Uzasadnienie
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego po rozpatrzeniu odwołania K. S., decyzją z dnia 20 lutego 2001 r, [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Wójta Gminy [...] z dnia [...] 2000 r znak [...], orzekającą o wprowadzeniu zmiany w operacie ewidencji gruntów co do działki ewid. Nr [...] o pow. 0.14 ha obręb [...] gmina [...], przez uwidocznienie jej podziału na działki: nr [...] o pow. 0.07 ha (0.0665 ha) obj. KW [...] i [...] o pow. 0.07 ha (0.0719 ha) obj. Lwh 44 [...] przy KW [...]. Jako podstawę rozstrzygnięcia organu odwoławczego wskazano art. 138 pargraf 1 kpk, art.art. 7 "b" ust.2 pkt 2, 20, 21, 22, 23, i 24 ustawy z dnia 17 maja 1989 r Prawo geodezyjne i kartograficznej tj.Dz.U. z 2000 r Nr 100, poz.1086 z póżn. zm.).
W uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego przyjęto następujące faktyczne i prawne przesłanki rozstrzygnięcia.
Wójt Gminy [...], powołując się na stosowne porozumienia dotyczące przekazania kompetencji, decyzją z dnia [...] 2000 r wprowadził zmiany w ewidencji gruntów dotyczące działki ewidencyjnej Nr [...] obręb [...] Gmina [...], przez uwidocznienie jej podziału na dwie działki objęte różnymi księgami wieczystymi. Na podstawie analizy dokumentacji geodezyjno prawnej geodety uprawnionego T. W. sporządzonej za Nr ks. [...], organ l instancji ustalił, że składnikami działki ewidencyjnej Nr [...] o pow. 0.14 ha, są dwie parcele katastralne objęte odrębnymi księgami wieczystymi.
W odwołaniu tej decyzji K. S. podnosił, iż do działki [...] ma uprawnienie z tytułu dzierżawy i zachowuje prawo do dzierżawy lub pierwokupu.
Rozpatrując odwołanie, Wojewódzki [...] Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w oparciu o zebrany materiał dowodowy, poczynił dalsze b. szczegółowe ustalenia. Przyjmując za własne ustalenie organu l instancji, że działką ewid. [...] objęte są dwie b. parcele katastralne stanowiące przedmiot odrębnej własności, stwierdzono, że w księdze wieczystej Nr [...] ujawniona jest p.gr L.kat [...] o pow. 0.0665 ha stanowiącą własność K. S. i odpowiadającą nowopowstałej działce ewid. [...] o pow. 0.07 ha (0.0665 ha), natomiast w Lwh Tab. [...], które częściowo zniszczone - znajduje się w zbiorze dokumentów KW [...], ujawniona jest parcela katastralna L.kat. [...] o pow. 0.0724 ha będąca własnością Skarbu Państwa. Parcela ta odpowiada nowopowstałej działce ewid. [...] o pow. 0.07 ha (0.0719 ha).
Zdaniem organu odwoławczego objęcie jedną działką ewidencyjną działek będących odrębnymi nieruchomościami jest następstwem oczywistego błędu w operacie ewidencji gruntów, a wprowadzona zaskarżoną decyzją zmiana w ewidencji gruntów doprowadza ją do zgodności z rzeczywistym stanem prawnym, co uzasadniało utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do zarzutów odwołania wskazano, że nie mają one doniosłości dla przedmiotu sprawy, którym nie były kwestie związane z gospodarką gruntami przez Gminę.
Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie złożył K. S..
Nie wskazując naruszonego przepisu prawa, skarżący zarzucił, że procedura dokonania zmian w operacie ewidencji gruntów narusza zasady współżycia społecznego i jest wybiegiem w celu wyeliminowania go jako podmiotu mającego status dzierżawcy i podnosił, że był dzierżawcą areału odpowiadającego działce Nr [...]. Konkludując skargę, stwierdził skarżący, iż zdaje sobie sprawę z prawidłowości dokonania aktualizacji zmian gruntowych, lecz warunkuje to uwzględnieniem jego statusu jako dzierżawcy. W przedłożonym do rozprawy w dniu 20 lipca 2004 r załączniku, skarżący z powołaniem na przepisy art. 20 ust. 2 pkt 1 i 21 ust.1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne zarzucił, że "w operacie ewidencji gruntów - po sprostowaniu - " winien być uwzględniony jako osoba, której przysługuje prawo do władania gruntem stanowiącym własność Skarbu Państwa, a odpowiadającym działce ewid. [...].
