Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] 2004 r., (znak:[...]) Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta N. działając na.podstawie art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 7.07.1994 r. Prawo Budowlane (Dz.U. nr.89 poz.414 z późn.zm.- obecnie tj. Dz.U. z 2006 r. nr.156 poz. 1118 - zwanej dalej Prawem Budowlanym z 1994 r.) i art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 27.03.2003r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz.U.nr.80 poz.718) nakazał inwestorowi M. N. dokonanie rozbiórki wykonanego przepustu z kręgów betonowych na potoku [...] w N. przy ul. [...] - dz. nr 196/1 obr. [...] -stanowiącego dojazd do działki nr 196/10 obr. [...].
Odwołanie M. N. nie zostało uwzględnione i Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z dnia [...] 2004 r. (znak:[...]) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję podnosząc w uzasadnieniu co następuje.
1/ w niniejszej sprawie zaistniały przesłanki do wydania nakazu rozbiórki przedmiotowego przepustu (w zakresie sprostowania oczywistej omyłki zob. postanowienie WINB z dnia [...] 2004 r.). M. N. wykonał w 1996 r. na działce nr 196/1 obr. [...] w N. przy ul. [...] na potoku J. przepust rurowy z kręgów betonowych o średnicy 150 cm i długości 5,20 m. Przepust ten wykonano jako dojazd do działki nr 196/4 obr. [...]- nieruchomość przy ul. [...](obecnie działka nr 196/10 obr.[...], nieruchomość przy ul.[...]).
2/ wykonany przepust betonowy stanowi obiekt budowlany określony w art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego z 1994 r., mianem budowli, czyli każdy obiekt budowlany nie będący budynkiem lub obiektem małej architektury. Zgodnie z przepisami obowiązującymi przed nowelizacją z dnia 27.03.2003r., Prawa budowlanego z 1994r., wykonanie przedmiotowego obiektu powinno być poprzedzone uzyskaniem decyzji o pozwoleniu na budowę, zatem w sytuacji braku takiej decyzji właściwego organu, istniały przesłanki do zastosowania trybu art. 48 Prawa budowlanego z 1994 r.. W świetle art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 27.03.2003r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw, do spraw wszczętych przed dniem wejścia jej w życie, a nie zakończonych decyzją ostateczną stosuje się przepisy dotychczasowe z zastrzeżeniem ust. 2 tego artykułu, który wskazuje, iż do postępowań dotyczących obiektów budowlanych lub ich części będących w budowie, albo wybudowanych bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ - wszczętych przed dniem wejścia w życie cyt. wyżej ustawy, a nie zakończonych decyzją ostateczną, stosuje się przepisy wprowadzone tą ustawą. Niniejsze postępowanie zostało wszczęte przed nowelizacją obecnie obowiązującej ustawy Prawo budowlane, która weszła w życie 11.07.2003r.
3/ art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego z 1994 r, (w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonej decyzji) odnosi się do sytuacji, gdy obiekt budowlany lub jego część został wybudowany bez pozwolenia na budowę a podlega on przymusowej rozbiórce, gdy właściwy organ stwierdzi, że obiekt jest niezgodny z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, oraz gdy narusza przepisy, w tym techniczno-budowlane w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem. Organ l instancji ustalił, iż nie istnieje możliwość legalizacji przedmiotowej inwestycji w trybie art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r. (w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonej decyzji) bowiem z opinii Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w K. Inspektorat w N. z dnia [...] 2004 r., wynika, że przepust został wybudowany samowolnie bez uzgodnień z administratorem cieku, nie posiada wymaganego pozwolenia wodno-prawnego, czyni zagrożenie dla osób i mienia.
W latach 1997 oraz 2001 podczas powodzi nie mieścił przepływu wody, piętrzył wodę powodując jej wylewanie na ulicę [...], podtapiając niżej położone grunty i budynki. Wobec powyższego nie istnieje możliwość jego legalizacji. § 49 ust. 3 Rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 30 maja 2000 r., nie dopuszcza stosowania na potokach górskich przepustów o przekroju kołowym. W aktach sprawy znajduje się również Operat wodnoprawny dotyczący hydrologii i hydrauliki potoku [...] gmina N. w zakresie koniecznym do ustalenia światła projektowanego mostu i warunków jego posadowienia-przebudowa (karta nr 108 akt l instancji), który wskazuje, iż przedmiotowy przepust wykonany jest niezgodnie z obecnie obowiązującymi przepisami.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję złożył M. N. i wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji jak i poprzedzającej ją decyzji organu l instancji zarzucił, że decyzja:
- - narusza prawo materialne a to przepis art. 3 pkt 3 Prawa Budowlanego z 1994 r., a także nieprawidłowo stosuje przepisy Rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 30 maja 2000 r.,
- - a także przepisy postępowania administracyjnego a to art.6, 77 § 1, 106 § 1 do 5, 138 § 2 kodeksu postępowania administracyjnego.
