Uzasadnienie
II S.A./Kr 895/03
Decyzją z dnia 3 marca 2003 r. Nr [....] Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w M., na podstawie art. 43 ust. 2a ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej zmienił własną decyzję z dnia 20 listopada 2002 r. w części dotyczącej kwoty zasiłku stałego wyrównawczego przyznając I.P. na okres od 5 listopada 2002 r. do 30 listopada 2004 r. zasiłek stały wyrównawczy w kwocie 22,13 zł. miesięcznie.
W uzasadnieniu decyzji podał, że w dniu 3 marca 2003 r. przy kompletowaniu dokumentów do SKO ponownie dokonano przeliczenia, w wyniku czego zauważono pomyłkę w różnicy dochodu faktycznego a dochodu teoretycznego. Pomyłka ta nastąpiła przy naliczaniu zasiłku rodzinnego na trzecie dziecko. Wobec tego kwota zasiłku stałego winna wynosić 22,13 zł., a nie jak przyznano 19,60 zł.
W odwołaniu od tej decyzji I.P., nie odnosząc się do prawidłowości dokonanego przeliczenia, zakwestionowała zaliczenie do dochodu jej rodziny alimentów zasądzonych przez sąd na rzecz jej dzieci. Podała też, że w chwili obecnej sytuacja jej rodziny się zmienia, ponieważ od marca 2003 r. jej najstarsza córka pracuje, w związku z czym kwota alimentów ulegnie zmniejszeniu do 600 zł.
Decyzją z dnia 7 kwietnia 2003 r. znak [....] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., na podstawie art. 138 § l pkt l kpa decyzję organu I instancji utrzymało w mocy.
W uzasadnieniu organ odwoławczy przytoczył motywy rozstrzygnięcia podane przez organ I instancji i podał, że decyzją z dnia 20 listopada 2002 r. został I.P. przyznany zasiłek stały wyrównawczy w wysokości 19,60 zł. na okres od 5 listopada 2002 r. do 30 listopada 2004 r. Wyjaśnił organ, że zgodnie z art. 27 ust. 6 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej zasiłek stały wyrównawczy ustala się w przypadku osoby w rodzinie jako różnicę między kryterium dochodowym w rodzinie ustalonym zgodnie z art. 4 ust. l, a posiadanym dochodem w rodzinie. Podstawą wydania decyzji z dnia 20 listopada 2002 r. były dochody rodziny z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku. Zgodnie z art. 2a ust. l pkt 2 ustawy dochód rodziny oznacza sumę miesięcznych dochodów osób w rodzinie z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Uzyskiwane zatem w dacie składania wniosku alimenty w kwocie 1000 zł. są dochodami rodziny. Jeśli sytuacja rodziny rzeczywiście ulegnie zmianie, uprawniona może złożyć wniosek o zmianę decyzji.
Podkreśliło Kolegium, że dokonana decyzją z dnia 3 marca 2003 r. zmiana wysokości świadczenia nastąpiła na korzyść odwołującej się. Działania zaś organu znajdowały umocowanie w przepisie art. 43 ust. 2a ustawy.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego I.P. powtórzyła zarzuty odwołania szczegółowo opisując swoja sytuację życiową.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi powtarzając motywy rozstrzygnięcia. Dodało, że organ I instancji wydając decyzję z dnia 20 listopada 2002 r. przyjął, iż na dochody rodziny I.P. w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku składały się alimenty w kwocie 1000 zł. i zasiłki rodzinne w wysokości 137,60 zł. Dochód na członka rodziny wynosił zatem 284,40 zł. Kryterium dochodowe na osobę w rodzinie wynosiło 304 zł. / suma kwot: 418 zł. na pierwszą osobę, 294 zł. na dwie osoby powyżej 15 lat oraz 210 zł na osobę poniżej 15 lat podzielona przez 4 osoby w rodzinie/. Skoro zasiłek stały wyrównawczy stanowi różnicę pomiędzy kryterium dochodowym w rodzinie a posiadanym dochodem w rodzinie, to decyzją z dnia 20 listopada 2002 r. przyznano zasiłek stały wyrównawczy w wysokości 19,60 zł., gdyż 304 zł. minus 284,40 zł. równa się 19,60 zł. W dniu 3 marca 2003 r. organ I instancji stwierdził, że pomyłkowo ustalił różnicę pomiędzy dochodem faktycznym a teoretycznym.
