Uzasadnienie
Inspektor Nadzoru Budowlanego w decyzji nr [...] (znak: [...]) z 1 lipca 2020 r. na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. uchylił zaskarżoną przez M. S. decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. - Powiat Grodzki nr [...] z dnia 14 listopada 2019 r. (znak: ROIK [...]) i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ l instancji.
Decyzja ta zapadła na kanwie następujących ustaleń faktycznych i prawnych w sprawie:
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. - Powiat Grodzki w decyzji nr [...] z dnia 14 listopada 2019 r. (znak: ROIK [...]) nakazał na podstawie art. 48 ust. 1 u.p.b. współwłaścicielowi i inwestorowi: p. M. S., rozbiórkę rozbudowanej części istniejącego budynku mieszkalnego o funkcji mieszkalnej, z odrębnym zewnętrznym wejściem o powierzchni zabudowy 41,40 m2, zlokalizowanego na działce nr [...] obr. [...] jedn. ewid. [...] przy ul. [...] w K.. Stwierdzono bowiem, że przedmiotowa inwestycja została zrealizowana bez wymaganej zgody organu administracji architektoniczno-budowlanej, wobec braku wypełnienia przez inwestora obowiązku nałożonego postanowieniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. - Powiat Grodzki z dnia 25.08.2006 r., tj. przedłożenia oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
W uzasadnieniu podano, że 7 kwietnia 2006r. PINB wszczął postępowanie administracyjne w sprawie rozbudowy istniejącego budynku mieszkalnego o funkcję mieszkalną, jako dobudowy w miejsce budynku gospodarczego wraz z odrębnym wejściem na działce nr [...] obr. [...] przy ul. [...] w K., zrealizowanej bez decyzji o pozwoleniu na budowę.
Następnie w dniu 25 sierpnia 2006r. organ l instancji postanowieniem (znak: [...]) wstrzymał roboty budowlane a także nałożył na inwestora M. S. obowiązek przedłożenia 4 egzemplarzy projektu budowlanego oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane do 30 września 2006r.
Dalej wskazano, że z uwagi na toczące się przed sądem cywilnym postępowanie w sprawie fizycznego podziału nieruchomości wspólnej PINB postanowieniem z dnia 30 listopada 2006 r. znak: [...] zawiesił prowadzone postępowanie administracyjne, które zostało podjęte w dniu 2 października 2019r. postanowieniem nr [...]. PINB oparł ww. rozstrzygnięcie na informacji przekazanej w piśmie Sądu Rejonowego dla K. - [...] w K., Wydział l Cywilny z dnia 1 sierpnia 2019 r. Jednakże w tym miejscu organ odwoławczy wyjaśnił, że w ww. piśmie z dnia 1 sierpnia 2019 r. Sąd Rejonowy przytoczył tylko wybrany fragment uzasadnienia postanowienia Sądu Okręgowego w K. z 5 października 2017 r., sygn. akt II CA 1346/17. Zapoznawszy się z całym postanowieniem SO, MWINB stwierdził, że podjęcie zawieszonego postępowania było przedwczesne, ponieważ przesłanki do zawieszenia nie ustąpiły.
Wyjaśniono w tym miejscu, że Sąd Okręgowy w K. II Wydz. Cywilny Odwoławczy postanowieniem z dnia 5 października 2017r., Sygn. akt II CA 1346/17, "po rozpoznaniu w dniu 5 października 2017r. w K. na rozprawie sprawy z wniosku M. S. przy uczestnictwie (...) J. P. o zniesienie współwłasności na skutek apelacji uczestniczki J. P. od postanowienia Sądu Rejonowego dla K. - [...] w K. z dnia 17 lutego 2017 r., sygnatura akt XII Ns 182/15/P
postanawia:
uchylić zaskarżone postanowienie i sprawę przekazać Sądowi Rejonowemu dla K. - [...] w K. do ponownego rozpatrzenia."
Zdaniem organu II instancji, z uzasadnienia tego postanowienia nie wynika, że rozstrzygnięcie sprawy przez Sąd Rejonowy winno być poprzedzone wydaniem rozstrzygnięcia przez organy nadzoru budowlanego. Sąd Okręgowy uchylając zaskarżone postanowienie i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania wskazał, że postanowienie wydane przez Sąd pierwszej instancji jest przedwczesne oraz że winien on rozważyć inne warianty zniesienia współwłasności. Zatem w pierwszej kolejności Sąd Rejonowy dla K. - [...] w K. winien zakończyć prowadzone postępowanie o zniesienie współwłasności, bowiem kwestia ta jest w dalszym ciągu zagadnieniem wstępnym dla prowadzonego przez PINB postępowania.
Zdaniem organu odwoławczego, organ l instancji powinien zwrócić się do Sądu Rejonowego dla K. - [...] w K., o dalsze prowadzenie postępowania, które nie zostało zakończone prawomocnym rozstrzygnięciem.
