Uzasadnienie
Decyzją nr [...] z dnia [...] 2002 r. znak [...] wydaną na podstawie art. 2 ust. 2 w zw. z art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 4 września 1997 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności (Dz. U z 1999 r. Nr 65 poz. 746 ze zmianami), art. 39 ust. 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142 poz. 1591 ze zmianami) oraz art. 104 k.p.a., po rozpatrzeniu wniosku M. F. i A. F. o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, Zarząd Miasta L. przekształcił odpłatnie prawo użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości gruntowej położonej w L. przy ul. [...] o obr. [...] oznaczonej jako działka ewid. Nr 538 o powierzchni 817 m2, która według księgi wieczystej KW nr [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy w L. stanowi własność Miasta L. w użytkowaniu wieczystym A. F. i M. F. oraz ustalił z tego tytułu na rzecz Miasta L. opłatę w wysokości 6.268,12 zł do uiszczenia przez wnioskodawców w terminie 30 dni od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna.
[...] 2002 r. wpłynęło odwołanie A. F. od tej decyzji, w którym wskazuje on, że zaskarżona decyzja jest niezgodna z prawem oraz nieprzychylna dla niego. Skarżący podniósł, że pozbawiono go możliwości brania udziału w postępowaniu, nie powiadomiono go o wycenie, nie miał możliwości zapoznania się z operatem szacunkowym. Zakwestionował decyzję w części nakładającej na niego obowiązek zapłaty wygórowanej - jego zdaniem - kwoty oraz terminu zapłaty.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w N. postanowieniem z [...] 2003 r. znak [...] wydanym na podstawie art. 134 w zw. z art. 129 § 2 i art. 44 k.p.a. stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania.
W uzasadnieniu postanowienia Kolegium wskazało, że zgodnie z art. 129 § 2 k.p.a. odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia. Z akt sprawy wynika, że zarówno decyzja, jak i wcześniejsze zawiadomienie o wszczęciu postępowania wysłano do adresata wraz z pouczeniem za zwrotnym potwierdzeniem odbioru. Pisma te zostały zwrócone przez pocztę do organu I instancji adnotacją, że były awizowane i złożone w urzędzie pocztowym, jednak nie zostały odebrane w terminie 10 dni. Organ II instancji powołał się na art. 44 k.p.a., wedle którego w przypadku niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43 pismo składa się na okres 7 dni w placówce pocztowej lub w urzędzie gminy, a zawiadomienie o tym umieszcza się w skrzynce na korespondencję, lub, gdy to nie jest możliwe, na drzwiach adresata bądź w miejscu widocznym na nieruchomości, której postępowanie dotyczy.
W tym przypadku doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia tego okresu. W aktach sprawy znajduje się koperta z nieodebraną decyzją, na której jest adnotacja doręczyciela pocztowego, że przesyłka została awizowana 1 lipca 2002 r. Na podstawie powyższego przepisu przesyłka została doręczona A. i M. F. w dniu 8 lipca 2002 r. Tym samym termin do wniesienia odwołania minął 22 lipca 2002 r., a zatem odwołanie złożone [...] 2002 r. zostało wniesione blisko 5 miesięcy po upływie terminu określonego w art. 129 § 2 k.p.a. Jednocześnie organ odwoławczy zwrócił uwagę, że w aktach sprawy znajduje się notatka służbowa sporządzona 14 listopada 2002 r., z której wynika, że tego dnia A. F. zapoznał się z decyzją Zarządu M. L., lecz odmówił jej odbioru oraz podpisania notatki.
Powyższe postanowienie zaskarżyli do sądu administracyjnego A. F. i M. F. A. F. zaznaczył, że decyzję I instancji odebrał osobiście w Urzędzie Miasta w dniu 2 grudnia 2002 r., a zatem jego odwołanie zostało złożone z zachowaniem ustawowego terminu. Okoliczność ta znajduje potwierdzenie w aktach sprawy, gdyż na awizie znajduje się jego podpis wraz z datą, o której mowa wyżej. Skarżący nie zostali powiadomieni o wszczęciu postępowania, nie doręczono im także przesyłki zawierającej decyzję. Skarżący zakwestionowali prawdziwość notatki urzędowej z 14 listopada 2002 r. informując, że w tej sprawie złożyli do prokuratury doniesienie o możliwości popełnienia przestępstwa. 15 listopada skarżący zwrócili się do Przewodniczącego Zarządu Miasta z pytaniem co się dzieje w ich sprawie, lecz otrzymali odpowiedź niesatysfakcjonującą. W dniu 2 grudnia 2002 r. A. F. będąc w urzędzie w innej sprawie dowiedział się, że jest zwrócona przez pocztę jakaś decyzja dla niego i wówczas decyzję odebrał. Dodatkowo w skardze zarzucono, że decyzja I instancji nie mogła zyskać waloru ostateczności 22 lipca 2002 r., ponieważ Starostwo Powiatowe w L. odebrało ją dopiero 22 sierpnia 2002 r.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w N. wniosło o jej oddalenie jako bezzasadnej i wskazało, że uchybienie terminu do wniesienia odwołania jest oczywiste i znajduje potwierdzenie w aktach sprawy. Organ administracji przyznał, że A. F. odebrał osobiście decyzję w Urzędzie Miasta w dniu 2 grudnia 2002 r., co potwierdza jego podpis na zwrotnym potwierdzeniu odbioru odesłanym przez pocztę wraz z niedoręczoną przesyłką. Decyzja została jednak skutecznie doręczona skarżącym już w dniu 8 lipca 2002 r. i późniejszy odbiór decyzji nie może mieć wpływu na bieg terminu do wniesienia odwołania. Kolegium zwróciło uwagę, że postępowanie toczące się przed Prokuraturą Rejonową w sprawie notatki służbowej z dnia 14 listopada 2002 r. również nie ma wpływu na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy, gdyż sytuacja ta miała miejsce już po upływie terminu, w jakim nastąpiło doręczenie decyzji zainteresowanym. Data doręczenia decyzji Starostwu powiatowemu ma znaczenie jedynie dla ustalenia terminu do złożenia odwołania przez Starostwo.
