Uzasadnienie
Pismem z dnia [...] maja 2000 r., nr [...] Dom Pomocy Społecznej w [...] zwrócił się do Lekarza Medycyny Pracy w [...] z prośbą o wydanie opinii na temat możliwości zarażenia się przez T. M., pracownika Domu, gruźlicą w czasie pracy na stanowisku pielęgniarza. W tym czasie T. M. leczony był na oddziale zakaźnym szpitala w [...].
Z karty informacyjnej leczenia szpitalnego z dnia [...] czerwca 2000 r wynika, że T. M. przebywał na leczeniu na Oddziale Gruźlicy i Chorób Płuc Szpitala w [...] od dnia [...] kwietnia do [...] czerwca 2000 r. Szpital zalecił dalsze leczenie T. M. w poradni przeciwkogruźliczej.
W 6 miesięcy później, tj. w dniu [...] grudnia 2000 r., działając na wniosek Lekarza Medycyny Pracy, Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w [...] wydał orzeczenie lekarskie nr [...], że brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej T. M.. Stwierdzono jedynie infekcję układu oddechowego. Orzeczenie odwołało się do badania rentgenologicznego, dokumentacji z leczenia w Szpitalu w [...] i opinii konsultanta regionalnego w dziedzinie pulmonologii.
Zakład Ubezpieczeń Społecznych wydał dwie decyzje (z dnia [...] marca 2001 r i z dnia [...] października 2001 r) o przyznaniu świadczenia rehabilitacyjnego na okres od [...] marca do dnia [...] grudnia 2001 r. Powołano się na orzeczenia lekarza ZUS, ale dokumentów tych nie ma w aktach sprawy. Natomiast decyzją z dnia [...] stycznia 2002 r, nr [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił przyznania świadczenia rehabilitacyjnego na następny okres, powołując się na orzeczenie lekarza ZUS o odzyskaniu przez T. M. zdolności do pracy.
W dniu [...] lutego 2002 r. Instytut Medycyny Wsi w [...] wydał opinię lekarską o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej. Ograniczono się do stwierdzenia braku radiologicznych i klinicznych objawów gruźlicy płuc.
Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...] decyzją z dnia [...] czerwca 2002 r., nr [...] wydaną na podstawie art.4 pkt 5, art.5 pkt 4a ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej. (Dz.U.r.1998, nr 90, poz.575 ze zm.), §§ 1 i 10 rozporządzenia RM z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U.nr 65, poz.294 ze zm.) i art.104 K.p.a. - nie stwierdził choroby zawodowej u T. M..
Organ administracyjny powołał się w swej decyzji na (a) orzeczenie lekarskie Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w [...] z dnia [...] grudnia 2000 r., nr [...], o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej T. M.. (b) opinię lekarską Instytutu Medycyny Wsi w [...] z dnia [...] lutego 2002 r., (c) wywiady środowiskowe z dnia [...] marca 2001 r. i z dnia [...] maja 2002 r. Decyzja przytacza konkluzje powyższych dokumentów podpisanych przez lekarzy w [...] i w [...]. Ponieważ lekarze nie stwierdzili choroby zawodowej, więc organ administracyjny uznał, że nie ma podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej.
W swym odwołaniu do II instancji T. M. powołał się na wyniki leczenia w Szpitalu w [...]. Strona uważa, że tamtejsi lekarze stwierdzili u niego gruźlicę. W pracy stykał się z chorymi na gruźlicę. Instytut Medycyny Wsi w [...] wydał opinię lekarską o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej nie na podstawie badania lekarskiego, lecz na podstawie otrzymanej dokumentacji. sporządzonej uprzednio przez innych lekarzy.
Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w [...] orzekając w II instancji w dniu [...] marca 2003 r utrzymał decyzję organu I instancji. Jako podstawę prawną decyzji odwoławczej powołano: art.4 pkt 5 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej. (Dz.U.r.1998, nr 90, poz.575 ze zm.), § 1 i § 10 ust.1 i 3 rozporządzenia RM z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U.nr 65, poz.294 ze zm.) w związku z § 10 rozporządzenia RM z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz.U.nr 132, poz.1115) i art.138 § 1 pkt 1 K.p.a.
