Uzasadnienie
W dniu 4 lipca 2012 roku do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek T.S. o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata z urzędu. We wniosku skarżąca oświadczyła, iż prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z 22-letnią córką M. i 25-letnim synem P. Ich miesięczny dochód wynosi 1.247 zł i stanowi go renta socjalna córki w wysokości 572 zł, dochód z prac dorywczych syna w wysokości 500 zł i świadczenia skarżącej z UM w wysokości 175 zł. W skład majątku T.S. wchodzi mieszkanie we współwłasności oraz działka budowlana wielkości 2.000 m². Wnioskodawczyni nie dysponuje zasobami pieniężnymi, ani przedmiotami wartościowymi.
Uzasadniając wniosek o przyznanie prawa pomocy skarżąca podniosła, iż jej sytuacja materialna jest bardzo trudna. Strona nie pracuje i nie posiada obecnie żadnego źródła dochodu. Korzysta z pomocy MOPS-u. Wnioskodawczyni ma niepełnosprawną córkę wymagającą stałej opieki, a syn jest uczniem studium BHP. Świadczenie pielęgnacyjne zostało jej odebrane, a od roku toczy się sprawa o jego przywrócenie. Jakikolwiek wydatek odbija się niekorzystnie na finansach domowych. T.S. oświadczyła, że w ogóle nie ma pieniędzy, utrzymuje się z renty socjalnej córki, dodatków i pomocy MOPS.
Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje:
Celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie osobie wnioskującej szeroko rozumianego prawa do sądu, a wiec możliwości skorzystania ze wszystkich przysługujących stronie uprawnień, jeżeli znajduje się ona w położeniu uniemożliwiającym poniesienie związanych z tym kosztów we własnym zakresie.
Przyznanie prawa pomocy, zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej: p.p.s.a.) przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym), lub gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym). W niniejszej sprawie skarżąca domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie na jej rzecz adwokata z urzędu.
Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Użyte w art. 246 p.p.s.a. sformułowanie "gdy osoba wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie tego prawa we wnioskowanym zakresie.
W ocenie orzekającego sytuacja materialna T.S. nie pozwala na poniesienie przez nią jakichkolwiek kosztów zainicjowanego postępowania sądowego. Skarżąca nie należy do osób majętnych. Nie posiada zatrudnienia i stałego źródła dochodów. Trzyosobowa rodzina utrzymuje się z renty socjalnej niepełnosprawnej córki wnioskodawczyni, prac dorywczych jej syna oraz zasiłków z pomocy społecznej w łącznej wysokości 1.247 zł. Środki finansowe, w takiej wysokości wystarczą skarżącej jedynie na skromne zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych rodziny. Nie ma ona zatem możliwości, aby poczynić z nich jakichkolwiek oszczędności. Sytuacja materialna skarżącej kwalifikuje ją zatem do otrzymania prawa pomocy w całkowitym zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienia pełnomocnika z urzędu.
W tym miejscu orzekający pragnie podkreślić, iż rozpoznając kwestię przyznania stronie prawa pomocy kierowano się jedynie przesłankami ekonomicznymi (tj. badano czy stronę stać na poniesienie określonego wydatku), nie zaś charakterem sprawy. Jedynym kryterium, od którego przepis art. 246 § 1 p.p.s.a. uzależnia przyznanie prawa pomocy jest bowiem brak możliwości poniesienia przez stronę jakichkolwiek lub pełnych kosztów postępowania.
Z tych względów orzeczono jak sentencji na podstawie art. 245 § 2, art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270).