Uzasadnienie
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek B.P. o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, w sprawie skargi na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 16 maja 2017 r.
We wniosku wnioskodawczyni oświadczyła, iż prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe.
Jej miesięczny dochód z tytułu pobieranego świadczenia emerytalnego wynosi 1. 903 zł.
W skład majątku wnioskodawczyni wchodzi dom o pow. 190 m2. Grunty rolne o pow. 1,2 ha (w tym budynki gospodarcze, cześć gruntów jest w dzierżawie) oraz samochód osobowy o wartości 8.000 zł.
Wnioskodawczyni oświadczyła, iż dysponuje oszczędnościami w kwocie 50.000 zł, które są przeznaczone na pomoc dla wnuka.
Na uzasadnienie wniosku wnioskodawczyni podała, iż obecnie przebywa na emeryturze i sama musi się z niej utrzymać. Dodatkowe koszty, w tym opłaty sądowe są dla niej dużym obciążeniem i dlatego wnosi o częściowe zwolnienie z opłat.
Wnioskodawczyni we wniosku wymieniła na co przeznacza miesięczny dochód – około 3.000 zł opał, wymiana okna - 3.000 zł, remonty – 2.000 zł, 400 zł – ubezpieczenie, 2.400 zł – rehabilitacja, lekarstwa.
Stosownie do treści art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi,(Dz. U. nr 153, poz.1270) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowaniu lub w jego toku. Prawo to obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W przedmiotowej sprawie wnioskodawczyni wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez częściowe zwolnienie od ponoszenia kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu.
Zgodnie zaś z treścią art. 246 § 1 pkt 1 cyt. ustawy przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Instytucja przyznania prawa pomocy jest rozwiązaniem szczególnym i powinna być stosowana w przypadkach wyjątkowych, wobec osób, których sytuacja materialna, bytowa jest trudna. Każdy wnosząc sprawę do sądu powinien liczyć się z koniecznością ponoszenia kosztów postępowania zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Występując z wnioskiem o zwolnienie od obowiązku ponoszenia kosztów musi uprawdopodobnić okoliczności przemawiające za uwzględnieniem złożonego w tym przedmiocie wniosku (jest zobowiązana wykazać z prawdopodobieństwem graniczącym z pewnością, ze poniesienie kosztów sądowych wiązać się będzie z uszczerbkiem w koniecznym utrzymaniu).
Zdaniem orzekającego wnioskodawczyni w żaden sposób nie wykazała, iż znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej do przyznania prawa pomocy w wnioskowanym zakresie.
W ocenie orzekającego zasadnicze znaczenie ma fakt, iż wnioskodawczyni posiada stałe źródło dochodu z tytułu pobieranego świadczenia emerytalnego oraz oszczędności. Nie jest ona zatem osobą uboga, pozbawiona środków do życia, a niewątpliwie do takich przypadków powinno sprowadzać się udzielenie prawa pomocy.
Posiadane oszczędności w wysokości 50.000 zł, które - bez względu na cel przeznaczenia - w sytuacji, gdy bieżące zasoby pieniężne okazałyby się niewystarczające na pokrycie kosztów, które w przedmiotowej sprawie wynoszą 500 zł (wpis od skargi) – jest ona zobowiązana w odpowiedniej części przeznaczyć na ten cel.
Gdyby przyjąć, że wnioskodawczyni w jej sytuacji materialnej nie może ponieść kosztów sądowych to Skarb Państwa stałby się w skali kraju kredytodawcą opłat sądowych w większości spraw sądowoadministracyjnych.
Podsumowując należy zauważyć, że zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy należy rozpatrywać w dwóch aspektach: z uwzględnieniem z jednej strony wysokości obciążeń finansowych, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, z drugiej strony jej możliwości finansowych (por. H. Knysiak – Molczyk, Prawo pomocy w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, PS 2003, nr 11-12, s.85). Przeprowadzona w niniejszym postępowaniu analiza nie pozwala na stwierdzenie, że wnioskodawczyni nie ma dostatecznych środków na poniesienie kosztów postępowania sądowego i kosztów ustanowienia pełnomocnika z urzędu.
Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 243 § 1, 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 poz.270).