W uzasadnieniu podniesiono, że wbrew obowiązkowi wypływającemu z przepisu art.6 kpa, statuującemu zasadę działania organów państwa wyłącznie na podstawie przepisów prawa, w sprawie niniejszej organy obu instancji uchybiły temu obowiązkowi. "W istocie rzeczy, jak wynika to z uzasadnienia obu decyzji, o merytorycznej treści decyzji zdecydował ustalony przez organy fakt, że wybudowany przepust narusza przepisy techniczno - budowlane w takim zakresie, że uniemożliwia to legalizację obiektu". Organy powołując się na Rozporządzenie Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 30 maja 2000 r., nie podając jednak bliżej jakiej materii dotyczy przywołany akt prawny, gdzie i kiedy został opublikowany i oczywiście "błędnie powołują przepis art. 49 ust.3" bo skoro chodzi o rozporządzenie to nie może być mowy o artykule a co najwyżej paragrafie. Zdaniem skarżącego tego rodzaju braki muszą prowadzić do uchylenia decyzji bowiem uniemożliwiają merytoryczną z nią polemikę, skutkującą koniecznością jej uchylenia.
Ponadto, przywołany przez oba organy przepis rozporządzenia winien znaleźć się w podstawie prawnej decyzji, zaś brak taki należy ocenić jako wada decyzji określona w przepisie art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Cytowane wyżej błędy powstały wskutek, w istocie mechanicznego, przeniesienia stanowiska Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej uzyskanego w trakcie postępowania, co z kolei uzasadnia zarzut braku samodzielności organów prowadzących postępowanie w podjęciu decyzji. Odwołanie się w uzasadnieniu decyzji do opinii RZGW Inspektorat w N., z niewyrażonym wprost, lecz wynikającym z uzasadnienia "związaniem" stanowiskiem RZGW, stanowi kolejne naruszenie prawa procesowego. Procedurę uzależnienia wydania decyzji od stanowiska, opinii lub zgody innego organu regulują przepisy art. 106 kpa, z wszystkimi konsekwencjami proceduralnym. Oczywiście nie znalazły one swojego odzwierciedlenia w niniejszym postępowaniu.
Wbrew przepisowi art.77 § 1 kpa, w postępowaniu nie ustalono istotnej dla sprawy okoliczności wynikającej z przepisu art. 48 ust. 2 prawa budowlanego, a mianowicie czy przedsięwzięcie jest zgodne z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153 poz. 1269 z póź.zm.) Sąd sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Przedmiotem więc dokonywanej przez niego kontroli jest zbadanie, czy organy administracji w toku rozpoznania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Czyni to wedle stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydania zaskarżonej decyzji. Dokonana kontrola sądowa zaskarżonej decyzji, nie stwierdziła aby naruszała ona prawo w takim stopniu aby mogła prowadzić do uwzględnienia skargi. Uchylenie zaskarżonej decyzji może nastąpić w przypadku stwierdzenia (art. 145 § 1 pkt. 1-3 ustawy z dnia 30.08. 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U.nr. 153 poz. 1270 z późn.zm. - zwana dalej w skrócie p.o.p.s.a):
- a) naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
- b) naruszenia prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
- c) innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Podstawowy zarzut skargi związany jest z twierdzeniem naruszenia art. 3 pkt 3 Prawa Budowlanego z 1994 r., przez przyjęcie, że przedmiotowy przepust nie może być zaliczony do budowli. Jest to pogląd błędny, bowiem w art. 3 pkt. 3 Prawa Budowlanego z 1994 r., powiedziano wprost, że ilekroć w ustawie jest mowa o budowli należy przez to rozumieć każdy obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, jak m.in. przepusty. Tak więc budowa przepustu wymaga pozwolenia na budowę. W sprawie niesporne jest, że skarżący takiego pozwolenia na budowę nie posiadał przeto trafnie w sprawie zastosowano art. 48 Prawa Budowlanego z 1994r., (w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonej decyzji). Art. 48 ust. 2 tego prawa przewiduje możliwość tzw. legalizacji tego rodzaju samowoli ale m.in. pod warunkiem, że budowa nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem.