Pomyłki tej wcześniej Kolegium, rozpoznając odwołanie I.P. od decyzji z dnia 20 listopada 2002 r., nie dostrzegło. Faktyczne dochody rodziny wynosiły [....] zł., a nie jak przyjęto [....] zł. W konsekwencji faktyczny dochód na członka rodziny wynosił 281,87 zł., a zasiłek stały wyrównawczy 22,13 zł. [....] zł. minus 281,87 zł. równa się 22,13 zł./
Po stwierdzeniu tej omyłki organ I instancji zmienił swoja decyzję. Kolegium nie widzi podstaw do zakwestionowania tej, zmieniającej decyzji, bowiem stosownie do przepisu art. 43 ust. 2a zmiana decyzji na korzyść strony nie wymaga jej zgody.
W związku z wejściem w życie z dniem l stycznia 2004 r. ustaw: z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych i z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, na podstawie art. 97 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sprawa niniejsza podlega rozpoznaniu przez wojewódzki sąd administracyjny, na podstawie przepisów ostatnio wymienionej ustawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdza, że do sygnatury II S.A./Kr 111/03 zarejestrowana została skarga I.P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 2 stycznia 2003 r. utrzymującą w mocy decyzję Kierownika GOPS w M. z dnia 20 listopada 2002 r. o przyznaniu I.P. zasiłku stałego wyrównawczego w kwocie 19,60 zł. na okres od 5 listopada 2002 r. do 30 listopada 2004 r. Wyrokiem z dnia 5 lutego 2004 r. decyzja ta została przez Naczelny Sąd Administracyjny uchylona.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył;
Na wstępie wskazać trzeba, że organ odwoławczy błędnie cytuje treść przepisu art. 27 ust. 6 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej. Zgodnie z tym przepisem wysokość zasiłku stałego wyrównawczego w przypadku osoby w rodzinie ustala się w wysokości różnicy między kryterium dochodowym na osobę w rodzinie ustalonym zgodnie z art. 4 ust. l, a posiadanym dochodem na osobę w rodzinie. Dopiero przy tak brzmiącym przepisie wyliczenie matematyczne przedstawione w odpowiedzi na skargę staje się zrozumiałe. Gdyby w/w przepis brzmiał tak, jak przedstawia to organ / nie byłoby w nim słów "na osobę"/, to zasiłek stały wyrównawczy musiałby stanowić różnicę między kwotą kryterium ustaloną dla rodziny a kwotą dochodu rodziny.
Pomimo opisanej niedokładności stwierdzić trzeba, że przyjęta metoda wyliczenia zasiłku stałego wyrównawczego jest prawidłowa i zgodna z prawem. Nie oznacza to jednak, że w zgodzie z prawem pozostaje sama decyzja.
Przepis art. 43 ust. 2a ustawy o pomocy społecznej stanowi, w stosunku do przepisu art. 155 kpa, szczególną normę uprawniającą organ do zmiany ostatecznej decyzji administracyjnej. Odmienność regulacji zawartej w tym przepisie w stosunku do art. 155 kpa dotyczy przede wszystkim możliwości i warunków zmiany ostatecznej decyzji na niekorzyść strony /zdanie pierwsze ust. 2a/. W przypadku zaś zmiany decyzji na korzyść strony szczególna regulacja, uzupełniająca treść przepisu art. 155 kpa, polega na możliwości decydowania bez zgody strony. W istocie więc podstawą działania organów w sprawie niniejszej był przepis art. 155 kpa i art. 43 ust. 2a zd. drugie ustawy o pomocy społecznej. W wyniku zmiany przyznane decyzją z dnia 20 listopada2002 r. świadczenie zostało podwyższone, zmiana zatem nastąpiła na korzyść I.P.
Rzecz jednak w tym, że uwzględniona została skarga I.P. na decyzję pierwotną, stanowiącą substrat decyzji zaskarżonej /zmieniającej/. Decyzja pierwotna zresztą została uchylona z tych właśnie powodów, dla których doszło do wydania decyzji zmieniającej tj. w związku z błędnym wyliczeniem wysokości przyznanego świadczenia.
W tej sytuacji stwierdzić należy, że - wobec istnienia podstawy do wznowienia postępowania z art. 145 § l pkt 8 kpa - zachodzi konieczność uchylenia decyzji organów obu instancji. Określenie wysokości należnego świadczenia zgodnie z prawem winno nastąpić w postępowaniu podstawowym - o przyznanie tego świadczenia.
Wyrok wydano w oparciu o przepisy art. 145 § l pkt l b w związku z art. 135 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.