Rozpatrując sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zaskarżone postanowienie odpowiada prawu.
Przepis art. 129 § 2 k.p.a. stanowi, iż odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Art. 44 k.p.a. w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonego postanowienia przewidywał, że w przypadku niemożności doręczenia przesyłki adresatowi osobiście lub dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, pismo składa się na okres siedmiu dni w placówce pocztowej lub w urzędzie gminy, a zawiadomienie o tym umieszcza się w skrzynce na korespondencję. W takim wypadku doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia tego okresu.
Decyzja Zarządu Miasta L. z [...] 2002 r. została wysłana pod wskazany przez skarżących adres – L. ul.[...]. Ponieważ żaden z adresatów nie był obecny, przesyłkę awizowano w dniu 1 lipca 2002 r. Zgodnie z przytoczonymi wyżej przepisami tzw. doręczenie zastępcze przesyłki nastąpiło w dniu 8 lipca 2002 r., a termin do wniesienia odwołania upłynął 22 lipca 2002 r. Późniejsze doręczenie pisma adresatowi jest jedynie faktem, który nie czyni nieskutecznym doręczenia decyzji w myśl wyżej cytowanych przepisów k.p.a., w szczególności nie otwiera ponownie terminu do wniesienia środka odwoławczego (wyrok NSA z 12 października 1999 r. sygn. V SA 1880/98, LEX nr 49422).
Jednocześnie należy zwrócić uwagę, że przepis art. 44 k.p.a. nie ma zastosowania, jeżeli osoba doręczająca nie dopełniła obowiązku zawiadomienia adresata o przesyłce. Na takim stanowisku stanął również Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 25 lutego 2004 r., sygn. III SA 1650/02 (LEX nr 113592), gdzie stwierdzono, że skutki doręczenia dokonanego w trybie art. 44 k.p.a. mogą być obalone przeciwdowodem potwierdzającym, że adresat pisma nie miał obiektywnej możliwości zapoznania się z treścią pisma doręczonego w tym trybie. Zarówno na obu przesyłkach zawierających zawiadomienie o wszczęciu postępowania (wysłanych 22 kwietnia i 9 maja 2002 r.), jak i na kopercie zawierającej decyzję I instancji znajdują się adnotacje listonosza o nieobecności adresatów oraz o awizowaniu listów kolejno w datach 23 kwietnia, 10 maja, 1 lipca 2002 r. Skarżący zarzucają listonoszowi nierzetelność - twierdzą, że nie zostali poinformowani o nadejściu żadnej z tych przesyłek, a o wydaniu decyzji dowiedzieli się dopiero 2 grudnia 2002 r. Skarżący złożył w tej sprawie skargę do urzędu pocztowego.
W odpowiedzi na skargę przedstawiciel Rejonowego Urzędu Poczty w N. wyjaśnił, że niektóre zarzuty skarżącego względem OUP L. potwierdziły się. Zdarzały się mianowicie przypadki niewłaściwego sporządzenia zawiadomienia o nadejściu przesyłek, wobec których obowiązują szczególne zasady postępowania tj. użycie druku nr 34, na którym widnieje informacja o możliwości odbioru przesyłki w ciągu 14 dni i zwrócenie przesyłki po 7 dniach z adnotacją "nie podjęto w terminie". Nie potwierdził się jednak zarzut dotyczący fałszowania i potwierdzania nieprawdy o przesyłkach nadchodzących na adres skarżącego (kserokopia pisma k. 12).
Skarżący nie zarzucają jednak w niniejszej sprawie, że awizowana przesyłka została zwrócona zbyt wcześnie w stosunku do pouczenia na druku, lecz że nie zostali w ogóle powiadomieni o jej nadejściu. Oznaczałoby to, że umieszczając na kopercie adnotację o nieobecności adresata oraz awizowaniu przesyłki listonosz poświadczył nieprawdę. Taki zarzut nie znajduje potwierdzenia w powyższym piśmie urzędu pocztowego, gołosłowne zaś twierdzenia skarżącego nie stanowią dostatecznego uprawdopodobnienia, że przedstawiciel poczty nie dopełnił obowiązku zawiadomienia adresatów o złożeniu listu w placówce pocztowej na okres 7 dni oraz o możliwości odebrania go w tym terminie. Należy więc uznać, że prawidłowo przyjęto doręczenie skarżącym decyzji I instancji w dniu 8 lipca 2002 r.
W ocenie sądu notatka służbowa z daty 14 listopada 2002 r. nie budzi wątpliwości. Notatka stwierdza, że tego dnia skarżący zapoznał się z treścią zaskarżonej decyzji, a następnie zwrócił ją odmawiając odbioru. Okoliczność, że skarżący zapoznał się z decyzją 14 listopada 2002 r. również wskazuje, że odwołanie, które wpłynęło 14 grudnia 2002 r. zostało złożone po terminie.
Natomiast data doręczenia decyzji Starostwu Powiatowemu w L. ma znaczenie wyłącznie dla ustalenia kiedy temu podmiotowi upłynął termin do wniesienia odwołania. W żaden sposób nie wpływa to na możliwość jej zaskarżenia przez A. F. i M. F. Z powyższych względów orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.).
Wynagrodzenie dla pełnomocnika skarżących ustanowionego z urzędu przyznano na podstawie art. 250 p.p.s.a.