Uzasadnienie
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek A.S. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego, uzupełniony pismem z dnia 11 października 2016 r., w sprawie skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 10 czerwca 2016 r.
We wniosku skarżący oświadczył, iż prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną M.S. Ich wspólny miesięczny dochód wynosi około [...].
Według oświadczenia w skład posiadanego majątku wchodzi mieszkanie o pow. 60 m2 oraz nieruchomości gruntowe o pow. 8 i 9 ara.
Na uzasadnienie wniosku skarżący podał, iż w Polsce posiada status osoby bezrobotnej, bez prawa do pobierania zasiłku. Emeryturę skarżący otrzyma dopiero w 2019 r. Obecnie przebywa w [...] u córki. Jest osobą niepełnosprawną i z tego tytułu pobiera zasiłek [...] w kwocie [...] tygodniowo. Żona skarżącego nie pracuje, zajmuje się wnukami. W Polsce otrzyma emeryturę w 2017 r.
W opinii referendarza informacje przekazane przez skarżącą we wnioskach o przyznanie prawa pomocy były niewystarczające do oceny jego rzeczywistej sytuacji majątkowej i finansowej, w związku z czym, działając na zasadzie art. 255 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, pismem z dnia `6 września 2016 r., skarżący został wezwany do jego uzupełnienia. W odpowiedzi na wezwanie skarżący wystąpił z pismem o przedłużenie terminu do uzupełnienia braków wniosku. Zarządzeniem z dnia 28 września 2016 r. przychylił się do wniosku skarżącego i przedłużył termin o 14 dni.
W piśmie z dnia 11 października 2016 r., uzupełniającym wniosek skarżący wyjaśnił, iż mieszkanie, o którym mowa we wniosku stanowi własność żony – M.S.. Obecnie nie jest zamieszkiwane w związku z pobytem skarżącego i jego żony w [...] u córki. Wszelkie opłaty związane z utrzymaniem mieszkanie dokonywane są przez córkę skarżącego. Skarżący oświadczył, iż ani on ani jego żona nie mają żadnego dochodu w Polsce. W [...] posiada dochód w wysokości [...] tygodniowo. Kwota wystarcza na wyżywienie dla skarżącego i żony. Leczenie i leki są [...] bezpłatne więc z tego tytułu nie ponoszą oni żadnych opłat. W Polsce nie posiadają oni żadnych zobowiązań płatniczych.
Skarżący podobnie jak jego żona nie posiadają rachunku bankowego w Polsce. Rachunek taki zostanie założony w kwietniu 2017 r., ponieważ żona skarżącego przechodzi na emeryturę. Córka z zięciem są osobami trzecimi w tej sprawie więc ich dochody nie powinny być brane pod uwagę. Od córki i zięcia skarżący jak, i jego żona nie otrzymują żadnych środków finansowych. Do pisma skarżący dołączył kserokopie następujących dokumentów i rachunków - decyzję z dnia 4 marca 2016 r. w sprawie łącznego zobowiązania pieniężnego za rok 2016 – 244 zł, odcinki opłat za energię elektryczną – 69,25 zł, fakturę VAT za dostawę gazu za okres od września do listopada 2016 r. – 18,43 zł, fakturę VAT za zużycie wody i odprowadzanie ścieków na kwotę 71,54 zł,
Stosownie do treści art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi,(Dz. U. nr 153, poz.1270). prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowaniu lub w jego toku. Prawo to obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym.
W przedmiotowej sprawie skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym przez zwolnienie od ponoszenia kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego.
W przedmiotowej sprawie zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia ma analiza przesłanek przyznania prawa pomocy wymienionych w art. 246 § 1 pkt 1 ustawy. Wskazuje ona, iż na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, że strona nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. To strona ma wskazać taką sytuację materialną, która uzasadniałaby przyznanie prawa pomocy. Brzmienie tego przepisu nie pozostawia wątpliwości, że inicjatywa dowodowa zmierzającą do uprawdopodobnienia, że zachodzą przesłanki przemawiające na rzecz przyznania prawa pomocy ciąży na wnioskodawcy (por. postanowienie WSA w Gliwicach z dnia 23 października 2009 r., sygn.. akt II SA/GL 823/09). Wnioskodawca ma też obowiązek współdziałania z sądem w zakresie gromadzenia dowodów źródłowych i wyjaśnień wszystkich okoliczności w celu ustalenia jego rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych. Brak tej współpracy przesz niedostarczenie dokumentów, bądź nieskładanie wyczerpujących oświadczeń musi mieć wpływ na dokonywaną przez orzekającego ocenę wniosku o przyznanie prawa pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 4 kwietnia 2011 r., sygn. akt II FZ 103/11, postanowienie NSA z dnia 19 października 2010 r., sygn. akt II GZ 296/10).
Dlatego też w przedmiotowej sprawie skarżący w ocenie orzekającego nie wykazał, iż znajduje się w sytuacji materialnej uzasadniającej przyznanie prawa pomocy w jakimkolwiek zakresie. Mimo precyzyjnego wezwania nie podał wysokości dochodu uzyskiwanego przez córkę i zięcia, z którymi prowadzi wspólne gospodarstwo domowe. Zarówno we wniosku jaki w piśmie uzupełaniającym z dnia 11 października 2016 r. skarżący oświadczył, iż mieszka u córki, nie ponosi żadnych kosztów utrzymania domu, jedynie ponosi koszty zakupu żywności. To córka skarżącego reguluje wszelkie opłaty za mieszkanie w Polsce czyli z jej środków finansowych korzysta skarżący. Zdaniem orzekającego taka sytuacja domowa skarżącego w obliczu złożonych oświadczeń i dokumentów odpowiada definicji pojęcia " pozostawanie we wspólnym gospodarstwie domowym", przyjętej w orzecznictwie sądów administracyjnych. Przez to pojęcie należy rozumieć stałe przebywanie kilku osób w tym samym miejscu, które związane jest z koncentracją ich interesów życiowych, przy jednoczesnym partycypowaniu w utrzymaniu tego gospodarstwa (postanowienie NSA z dnia 24 maja 2006 r., II OZ 569/06, niepubl.).
Wyjaśnienie skarżącego, iż córka i zięć są osobami trzecimi, i ich dochody nie powinny być brane pod uwagę nie znajduje odzwierciedlenia w stanie faktycznym i prawnym przedmiotowej sprawy. Poza tym z przedstawionych przez skarżącego aktualnych rachunków dotyczący mieszkania wynika, iż jest ono cały czas eksploatowane a nie stanowi pustostanu jak to próbuje wyjaśnić skarżący. Zdaniem orzekającego mieszkanie to jest cały czas zamieszkiwane, być może nawet wynajmowane.
Reasumując brak współpracy ze strony skarżącego w kwestii wyjaśnienia wątpliwości co do stanu majątkowego i rodzinnego uniemożliwił rzetelną ocenę jego sytuacji finansowej co skutkuje oddaleniem wniosku.
Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 243 § 1, art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz 270 ze zm.).