Uzasadnienie
J.N., ur. [...]., wystąpił w 1995 r. z wnioskiem do Kierownika Urzędu do spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych o przyznanie mu uprawnień kombatanckich z tytułu przynależności do Armii Krajowej w okresie od lipca 1944 r. do stycznia 1945 r. We wniosku podał, że był "łącznikiem kurierem" w placówce AK w Niegowie. Swoją działalność przedstawił obszernie w życiorysie dołączonym do wniosku. Podał, że przysięgę złożył w lipcu 1944 r. przed por. Majcherczykiem, ps. Józwa. Przenosił meldunki, informacje, środki opatrunkowe i lekarstwa oraz kolportował nielegalne pisma. W domu, w którym mieszkał, przechowywani byli ludzie ukrywający się, m.in. trzej Żydzi. J.N. podał, że uczestniczył w akcji likwidacji żandarma J. S.. Dodał również, że brał udział "w drobnych akcjach dywersyjnych". Wnioskodawca dołączył rekomendację Związku Żołnierzy AK oraz oświadczenia dwóch świadków: A.N. i S.W.
Urząd do spraw Kombatantów zwrócił się do jednego ze świadków o dodatkowe wyjaśnienia, ale okazało się to niemożliwe, ze względu na stan zdrowia świadka.
Decyzją z dnia [...]..2000 r., nr [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, działając na podstawie art. l ust. l i art. l ust. 2 pkt 3 ustawy z 24.01.1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (t.jedn. Dz.U., 1997, Nr 142, poz. 950 z późn. zmianami), odmówił przyznania uprawnień kombatanckich J.N.. W uzasadnieniu organ stwierdził, że biorąc pod uwagę młody wiek wnioskodawcy, jest mało prawdopodobne, aby był on przyjęta do organizacji i pełnił w niej służbę.
We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy J.N. stwierdził, że nawet 11-13 latkowie ginęli z bronią w ręku. Wnioskodawca dodał, że narażał życie jako żołnierz Polski Podziemnej. Wielu świadków tamtych wydarzeń już nie żyje.
Decyzją z dnia [...]2001 r., Nr [...], Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, działając na podstawie art. 127 § 3 i 138 § l k.p.a. w związku z art. art. l ust. 2 pkt 3 ustawy z 24.01.1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (t.jedn. Dz.U., 1997, Nr 142, poz. 950 z późn. zmianami), utrzymał w mocy swoją poprzednią decyzję. W uzasadnieniu organ stwierdził, że z dokumentów wynika fakt współpracy i udzielania pomocy członkom ruchu oporu. Nie było to jednak pełnienie służby w organizacji, będące działalnością kombatancką.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego J.N. zakwestionował ustalenia organu i podkreślił, że składał przysięgę.
W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o jej oddalenie. Organ podkreślił, że skarżący jedynie pomagał organizacji AK, a nie był jej członkiem. Organ przywołał ponadto instrukcję gen. K. Sosnkowskiego z 1939 r., stosownie do której członkiem ZWZ mogła zostać osoba mająca co najmniej 17 lat.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Stosownie do art. 97 § l ustawy z 30.08.2002 r., Przepisy wprowadzające ustawę -Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U., Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem l stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Na podstawie § l rozporządzenia Prezydenta RP z 25.04.2003 r., w sprawie przekazania rozpoznawania innym wojewódzkim sądom administracyjnym niektórych spraw z zakresu działania Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych (Dz.U., Nr 72, poz. 653) rozpoznawanie spraw z zakresu działania Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, w których stroną skarżącą są osoby zamieszkałe poza obszarem właściwości Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, przekazuje się wojewódzkim sądom administracyjnym, na których obszarze właściwości osoby te zamieszkują.
Uprawnienia kombatanckie przysługują osobie, która spełnia jedno lub więcej wymagań określonych w art. l ust. 2, art. 2 i art. 4 ustawy o kombatantach....
W niniejszej sprawie organ odmówił uznania działalności skarżącego za działalność, o której mowa w art. l ust. 2 pkt 3 ustawy z 24.01.1991 r. o kombatantach..., czyli za "pełnienie służby w polskich podziemnych formacjach i organizacjach, w tym w działających w ramach tych organizacji oddziałach partyzanckich w okresie wojny 1939-1945". Organ zakwalifikował działalność skarżącego nie jako służbę, ale jako udzielanie pomocy organizacji partyzanckiej przez osobę cywilną.
Stosownie do art. 80 k.p.a. organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność- została udowodniona. Zadaniem Sądu nie jest zastępowanie oceny organu oceną własną, ale kontrola zgodności z prawem działalności organów administracji publicznej. Do tej kontroli należy także badanie, czy ocena organu jest dokonana na podstawie całego materiału dowodowego i czy nie jest dowolna.
W tym kontekście Sąd stwierdza, że Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych dokonał oceny działalności skarżącego na podstawie jego oświadczeń i oświadczeń świadków. Organ nie próbował natomiast zweryfikować tych oświadczeń poprzez zwrócenie się do Instytutu Pamięci Narodowej z pytaniem o to, czy nie znajdują się tam jakieś dokumenty dotyczące oddziału AK, który skarżący dokładnie oznacza podając wiele nazwisk, a także szczegółów, np. zamach na żandarma S. Ponadto, organ nie przeprowadził dowodu z przesłuchania strony, ani nie zwrócił się do niego o dalsze wyjaśnienia, dotyczące np. jego udziału w "drobnych akcjach dywersyjnych". Kwestia młodego wieku skarżącego w czasie prowadzenia działalności, za którą ubiega się otrzymania uprawnień kombatanckich, jest niewątpliwie istotnym zagadnieniem, które organ powinien wziąć pod uwagę. Nie wystarczy jednak odwołanie się do instrukcji z 1939 r. bez ustalenia, czy instrukcja ta była przestrzegana w 1944 r.
Uzasadnienie zaskarżonej decyzji, a zwłaszcza decyzji wcześniejszej nie odnoszą się szczegółowo do dowodów zebranych w sprawie i są mało konkretne. Narusza to wymagania art. 107 § 3 k.p.a.
Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdza zatem, że Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych dopuścił się naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 145 § l pkt l lit. c/ ustawy z 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, (Dz.U., Nr 153, poz. 1270) orzekł jak w sentencji.