Skarżący powołał się na to, iż w aktach sprawy administracyjnej złożył dowody, iż władał tą działką z tytułu umowy dzierżawy. Zdaniem skargi, treść danych w ewidencji gruntów, nie uwzględniając władania, mogła by wpływać negatywnie na ukształtowanie pozycji skarżącego, przy podejmowaniu działań związanych z gospodarowaniem nieruchomością.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wniósł o oddalenie skargi podtrzymując dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył:
Skargę wniesiono przed dniem 1 stycznia 2004 r i przed tą datą postępowanie nie zostało zakończone. Stosownie zatem do przepisu art. 97 paragraf 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (DZ.U. Nr 153, poz. 1271 z póżn. zm.) sprawa podlega rozpoznaniu przez właściwy Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Przepis art. 3 paragraf 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) stanowi, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Powyższa kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem jeżeli ustawa nie stanowi inaczej (art. 1 paragraf 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz.U Nr 153, poz. 1269).
Dokonana na powyższej płaszczyźnie kontrola zaskarżonej decyzji, prowadzi do konstatacji, że jest ona zgodna z prawem, co skargę czyni bezzasadną.
Zaskarżona decyzja wydana została na podstawie przepisów ustawy z dnia 17 maja 1989 r Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j) Dz.U. z 2000 r Nr 100, poz.1086 ze zm.). Ustawa w art. 2 pkt 8 określa ewidencję gruntów i budynków (kataster nieruchomości), jako jednolity dla kraju, systematycznie aktualizowany zbiór informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz innych osobach fizycznych i prawnych władających tymi gruntami i budynkami. Przepis art. 20 powołanej ustawy określa zakres informacji objętych ewidencją gruntów i budynków przewidując m.in., że (ust.1 pkt 1) informacje dotyczące gruntów obejmują ich położenie, granice, powierzchnię, rodzaje użytków gruntowych oraz ich klas gleboznawczych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości w skład której wchodzą grunty. Według przepisu art. 20 ust. 2 pkt 1, w ewidencji gruntów wykazuje się, także właściciela, a w odniesieniu do gruntów państwowych i samorządowych - inne osoby fizyczne lub prawne, w których władaniu znajdują się grunty i budynki lub ich części.
Powyższe informacje mają zatem charakter podmiotowy i przedmiotowy, przy czym w świetle relacji przepisu art. 20 ust. 1 pkt 1 do ust. 2 pkt 1 ustawy, informacje dotyczące, położenia, granic i powierzchni gruntu, a więc dotyczące elementów oznaczenia nieruchomości według art. 25 ust.1 pkt 1 i 26 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r o księgach wieczystych i hipotece (tj. Dz.U. z 2001 r Nr 124 poz. 1361 z póżn. zm.) oraz dane dotyczące oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbioru dokumentów, jeżeli założone zostały dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty, mają charakter informacji przedmiotowych ewidencji gruntów.
Informacje o gruntach, budynkach i lokalach, zarówno przedmiotowe jak i podmiotowe zawarte są w tzw. operacie ewidencyjnym, który zgodnie z art. 24 ust.1 ustawy, składa się z map, rejestrów i dokumentów uzasadniających wpisy do tych rejestrów. Informacyjny charakter operatu ewidencyjnego podkreśla uregulowanie art. 23 ustawy, wedle którego właściwe organy, sądy i kancelarie notarialne przesyłają odpisy prawomocnych decyzji i orzeczeń oraz odpisy aktów notarialnych, z których wynikałyby zmiany danych objętych ewidencja gruntów i budynków.
Przepisy wydanego na podstawie ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, Rozporządzenia Ministrów Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa oraz Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 17 grudnia 1996 r w sprawie ewidencji gruntów (Dz.U. Nr 158, poz. 813 ze zm.), przedmiotem ewidencji uczyniły działkę, rozumianą jako ciągły obszar gruntu jednorodny ze względu na stan prawny, (paragraf 4 ust.1 i 2 rozporządzenia). Przepisy tego rozporządzenia wśród rejestrów stanowiących element ewidencji gruntów rozróżniały pomiędzy wykazem podmiotów tj. rejestrem podmiotów służącym do ustalenia łącznego stanu posiadania podmiotu w obrębie jednostki ewidencyjnej, (paragraf 13 ust.2 pkt 1, paragraf 14), a tzw. rejestrem gruntów, zawierającym ewidencyjne opisy działek, służące identyfikacji działek z określoną w rozumieniu kodeksu cywilnego nieruchomością (paragraf 13 ust.2 pkt 2, paragraf 15 pkt 1), przy czym rejestr gruntów dzielił się na jednostki rejestrowe gruntów odpowiadające poszczególnym nieruchomościom położonym w granicach obrębu.