W uzasadnieniu przytoczono dane o przebiegu pracy zawodowej strony. Omawiając badania lekarskie, jakim T. M. został poddany w okresie 2000 r.-2002 r. przytoczono konkluzję orzeczenia lekarskiego Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w [...] z dnia [...] grudnia 2000 r., nr [...], o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej u T. M.. Zaznaczono, że WOMP powołał się na dokumentację leczenia szpitalnego w [...] oraz opinię konsultanta regionalnego w dziedzinie pulmonologii. Organ II instancji zaznaczył również, że organ I instancji odwołał się do opinii lekarskiej Instytutu Medycyny Wsi w [...] z dnia [...] lutego 2002 r.
Po opisaniu przebiegu postępowania w I instancji napisano w decyzji odwoławczej: "biorąc pod uwagę powyższe fakty, Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w [...] wydał niniejszą decyzję".
Skarga T. M. i odpowiedź organu II instancji odwołują się do wcześniej przedstawionych stanowisk.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje
Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w [...] działał z naruszeniem art.127 w zw. z art.107 § 3 K.p.a. Strona odwołująca się w toku instancji ma prawo, aby jej sprawa została merytorycznie zbadana przez organ II instancji. Organ odwoławczy ma obowiązek szczegółowo przedstawić swoje czynności (przeprowadzoną ocenę dokumentacji postępowania w I instancji, ustosunkowanie się do zarzutów i wniosków dowodowych stron itd.). Tymczasem Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w [...] od siebie dodał tylko jedno zdanie: "biorąc pod uwagę powyższe fakty, Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w [...] wydał niniejszą decyzję". Ponieważ strona i Sąd może oceniać postępowanie organu odwoławczego wyłącznie na podstawie decyzji, ewentualnie dokumentacji pisemnej postępowania odwoławczego, dlatego należy dojść do wniosku, że decyzja odwoławcza została wydana bez przeprowadzenia rzetelnego badania i oceny postępowania we I instancji.
Nie ustosunkowano się również do treści odwołania. Strona pozbawiona więc została ustawowego prawa do ponownego szczegółowego przeanalizowania jego żądania i zgromadzonej dokumentacji przez organ II instancji.
Organy I i II instancji poprzestają na relacjonowaniu orzeczeń lekarskich w taki sposób, jak gdyby treść tych orzeczeń była wiążąca dla organu, a ten nie miał kompetencji do ich oceny. Tymczasem opinia lekarska jest tylko opinią biegłego, a organ administracyjny ponosi pełną odpowiedzialność za zakres i sposób wykorzystania opinii biegłego. W szczególności nie dokonano oceny rzetelności i przydatności dowodowej opinii lekarskiej wydanej przez lekarzy Instytutu Medycyny Wsi w [...] z dnia [...] lutego 2002 r. Zupełnie przemilczano twierdzenie strony, że opinia ta wydana została bez odrębnego badania lekarskiego. Skoro Skarżący przebywał na leczeniu przeciwgruźliczym w Szpitalu w [...], gdzie zalecono dalsze leczenie w poradni przeciwgruźliczej, to szczególnej aktualności miało prawo strony, standardowo respektowane w postępowaniach tego rodzaju, aby sprawa choroby zawodowej była szczegółowo przeanalizowana przez dwa ośrodki lekarskie. Opinia z [...] jest niewiarygodna, więc należy uznać, że organy administracyjne orzekały pomimo braku adekwatnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Stanowi to naruszenie art.7 i 77 K.p.a.
"Okoliczność faktyczna może być uznana za udowodnioną, jeżeli strona miała możność wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów" (art.81 K.p.a.). W aktach sprawy nie ma dowodu, aby organ I instancji wyznaczył stronie termin na zapoznanie się z materiałem dowodowym. Natomiast organ II instancji zbył milczeniem zarzuty strony na temat braków postępowania dowodowego i z własnej inicjatywy nie zrobił niczego, aby zweryfikować rzetelność i kompletność materiału dowodowego. Decyzje wydane zostały więc z naruszeniem art.10 § 1 w zw. z art.81 K.p.a.
Powyższe uchybienia proceduralne w sposób istotny odbiegały od wzorca procedury, jaki obowiązywał organy wydające zaskarżone decyzje. Wady te mogły mieć bezpośredni i rozstrzygający wpływ na treść zaskarżonej decyzji. Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji, na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.nr 153, poz.1270, zm. Dz.U. r.2004, nr 162, poz.1692).
O kosztach orzeczono na podstawie art.97 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.r.2002, nr 153, poz.1271, zm. Dz.U.r.2002, nr 240, poz.2052, Dz.U. r.2003, nr 171, poz.1663 i nr 192, poz.1873 i nr 124, poz.1153 oraz nr 228, poz.2256 i poz.2261) w zw. z art.55 ust.1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U. nr 74, poz. 368 ze zm.).