Uzasadnienie
Niniejsza sprawa została wszczęta wskutek skargi B.C. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 5 kwietnia 2016 r., znak [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego i nałożenia obowiązku uzyskania pozwolenia na użytkowanie.
Pismem z dnia 13 czerwca 2016 r. B.C. wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Podniósł, że nigdy nie otrzymał zaskarżonej decyzji, ponieważ w dniach od 22 marca 2016 r. do 9 czerwca 2016 r. przebywał w O. Na dowód przedłożył kserokopię stron paszportu z pieczęcią wizową i pieczęciami wjazdu i wyjazdu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2016r., poz. 718 - oznaczana dalej jako p.p.s.a.), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Postanowienie o przywróceniu terminu albo odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Stosownie do art. 87 § 1 p.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, a w myśl art. 87 § 2 p.p.s.a., na stronie spoczywa obowiązek uprawdopodobnienia okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 p.p.s.a.).
W ocenie Sądu okoliczności sprawy nie uzasadniają przywrócenia terminu do wniesienia sprzeciwu. Brak winy w uchybieniu terminu winien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet lekkim niedbalstwem. Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Może mieć miejsce tylko wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (tak Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 27 marca 2014r., sygn. akt I OZ 218/14, Lex Omega nr 1446607).
Zgodnie z art. 41 § 1 k.p.a. w toku postępowania strony oraz ich przedstawiciele i pełnomocnicy mają obowiązek zawiadomić organ administracji publicznej o każdej zmianie swojego adresu, w tym adresu elektronicznego. Stosownie do art. 41 § 2 k.p.a., w razie zaniedbania obowiązku określonego w § 1 doręczenie pisma pod dotychczasowym adresem ma skutek prawny. O treści tego przepisu strony postępowania, zakończonego zaskarżoną decyzją zostały pouczone w zawiadomieniu o wszczęciu postępowania z dnia 11 czerwca 2015r. (k. [...]\ t. I akt organu pierwszej instancji). B.C. odebrał osobiście to zawiadomienie w dniu 18 czerwca 2015r. (k. [...] t. I akt organu pierwszej instancji).
W postępowaniu administracyjnym zasadą jest doręczenie pisma osobiście adresatowi (art. 41 k.p.a.), odbiera on je wówczas osobiście. W wypadku nieobecności adresata można pismo dla niego doręczyć za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi (art. 42 k.p.a.). Zgodnie z art. 44 § 1 k.p.a. w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43 pismo jest przechowywane w placówce pocztowej albo zostaje złożone w urzędzie gminy; stosownie do art. 44 § 2 zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata.
W przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia (art. 44 § 3 k.p.a.). W myśl art. 44 § 4 k.p.a. doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy.
Decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 5 kwietnia 2016 r., znak [...] została wysłana pod właściwy adres B.C. i dwukrotnie (w dniu 12 oraz 20 kwietnia 2016 r.) awizowana (k. [...] akt organu drugiej instancji). W toku postępowania B.C. nie zawiadamiał o zmianie adresu, nie ustanowił też żadnego pełnomocnika w sprawie. Z uwagi na treść art. 44 § 4 w zw. z art. 41 § 2 należy zatem uznać, że zaskarżona decyzja została mu skutecznie doręczona w dniu 26 kwietnia 2016 r. Twierdzenia skarżącego, jakoby decyzji nie otrzymał są zatem bezpodstawne.
Pobyt w O. nie uzasadnia również przywrócenia terminu. Oprócz pouczenia o obowiązku zawiadomienia o zmianie adresu w piśmie z dnia 11 czerwca 2015 r. B.C. został poinformowany m. in. o treści art. 33 § 1 k.p.a., zgodnie z którym pełnomocnikiem może być dowolna osoba fizyczna. Skarżący wiedział o toczącym się postępowaniu administracyjnym, mógł też przewidywać, że podczas jego nieobecności pod adresem stałego zamieszkania w kraju będą mu doręczane pisma w sprawie oraz rozstrzygnięcia. W takiej sytuacji, celem obrony swoich praw, winien był ustanowić pełnomocnika, który by go w sprawie reprezentował, albo przynajmniej pełnomocnika do doręczeń (art. 40 § 4 k.p.a.).
Nie można dopuścić do sytuacji, w której – wobec planowych, długotrwałych wyjazdów za granicę stron postępowania – organy administracji publicznej przez długi czas nie mogłyby zakończyć sprawy. Ustanowienie pełnomocnika, a przynajmniej pełnomocnika do doręczeń należy uznać w wypadku wyjazdu za granicę strony, powiadomionej o wszczętym postępowaniu za niezbędną staranność. Wobec niedochowania takiej staranności strona nie może skutecznie twierdzić, że do uchybienia terminu doszło bez jej winy. Wniosek oparty na takich podstawach nie mógł zatem zostać uwzględniony i Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia, za podstawę przyjmując art. 86 § 1 p.p.s.a.