Podobnie ujmowały tę kwestię przepisy paragrafów 25 ust. 1 i 26 ust.1 i 2 zarządzenia Ministrów Rolnictwa i Gospodarki Komunalnej z dnia 20 lutego 1969 r w sprawie ewidencji gruntów (Mon. Pol. Nr 11, poz. 98 z póżn., zm.), które mogły mieć zastosowanie w przypadkach określonych paragrafem 65 ust.2 Rozporządzenia z 1996 r tj. do operatów ewidencji założonych przed wejściem w życie rozporządzenia z 17 grudnia 1996 r, do czasu założenia ewidencji na nowych (z wykorzystaniem informatyki) zasadach.
W sprawie jest niesporne, że działką ewidencyjną Nr [...] utworzoną przy zakładaniu nowej ewidencji, objęte zostały grunty, które według swych oznaczeń katastralnych swoim oznaczeniem i danymi dotyczącymi ksiąg wieczystych i zbioru dokumentów odpowiadały dwu odrębnym nieruchomościom w rozumieniu kodeksu cywilnego, a więc gruntom objętym odrębnymi księgami wieczystymi (wykazami hipotecznymi).
Objęcie jedną działką ewidencyjną dwóch nieruchomości a to:
Pgr. L.kat [...] o pow. 0.0665 ha objętej KW [...], oraz pgr.L.kat. [...] o pow. 0/0724 ha objętej Lwh. Tab. [...] (w zbiorze dokumentów kw [...]), stanowiło błąd ewidencji, będący następstwem błędu kreślarskiego, o charakterze przedmiotowym.
Taki jest zatem zakres rozstrzygnięcia będący przedmiotem zaskarżonej decyzji, która wyodrębnia z jednej błędnie utworzonej działki ewidencyjnej, dwa odrębne przedmioty ewidencji gruntów; działkę [...] dawna pgr L.kat [...] obj. KW [...] oraz działką [...] dawna pgr. kat [...].
Skarga nie kwestionuje, że działki [...] i [...] objęte są różnymi księgami wieczystymi, (wykazami hipotetycznymi) a zatem że stanowią odrębne nieruchomości. Zaskarżona decyzja "odtwarzając" niejako nieruchomości objęte tymi księgami wieczystymi, nie wprowadza zmian o charakterze podmiotowym. W istocie zatem przedmiotem skargi, nie jest objęte decyzją rozstrzygnięcie o wprowadzeniu zmiany o charakterze przedmiotowym w ewidencji gruntów, lecz brak równoczesnego orzeczenia o wprowadzeniu zmiany podmiotowej, przez wpisanie skarżącego jako władającego działką [...]. W inicjującym postępowanie piśmie z dnia [...].2000r domagał się skarżący "decyzji zatwierdzającej podział działki [...] ".
Trzeba tu wskazać, iż dopiero w załączniku do rozprawy przed Sądem skarżący wyartykułował także żądanie wprowadzenia zmiany podmiotowej. Wbrew stanowisku skargi, składane przez skarżącego w toku postępowania pisma, nie wyrażały żądania dokonania równocześnie ze zmianą o charakterze przedmiotowym, zmiany o charakterze podmiotowym, przez wpisanie skarżącego jako władającego na podstawie art. 20 ust.2 pkt 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne.
Jest oczywiste, że wprowadzenie takiej zmiany podmiotowej nie mogło wyprzedzać, zmiany przedmiotowej, w trakcie której nastąpiło dopiero ewidencyjne wyodrębnienie działki ewidencyjnej, (jako przedmiotu ewidencji), którego dotyczyć może żądanie dokonania zmiany podmiotowej.
Żaden przepis prawa nie obligował organów do dokonania tych zmian jednocześnie z urzędu, a dopiero złożony załącznik do rozprawy przed Sądem nadaje inny sens wcześniejszym pismom skarżącego, w których akcentował wiążące go stosunki cywilnoprawne, dla zachowania ewentualnych cywilnoprawnych roszczeń ze względu na przewidywane zamiary podmiotu gospodarującego nieruchomością w skład której wchodzi działka ewid. [...].
Zasada aktualizacji ewidencji, nie wyłącza zatem wszczęcia na żądanie skarżącego postępowania w przedmiocie wprowadzenia zmiany podmiotowej w odniesieniu do działki ewid. [...] przez wykazanie prócz właściciela, władającego gruntem państwowym lub samorządowym. Z akt sprawy wynika, że według stanu rejestru na dzień [...]. 2000 r, skarżący był wykazywany jako władający całą działką [...].
Z tych przyczyn skarga ulegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r Prawo o postępowaniu przed sądami Administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270).