszaru około 150 prętów czyli dwa tysiące osiemset metrów kwadratowych" przy ul. [...] w [...], nie posługiwano się żadnymi materiałami geodezyjno- kartograficznymi. Wskazano, że zbiór dokumentów Nr [...] założony dla nieruchomości w [...] o pow. 0.28 ha nie zawiera planów i map określających usytuowanie działki o takiej powierzchni.
Powyższe okoliczności uzasadniły zdaniem organu I instancji odmowę wprowadzenia żądanej zmiany.
W odwołaniu od tej decyzji B. O., podnosił, że M. M. wprowadził go w posiadanie działki [...], a założony został zbiór dokumentów, gdyż nie stać było go razem z W. S., późniejszą żoną na założenie księgi wieczystej. Ponosił, że " działkę [...] i [...] dostał decyzją Wojewody [...] z [...].02.1994r, gdyż naruszone zostało prawo własności, a akt notarialny był wcześniejszy niż uwłaszczenie". Podnosił także, że część gruntu zajęła S. S. i usunęła słupek graniczny.
Rozpatrując odwołanie, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, przyjął za własne ustalenia organu I instancji oraz poczynił ustalenia dalsze. Wskazano, że przedmiotem aktu notarialnego z [...].02.1966r było nabycie własności 29/30 części " działki budowlanej z ogrodem.....o obszarze 28 arów.... położonej między gruntami P. i gruntami osady Koszyce, przy parku na terenie podmokłym". Przypominano, że w trybie art.22 ust 3 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, wezwano B. O. jako osobę żądającą wprowadzenia zmiany w ewidencji gruntów o przedłożenie dokumentu geodezyjno-kartograficznego, potwierdzającego tożsamość działki opisanej o akcie notarialnym, z działką ewid. Nr [...]. Przedłożona w dniu [...].09.2001r mapa pomiaru kontrolnego działki Nr [...], nie zawiera wymaganego wykazu zmian gruntowych (jedynie ich projekt wg wniosku B. O.), a w istocie stanowi projekt podziału działki [...], w celu wydzielenia z niej działki [...], która według wnioskodawcy stanowi jego własność. Wskazano, że decyzją Wojewody [...] z dnia [...].02. 1994r znak [...] stwierdzono nabycie z mocy prawa przez Gminę [...] m. in. działki [...].
Organ odwoławczy, ustalił, iż nie istnieją plany lub mapy pozwalające jednoznacznie określić przebieg granic zakupionej w 1966r działki o pow. 0.28 ha, zaś zbiór dokumentów Nr [...] nie zawiera żadnych planów i map określających usytuowanie działki o takiej powierzchni. Wskazano natomiast, że prócz wpisanej w jednostce rejestrowej Nr [...], działki [...] o pow. 0.0981 ha jako stanowiącej własność B. O., figuruje on w pozycji rejestrowej [...], jako właściciel przylegających do niej od strony północno-zachodniej działki Nr [...] o pow. 0.0089 ha i [...] o pow. 1642 ha. Wszystkie te trzy działki obejmują łączny obszar 0.2712 ha.
Ustalono jednak przede wszystkim, że akt notarialny z 1966 r nie oddaje aktualnego stanu prawnego, gdyż przedmiotowa działka i inne nieruchomości B. O. i W. O. objęte były w późniejszych latach postępowaniami administracyjnymi i sądowymi. Stwierdzono, że na nieruchomości obejmujące całe gospodarstwo rolne położone w [...] i we [...] wydawane były w latach 1973 i 1976 akty własności ziemi.
W szczególności aktem własności ziemi z Nr [...] stwierdzono nabycie przez W. O. własności działki Nr [...] o pow. 0.0981 ha, a na rzecz B. O. nabycie działki [...] o pow. 0.1729 ha ([...]) i działki [...] ([...]).
Dla wszystkich tych nieruchomościach założono księgi wieczyste Nr [...], [...], [...] i [...], w których wpisano W. O. i B. O. na prawach wspólności małżeńskiej. W szczególności dla nieruchomości stanowiącej działkę Nr [...] o pow. 0.0981 ha założono KW [...] (obecnie KW [...]), a postanowieniem z [...].02.2001r Sądu Rejonowego w [...] (sygn. dz. KW [...]) oddalono wniosek o sprostowanie powierzchni działki obj. KW [...].
