Uzasadnienie
Wraz ze skargą na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] maja 2008 r. Nr: [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu scalenia gruntów S.B. złożyła wniosek na urzędowym formularzu "PPF" o zwolnienie od kosztów sądowych.
Z oświadczenia zawartego we wniosku wynika, iż skarżąca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z rodzicami A.B. i B.B.. Ich miesięczny dochód wynosi [...] zł i stanowi go renta inwalidzka ojca skarżącej. Skarżąca nie posiada żadnego majątku oraz nie osiąga żadnych dochodów. Nie posiada oszczędności, jak również przedmiotów wartościowych o wartości powyżej 3000 euro.
Uzasadniając wniosek o przyznanie prawa pomocy skarżąca podniosła, iż pozostaje na utrzymaniu swoich rodziców. Sama nie osiąga żadnych dochodów. Dochody rodziców są bardzo niskie, zaś koszty utrzymania znaczne. Skarżąca nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych, zatem wnioskuje o zwolnienie.
Wykonując wezwanie referendarza sądowego do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca oświadczyła, że uczęszczała na studia i nie posiada żadnych dochodów. Mieszka w domu rodzinnym. Utrzymuje się z renty inwalidzkiej ojca oraz dofinansowania ze szkoły. Dochód z gospodarstwa rolnego jest praktycznie zerowy. Do pisma skarżąca załączyła następujące dokumenty: odcinek renty ojca za miesiąc czerwiec 2009 roku, zaświadczenie z dnia [...] czerwca 2009 roku z [...] Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w N. o terminie obrony pracy dyplomowej skarżącej oraz wysokości pobieranych przez nią stypendiów, zaświadczenia z dnia [...] czerwca 2009 roku Naczelnika Urzędu Skarbowego w N. o wysokości dochodów uzyskanych przez skarżącą oraz jej rodziców A.B. i B.B. w roku podatkowym 2008.
Mając powyższe na uwadze, zważono, co następuje:
Zwolnienie od kosztów sądowych stanowi odstępstwo od generalnej zasady odpłatności wymiaru sprawiedliwości wyrażonej w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami), zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Zatem instytucja prawa pomocy winna być stosowana jedynie w przypadkach wyjątkowych, gdy wnioskodawca nie posiada żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania.
Zgodnie z art. 246 § 1 przedmiotowej ustawy przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Prawo pomocy w zakresie częściowym, którego przyznania domaga się skarżąca, obejmuje m. in. zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków (art. 245 § 3 w/w ustawy).
Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Zwolnienie od kosztów sądowych - co do zasady - powinno dotyczyć przede wszystkim osoby fizyczne znajdujące się w ubóstwie, które z uwagi na swoją sytuację materialną i życiową nie są w stanie ponieść kosztów sądowych i dlatego postępowanie z ich udziałem winno kredytować państwo. Ubiegający się o taką pomoc powinien więc w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające – może zwrócić się o pomoc państwa.
W ocenie orzekającego skarżąca uwiarygodniła w sposób wystarczający i skuteczny, że nie posiada środków na pokrycie kosztów zainicjowanego postępowania sądowego. Skarżąca pozostaje na utrzymaniu rodziców, których sytuacja materialna jest trudna. Ojciec skarżącej uzyskuje dochody z renty inwalidzkiej w wysokości [...] zł, a prowadzone gospodarstwo rolne nie przynosi znaczących dochodów. Skarżąca w roku kalendarzowym 2009 pobierała stypendium socjalne w wysokości 200 zł miesięcznie oraz stypendium na wyżywienie w wysokości 50 zł miesięcznie. Obecnie S.B. nie uzyskuje żadnych dochodów, nie posiada oszczędności, ani przedmiotów wartościowych, które mogłyby zostać spieniężone celem pokrycia kosztów sądowych.
Przedstawiona sytuacja materialna pozwala na stwierdzenie, że skarżąca spełnia przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
Z tych względów orzeczono jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami).