Uzasadnienie
W dniu 7 marca 2013 roku do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek A.S. o zwolnienie od kosztów sądowych obejmujących opłatę kancelaryjną w kwocie 100 zł za odpis orzeczenia z uzasadnieniem ze względu na trudną sytuację materialną skarżącego i jego rodziny.
W związku z tym, że wniosek o prawo pomocy został złożony bez zachowania przewidzianej prawem formy skarżącemu został przesłany urzędowy formularz "PPF" celem jego wypełnienia i odesłania do tut. Sądu w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania.
W zakreślonym terminie skarżący uzupełnił brak przesyłając wypełniony formularz. Z zakreślenia dokonanego w rubryce 4 wniosku wynika, że skarżący domaga się zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia na jego rzecz radcy prawnego z urzędu. We wniosku skarżący oświadczył, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną E.S. oraz dziećmi: D. ur. 5 września 1989 roku i D, ur. 4 stycznia 1991 roku. Aktualnie skarżący przebywa w Zakładzie Karnym w W.. Źródłem utrzymania rodziny wnioskodawcy jest wynagrodzenie za pracę syna w wysokości 984,15 zł. W skład majątku A.S. wchodzi podpiwniczony dom o powierzchni 151 m², mieszkanie wielkości 72,5 m² (?), nieruchomość rolna o areale 0,0890 ha i wiata garażowa o powierzchni 12 m² (?). skarżący nie dysponuje zasobami pieniężnymi, ani przedmiotami wartościowymi. Wydatki rodziny przedstawiają się następująco: woda 45 zł, prąd 80 zł, telefon 50 zł, opał 200 zł.
Uzasadniając wniosek o przyznanie prawa pomocy skarżący podniósł, iż nie jest w stanie wynająć adwokata lub radcy prawnego z powodu braku oszczędności oraz faktu przebywania w Zakładzie Karnym. Działalność skarżącego została zawieszona, nie posiada on renty, ani emerytury.
Mając powyższe na uwadze, zważono, co następuje:
Stosownie do treści art. 243 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej: p.p.s.a.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku, a przyznanie prawa pomocy przed lub w toku postępowania rozpoznawczego obejmuje również postępowanie egzekucyjne.
Z treści powołanych wyżej przepisów jednoznacznie wynika, że przyznane stronie prawo pomocy rozciąga się na całe postępowanie sądowoadministracyjne. Możliwość jego utraty została wyraźnie wskazana w art. 249 i 251 p.p.s.a. Przyznanie prawa pomocy wygasa ze śmiercią strony, która je uzyskała (art. 251 p.p.s.a.), albo może być przez sąd cofnięte w całości lub części, jeżeli okaże się, że okoliczności, na podstawie których je przyznano nie istniały lub przestały istnieć (art. 249 p.p.s.a.). Jeżeli zatem nie wystąpiły okoliczności, o których mowa w tych przepisach, to strona z przyznanego jej prawa pomocy korzysta na wszystkich etapach postępowania przed sądami administracyjnymi w ramach sprawy, w której prawo pomocy zostało jej przyznane, również w toku postępowania ze skargi o wznowienie postępowania sądowego, w ramach którego to prawo zostało jej przyznane.
W niniejszej sprawie postanowieniem z dnia 12 czerwca 2012 roku referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie przyznał skarżącemu A.S. prawo pomocy obejmujące ustanowienie adwokata z urzędu. Orzeczenie to ma przymiot prawomocności, gdyż nie wniesiono od niego sprzeciwu.
Po wystąpieniu Sądu do Okręgowej Rady Adwokackiej w K. Dziekan ORA zarządzeniem z dnia 5 lipca 2012 roku na pełnomocnika skarżącego wyznaczył adw.M.W. wykonującego zawód w Kancelarii Adwokackiej przy ul. [...] w K. Wyznaczony pełnomocnik reprezentował skarżącego w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji, a następnie sporządził opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 23 października 2012 roku oddalającego skargę A.S. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] listopada 2011 r. w przedmiocie wstrzymania prowadzonych robót budowlanych.
Z akt sprawy wynika, że przyznane skarżącemu prawo pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika nie zostało cofnięte na podstawie art. 249 p.p.s.a. Dysponując prawem do pełnomocnika z urzędu w niniejszym postępowaniu skarżący nie może skutecznie domagać się wyznaczenia kolejnego pełnomocnika z urzędu, bowiem przyznane mu prawo pomocy w tym zakresie zostało już skonsumowane poprzez ustanowienie adwokata z urzędu, zgodnie z uprzednio złożonym przez skarżącego wnioskiem (por. B. Dauter, Zarys metodyki pracy sędziego, LexisNexis Warszawa 2008, s. 466)
Podkreślić należy, że "skonsumowanie" dotyczy ogólnie prawa strony do udzielenia jej pomocy w zakresie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika i następuje wówczas, gdy po uprawomocnieniu się postanowienia sądu (referendarza sądowego) wyznaczony przez właściwą korporację prawniczą pełnomocnik podejmie, na podstawie udzielonego mu przez stronę pełnomocnictwa, jakiekolwiek czynności procesowe.
Skarżący nie może więc domagać się skutecznie ustanowienia kolejnego pełnomocnika, zarówno z tej samej, jak i z innej korporacji (zamiast adwokata radcy prawnego i odwrotnie). W każdym bowiem przypadku strona na podstawie prawomocnego postanowienia sądu (referendarza sądowego) uzyskała już prawo korzystania z pomocy profesjonalnego pełnomocnika. Z tych względów ponowny wniosek strony o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu nie mógł zostać uwzględniony, a postępowanie w tej kwestii należało umorzyć jako bezprzedmiotowe na postawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a.
Odnosząc się natomiast do wniosku skarżącego o zwolnienie go od kosztów sądowych obejmujących opłatę kancelaryjną w kwocie 100 zł za odpis orzeczenia z uzasadnieniem należy podkreślić, iż celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie osobie wnioskującej szeroko rozumianego prawa do sądu, a wiec możliwości skorzystania ze wszystkich przysługujących stronie uprawnień, jeżeli znajduje się ona w położeniu uniemożliwiającym poniesienie we własnym zakresie związanych z tym kosztów.
Analizując sytuację majątkową A.S. orzekający doszedł do przekonania, iż w wystarczającym stopniu wykazał on, iż spełnia przesłanki przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie go od części kosztów sadowych. Skarżący nie posiada stałego źródła dochodu w postaci renty, czy emerytury. Nie dysponuje również żadnymi oszczędnościami, ani przedmiotami wartościowymi, które mógłby spieniężyć. Przebywając w zakładzie karnym wnioskodawca ma ograniczone możliwości znalezienia zatrudnienia (jedynie w przedsiębiorstwie prowadzonym przez placówkę penitencjarną). Nie może liczyć także na pomoc członków rodziny, gdyż ich sytuacja materialna nie jest łatwa. Jedynym źródłem utrzymania żony skarżącego i dwójki jego dzieci jest wynagrodzenie za pracę syna skarżącego - D Wysokość środków finansowych pozostających do dyspozycji rodziny wynosi 984,15 zł miesięcznie i wystarcza jedynie na pokrycie podstawowych potrzeb życiowych jej członków.
Okoliczności te wskazują jednoznacznie, że skarżący nie należy do osób majętnych i nie jest on w stanie pokryć kosztów opłaty kancelaryjnej w kwocie 100 zł we własnym zakresie. Z tych względów orzeczono jak w pkt II sentencji postanowienia na podstawie art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a.