Wszystkie działki objęte były umową zawartą w formie aktu notarialnego Nr Rep. [...] w przedmiocie przeniesienia własności gospodarstwa rolnego, a ugodą z dnia [...] kwietnia 1999r zawartą do sygn. [...] Sądu Okręgowego w [...] rozwiązano umową i nabywcy zobowiązali się zwrócić m. in. działki [...], 529, 390 i inne o łącznej pow. 2.287 m- na rzecz B. O. i jego żony W. O..
W 1998r operatem pomiarowym [...] działka [...] podzielona została na działki [...] i [...].
W świetle powyższego zdaniem organu stan ewidencji gruntów jest zgodny ze stanem prawnym wykazanym w księdze wieczystej, a dokumenty, na których oparto żądanie zmiany, nie obrazują aktualnego stanu prawnego. Rozstrzygnięcie zaś sporu co do roszczeń dotyczących własności części działki [...], nie może być przedmiotem postępowania ewidencyjnego, lecz postępowania przed sądem powszechnym.
Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie, na powyższą decyzję wniósł B. O.. Nie wskazując naruszonego przepisu prawa, skarżący podnosił, że aktem notarialnym z [...].02.1966r jego poprzedniczka prawna W. S, później zam. O. nabyła działkę o pow. 28 a, a część tej działki została bezprawnie zajęta przez sąsiadów. Zdaniem skarżącego dopiero ustalenie dla działki [...] jej właściwej powierzchni tj. 28 arów, da podstawę do wystąpienia z roszczeniami do sądu powszechnego [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wniósł o oddalenie skargi podtrzymując dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył:
Skargę wniesiono do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r i postępowanie przed tą datą nie zostało zakończone. Zgodnie zatem z przepisem art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r Przepisy wprowadzające ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.), sprawa podlega rozpoznaniu przez właściwy Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Stosownie do przepisu art.3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta - jak to wynika z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269), sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sprawując tę kontrolę, sąd administracyjny, zgodnie z art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Dokonana kontrola zaskarżonej decyzji prowadzi do konstatacji, że jest ona zgodna z prawem, co skargę czyni nieuzasadnioną.
Stosownie do przepisu art.2 pkt 8 ustawy z dnia 17 maja 1989r.Prawo geodezyjne i kartograficzne (tj. Dz.U. z 2000 r Nr 100, poz. 1086 z późn.zm.) przez ewidencję gruntów i budynków (kataster nieruchomości) - rozumie się jednolity dla kraju, systematycznie aktualizowany zbiór informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz o innych osobach fizycznych lub prawnych władających tymi gruntami. Podmiotowy i przedmiotowy zakres informacji objętych ewidencją gruntów i budynków określają przepisy art. 20 ustawy, oraz wydawanych na podstawie jej art. 26 rozporządzeń wykonawczych. Zgodnie z art. 20 ust.1 pkt 1 ewidencja w odniesieniu do gruntów obejmuje informacje dotyczące - ich położenia, granic powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas gleboznawczych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty.
Nośnikiem informacji o gruntach, budynkach i lokalach, zgodnie z art. 24 ustawy jest tzw. operat ewidencyjny, który składa się z map, rejestrów i dokumentów uzasadniających wpisy do tych rejestrów. Właściwe organy, sądy i kancelarie notarialne przesyłają organowi prowadzącemu ewidencję, odpisy prawomocnych decyzji i orzeczeń oraz aktów notarialnych, z których wynikają zmiany danych objętych ewidencją gruntów i budynków (art.23).Natomiast zmiany danych objętych ewidencją, lecz nie wynikające z decyzji (orzeczeń, aktów notarialnych), zgłaszający je obowiązani są dokumentować dokumentami geodezyjnymi i kartograficznymi oraz innymi niezbędnymi do wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów (art. 22 ust. 2 i 3 ustawy).Powyższe regulacje wskazują, że ewidencja gruntów i budynków prowadzona w formie operatu ewidencyjnego, ma charakter informacyjny, a wprowadzenie zmian następuje na podstawie dokumentów (decyzji, orzeczeń, aktów notarialnych itd.) wytworzonych w zasadzie poza postępowaniem administracyjnym, którego przedmiotem jest wprowadzenia zmian.
