Uzasadnienie
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniosek M.B. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, w sprawie skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 15 grudnia 2015
We wniosku tym skarżąca oświadczyła, iż prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Jej miesięczny dochód z tytułu wynagrodzenia za pracę wynosi 889 zł (zasiłek chorobowy).
Skarżąca jest współwłaścicielką w ½ części domu oraz działki o pow. 15 a.
W uzasadnieniu wniosku skarżąca oświadczyła, iż wniosek o przyznanie prawa pomocy jest zasadny, bowiem nie stać ją na poniesienie kosztów opłaty sądowej i kosztów ustanowienia pełnomocnika z wyboru.
Co miesiąc ponosi ona koszt dojazdu do pracy - karta na kwotę 95 zł, opłaty za telefon- 34,56 zł, podatek od nieruchomości – 46 zł, leki 50 -70 zł miesięcznie, środki czystości – 80 zł, opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi – 9 zł, opłata za energie elektryczną – 199,99 zł, zł, opłata za wodę – 44.61 zł, zakup parasola- 26,99 zł. Skarżąca ponosi koszty kserokopii, tuszu do drukarki i zakupu papieru oraz wyżywienia.
Do wniosku skarżąca dołączyła kserokopię następujących dokumentów i rachunków: informacji z dnia 28 czerwca 2016 r. o opłatach za gospodarowanie odpadami komunalnymi ustalonym w wysokości 18 zł miesięcznie, biletu miesięczny – 95,00 zł, faktura VAT za zakup lekarstw z sierpnia 2016 r. na kwotę 13,97 zł, odcinki opłat za energię elektryczną – 199.82 zł za wrzesień 2016 r. następne – 160.12 zł, faktura VAT za wodę – 44, 51zł (za trzy miesiące), faktura VAT za zakup papieru do xero – 10,92 zł, dwie faktury VAT z sierpnia 2016 r. na usługi pocztowe na łączną kwotę – 18,60 zł oraz faktura VAT za z sierpnia 2016 r. za zakup parasola – 26,99 zł, decyzja Burmistrza Miasta i Gminy N. w sprawie podatku rolnego i od nieruchomości za rok 2016.
Stosownie do treści art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi,(Dz. U. nr 153, poz.1270) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowaniu lub w jego toku. Prawo to obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym.
W przedmiotowej sprawie skarżąca wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od ponoszenia kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.
Po przeprowadzeniu wnikliwej analizy dołączonych do wniosku dokumentów orzekający uznał, iż skarżąca nie wykazała skutecznie, iż spełnia przesłanki uzasadniające zwolnienie je od ponoszenia kosztów sądowych. Z przedstawionych przez skarżącą kserokopii faktur i rachunków wynika w sposób nie budzących wątpliwości, iż gospodarstwa domowego nie prowadzi sama. Świadczą o tym dokonywane przez nią opłaty za media – przedłożona aktualna informacja o opłatach za gospodarowanie odpadami komunalnymi – kwota 18 zł. Według dostępnego załącznika do uchwały Nr [...] Rady Miejskiej w N. z dnia 30 kwietnia 2015 r. wynika, iż opłata za gospodarowania odpadami liczona za gospodarstwo jednoosobowe wynosi 9 zł. Skarżąca musiała więc zadeklarować dwie osoby w gospodarstwie domowy, stąd naliczona opłat 18 zł. W przypadku rachunku za energię elektryczną, wskazana kwota 199,62 zł (a od października 2016 r. 160 zł) z pewnością nie dotyczy deklarowanego przez skarżącą gospodarstwa jednoosobowego.
Jest to zdaniem orzekającego istotne biorąc pod uwagę, iż skarżąca w każdym z licznie prowadzonych postępowań sądowych podkreśla, że jest osobą ubogą, uzyskuje najniższe krajowe wynagrodzenie, gospodarstwo domowe prowadzi sam i nie może liczyć na niczyją pomoc. Będąc w takie sytuacji skarżąca czyniłaby znaczne oszczędności w prowadzonym przez siebie gospodarstwie domowym a z przedłożonych rachunków ten fakt nie wynika. Daje to uzasadnione wątpliwości zdaniem orzekające co do tego, że nie prowadzi ona gospodarstwa domowego sama, lecz z innymi osobami, których dochodów nie ujawnia. Orzekający pragnie podkreślić, iż przedstawione rachunku wskazują na realne zużycia a nie prognozy czy opłaty abonamentowe. Łączne koszty miesięcznych wydatków koniecznych zamykają się kwotą 483,74 zł. Orzekający zwraca też uwagę, iż skarżąca przedstawia szereg rachunków, które nie mają charakteru koniecznych wydatków (opłaty za papier, pocztowe, za zakup parasola, powtarzające się wydatki na zakup środków czystości w wysokiej kwocie, których comiesięczny zakup nie jest konieczny).
Skarżąca nie wykazuje dodatkowych obciążeń budżetu miesięcznego. Orzekający nie przychylił się także do wniosku o ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Przy ustanawianiu pełnomocnika z urzędu należy mieć na uwadze przede wszystkim aktualną sytuację materialną strony oraz charakter toczącej się sprawy. Orzekający w związku z wątpliwościami jakie zrodziły się po analizie przedstawionych przez skarżącą dokumentów nie jest w stanie ocenić rzeczywistej sytuacji materialnej skarżącej, uważa też, że na tym etapie postępowania sądowego udział pełnomocnika z urzędu nie jest konieczny. Przemawia za tym fakt, iż skarżąca wykazuje doskonałą orientację w przedstawianych okolicznościach faktycznych sprawy, sprawne sformułowanych żądania a także braku skomplikowanej materii sprawy.
W tym miejscu należy zaznaczyć, iż udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to, sprowadzać się powinno do przypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie jej udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Dlatego może być stosowane tylko w tych przypadkach, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby na współobywateli. Z ich bowiem środków pieniężnych pochodzą dochody budżetu państwa, z którego pokrywane są koszty postępowania sądowego w razie zwalniania strony od obowiązku ich ponoszenia.
Wobec faktu, iż orzekający uznał, iż skarżąca nie wykazała skutecznie, iż znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, wniosek oddalił.
Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 243 § 1, art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270).