W ocenie MWINB, decyzja o rozbiórce zapadła przedwcześnie, a zebrany w tej sprawie materiał dowodowy nie jest jednoznaczny i wystarczający.
;Sygn. akt II SA/Kr 893/20
W oparciu o przedstawione wyżej motywy uchylenia przez organ II instancji decyzji PINB z 14 listopada 2019 r. stwierdzić trzeba, że w realiach ocenianego przypadku nie sposób przyjmować, że "konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ n a jej rozstrzygnięcie".
W zakresie przedstawionych wyżej motywów uchylenia decyzji rozbiórkowej zwrócić należy uwagę, iż MWINB błędnie uznał, że podjęcie zawieszonego postępowania nastąpiło zbyt wcześnie.
W tym miejscu podkreślić należy, co nie budzi wątpliwości w świetle orzecznictwa oraz poglądów doktryny, że rozstrzygnięcie sprawy o zniesienie współwłasności nie stanowi zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. w postępowaniu legalizacyjnym obiektu budowlanego (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego OZ w K. z dnia 3 lipca 2001 r. sygn. akt II SA/Kr 526/00, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 czerwca 2011 r. sygn. akt II OSK 1102/10, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 maja 2013 r. sygn. akt II OSK 276/12, te oraz inne przywołane orzeczenia zostały opublikowane w CBOIS).
Wyjaśnić należy, że postępowanie administracyjne ulega zawieszeniu, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Przez pojęcie zagadnienia wstępnego rozumie się sytuację, w której wydanie orzeczenia merytorycznego w sprawie będącej przedmiotem postępowania przed właściwym organem, uwarunkowane jest uprzednim jego rozstrzygnięciem. Ocena tego zagadnienia, gdyby samo w sobie mogło być przedmiotem odrębnego postępowania, należy ze względu na jego przedmiot do kompetencji innego organu niż ten, przed którym toczy się postępowanie w głównej sprawie. Z uwagi na to, że zawieszenie postępowania jest instytucją tamującą jego bieg i opóźniającą merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, nie należy przy interpretacji art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. stosować wykładni rozszerzającej (B. Adamiak, w: B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego.
Komentarz, LexisNexis 2011 r., s. 377-378, nb 8). Innymi słowy, zagadnienie wstępne jest kwestią materialnoprawną pojawiającą się w toku sprawy administracyjnej, która uniemożliwia - bez uprzedniego jej rozstrzygnięcia - załatwienie istoty sprawy administracyjnej (wyroki NSA z: 7 października 2010 r., II OSK 1543/09 oraz z 2 grudnia 2010 r., II GSK 1028/09,).
W świetle powyższego, w ocenie sądu rozpoznającego sprawę, MWINB błędnie postrzega jako zagadnienie wstępne uzasadniające zawieszenie postępowania legalizacyjnego w sprawie przedmiotowej rozbudowy toczące się postępowanie w
Odnosząc się do natomiast argumentu, że istniejący konflikt pomiędzy współwłaścicielami działki o nr [...], obiektywnie uniemożliwia inwestorce i współwłaścicielce M. S. uzyskanie oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, wskazać należy, że kwestie te są obojętne z punktu widzenia regulacji prawa budowlanego (por. wyrok NSA w Szczecinie z dnia 20 stycznia 2000 r., sygn. akt SA/Sz 1873/98, Lex nr 657686). Sąd nie kwestionuje tego, że w rozpatrywanej sprawie istnieje spór o charakterze prywatnoprawnym pomiędzy M. S., a pozostałymi współwłaścicielami ww. działki, jednakże wszczęte z inicjatywy M. S. - postępowania przed sądem powszechnym o zniesienie współwłasności, nie może stanowić przeszkody do egzekwowania obowiązków o charakterze publicznoprawnym.
Zatem zarzut postawiony przez MWINB pod adresem rozstrzygnięcia organu l instancji dotyczący braku zawieszenia postępowania do czasu zakończenia przez sąd powszechny postępowania o zniesienie współwłasności, jest nieuzasadniony. Również nie znajduje oparcia w obowiązującym stanie prawnym zalecenie organu odwoławczego skierowane pod adresem PINB, aby ten zwrócił się do Sądu Rejonowego dla K. [...] w K. o dalsze prowadzenie postępowania, które nie zostało zakończone prawomocnym rozstrzygnięciem (s. 4 zaskarżonej decyzji z 1 lipca 2020 r. W konsekwencji podnoszony w sprzeciwie zarzut naruszenia art. 138 § 2 k.p.a. okazał się uzasadniony.
Mając powyższe na uwadze należało uznać, że sprzeciw był zasadny, co skutkowało uchyleniem zaskarżonej decyzji MWINB z dnia 1 lipca 2020 r. w oparciu o art. 151 a § 1 p.p.s.a. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ odwoławczy winien wydać rozstrzygnięcie co do istoty sprawy, kierując się wyżej przedstawionymi uwagami. O kosztach orzeczono w oparciu o art. 200 p.p.s.a w związku z art. 205 § 2 p.p.s.a.