Stosownie do przepisu art.20 ust.2 pkt 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne w ewidencji gruntów wykazuje się także właściciela, a w odniesieniu do gruntów państwowych i samorządowych -inne osoby fizyczne lub prawne, w których władaniu znajdują się grunty i budynki lub ich części.
W dacie podjęcia decyzji przez organ I instancji obowiązywały już od 3 czerwca 2001r Przepisy Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001r w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454). Przepisy Rozporządzenia - powołanego zresztą w podstawie prawnej decyzji organu I instancji- regulując zasady prowadzenia ewidencji gruntów i budynków oraz zasady wymiany danych ewidencyjnych, posługują się kategorią aktualizacji operatu ewidencyjnego poprzez wprowadzanie udokumentowanych zmian do danych ewidencyjnych. Aktualizacja nastąpić może z urzędu lub na wniosek (§ § 45 ust 1, 46 ust 1), przy czym podstawę wprowadzenia zmian stanowić może m. in. zmiana wynikająca z opracowań geodezyjnych i kartograficznych przyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, zawierających wykazy zmian ewidencyjnych. Przepis § 46 ust 3 w punktach 1-8 określa wymogi wykazu zmian, do których m. in. (pkt 6) należą dane ewidencyjne, które uległy zmianie z wyszczególnieniem danych dotychczasowych oraz danych aktualnych.
Zgodne z powyższymi przepisami jest stanowisko organów obu instancji, że przedłożona przez skarżącego mapa pomiaru kontrolnego działki Nr [...], z dnia [...].09.2001r, sporządzona przez geodetę inż. St. G., mimo jej przyjęcia do zasobu w dniu [...].09. 2001r za Nr [...], nie stanowi dokumentu opisanego przepisem § 46 ust 2 pkt rozporządzenia, gdyż nie zawiera wymaganego wykazu zmian. Trafnie zauważono, że jest to w istocie projekt podziału działki [...] wpisanej do księgi wieczystej jako własność Gminy [...]. Wynika to wprost z części opisowej mapy, że ona oraz jej rejestr pomiarowy nie przedstawiają zmian według stanu prawnego.
Przepis § 44 pkt 2 powołanego Rozporządzenia nakłada na Starostę obowiązek utrzymania operatu ewidencyjnego w stanie aktualności tj. zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi. Potwierdzona tym przepisem statuowana art. 2 pkt 8 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, zasada systematycznej aktualizacji operatu ewidencji gruntów, sprzeciwia się wprowadzeniu do ewidencji zmian nie aktualnych, a więc nie oddających, aktualnego na czas wydania decyzji w tym przedmiocie, stanu prawnego. Sprzeczne z tą zasadą było żądanie wprowadzenia na podstawie aktu notarialnego z 16 lutego 1966r Nr rep. A [...] zmian o charakterze podmiotowo- przedmiotowym żądanych przez skarżącego. Żądanie to pomija okoliczność, iż po tej dacie nastąpiły zmiany stanu prawnego, będące następstwem wydania decyzji- aktów własności ziemi w trybie przepisów ustawy z dnia 26 października 1971r o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych (DZ. U. Nr 27, poz. 250 z późn. zm.).
To wydana na tej podstawie prawnej decyzja, stwierdzała nabycie z mocy prawa działki ewidencyjnej Nr [...] i ten stan prawny odzwierciedla ewidencja gruntów. Pole powierzchni działki ewidencyjnej jest funkcją przebiegu jej granic. W świetle stanowiska skarżącego jest oczywiste, że żądanie wprowadzenia zmian co do powierzchni tej działki, oparte jest na twierdzeniu, że jej granice obejmują obszar stanowiący działkę [...], co do której zapadła ostateczna decyzja Wojewody [...] z dnia [...].02.1994r [...], stwierdzająca nabycie własności przez gminę [...]. Rozstrzygnięcie zatem sporu o zasięg prawa własności działki [...], nie podlega postępowaniu ewidencyjnemu, które co najwyżej odzwierciedlić może ustalony ostateczną decyzją lub prawomocnym orzeczeniem sądu powszechnego wynik takiego postępowania.
Z tych względów orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).