W sprawie niniejszej orzekające organy ustaliły m.in. w oparciu o opinię Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w K. Inspektorat w N., że przepust został wybudowany samowolnie bez uzgodnień z administratorem cieku, nie posiada wymaganego pozwolenia wodno-prawnego, czyni zagrożenie dla osób i mienia. W latach 1997 oraz 2001 podczas powodzi nie mieścił przepływu wody, piętrzył wodę powodując jej wylewanie na ulicą [...] podtapiając niżej położone grunty i budynki. Powyższe okoliczności powodują, że nie istnieje możliwość legalizacji przedmiotowej budowli.
Tym samym skoro nie istnieje możliwość doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem nie ma możliwości jego legalizacji. Odnosząc się do zarzutów skargi, nie można podzielić poglądu skarżącego, że nie powołując miejsca publikacji aktu prawnego naruszono art. 6 kpa. Organy rzeczywiście nie podają miejsca publikacji i tytułu Rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 30 maja 2000 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogowe obiekty inżynierskie i ich usytuowanie. (Dz.U.nr.63 poz.735), ale fakt ten nie może decydować, że organy nie działały na podstawie przepisów prawa. Nie można także podzielić zarzutu skargi naruszenia art. 77 § 1 kpa.
Zadaniem organów jest zebranie materiału dowodowego istotnego dla rozstrzygnięcia sprawy. W sprawie niniejszej istotne były dwie okoliczności, pierwsza czy przedmiotowy przepust stanowi samowolę budowlaną i druga, czy istnieje możliwość legalizacji tej samowoli. Pierwsza okoliczność jest niesporna, natomiast druga wyjaśniona została m.in. w oparciu o pismo Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej. Od razu w tym miejscu należy podkreślić, że Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej nie występował w roli organu współdziałającego w rozumieniu art. 106 § 1 kpa. Żaden przepis prawa nie przewiduje aby przy rozpoznaniu sprawy o nakazanie rozbiórki przez organ nadzoru budowlanego wydanie decyzji uzależnione było od zajęcia stanowiska przez inny organ.
Tym samym nie można podzielić zarzutu skargi naruszenia art. 106 § 1 kpa. W rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego dowodem może być "wszystko co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem" (art. 75 § 1 kpa). Właśnie pismo Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej jest takim dowodem. Skoro ustalono istnienie przesłanki z art. 48 ust. 2 pkt.
2) Prawa Budowlanego z 1994 r., uniemożliwiającej legalizację, zbędne było badanie istnienia innych jeszcze przesłanek. Zarzut naruszenia art. 138 § 2 kpa jest nieporozumieniem bowiem organy na ten przepis się nie powoływały.
W zakończeniu można zwrócić uwagę, że zgodnie z art. 67 ustawy z dnia 18.07. 2001 r. Prawo wodne (Dz.U. nr 115 poz. 1229 obecnie tj. Dz.U.z 2005 nr.239 poz. 2019 z późn.zm.) regulacja koryt cieków naturalnych, służy poprawie warunków korzystania z wód i ochronie przeciwpowodziowej a polega ona na podejmowaniu przedsięwzięć, których zakres wykracza poza działania związane z utrzymywaniem wód, a w szczególności na kształtowaniu przekroju podłużnego i poprzecznego oraz układu poziomego koryta cieku naturalnego. Taka regulacja wymaga pozwolenia wodnoprawnego.
Skarżący takie pozwolenia nie miał a wykonana przez niego budowla narusza przepisy techniczno-budowlane zawarte w Rozporządzeniu Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 30 maja 2000 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogowe obiekty inżynierskie i ich usytuowanie. (Dz.U.nr.63 poz.735) W tym stanie rzeczy skoro dokonana kontrola nie wykazała aby zaskarżona decyzja, czy poprzedzająca ją decyzja organu l instancji naruszały prawo, na podstawie art. 151 p.o.p.s.a, należało orzec jak w sentencji.