Uzasadnienie
Wyrokiem z 22 maja 2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 15 listopada 2022 r. znak: SKO.OŚ/4170/325/2022 w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia. Decyzją tą Kolegium utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy Z. z 16 sierpnia 2022 r. znak OŚ/6220.21.2022.JK w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań przedsięwzięcia.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiodła Gmina Z. reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika umocowanego przez Wójta Gminy Z.. Do skargi kasacyjnej dołączono decyzję Wójta Gminy Z. z 31 stycznia 2023 r. o przeniesieniu decyzji z 16 sierpnia 2022 r. z P. S.A. na Wójta Gminy Z.. Na wezwanie Sądu skarżąca kasacyjnie wyjaśniła w piśmie z 25 lipca 2023 r., że decyzja o przeniesieniu stała się ostateczna z dniem 6 lutego 2023 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie miał na uwadze, co następuje.
Skarga kasacyjna podlegała odrzuceniu.
Stosownie do art. 173 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm., dalej: P.p.s.a.), skargę kasacyjną może wnieść strona, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Małych i Średnich Przedsiębiorców lub Rzecznik Praw Dziecka po doręczeniu im odpisu orzeczenia z uzasadnieniem. Dopuszczalność wniesienia skargi kasacyjnej w niniejszym przypadku wymaga zatem odpowiedzi na pytanie, czy Gmina Zabierzów może być stroną postępowania sądowoadministracyjnego.
Jak podkreśla się w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, powierzenie organowi jednostki samorządu terytorialnego właściwości do orzekania w sprawie indywidualnej, w formie decyzji administracyjnej, wyłącza możliwość dochodzenia przez tę jednostkę w tej sprawie jej interesu prawnego w trybie postępowania sądowoadministracyjnego. Jeżeli obowiązujące prawo powierza jednostce samorządu terytorialnego kompetencję do rozstrzygania, w drodze decyzji, o prawach i obowiązkach podmiotu pozostającego poza systemem organów administracji publicznej, jednostka ta nie staje się stroną tego postępowania nawet wówczas, gdy decyzja wywołuje określone skutki cywilnoprawne dla niej jako właściciela (por. uchwałę NSA z 9 października 2000 r., sygn. akt OPK 14/00, ONSA 2001/1/17 oraz z 19 maja 2003 r., sygn. akt OPS 1/03, ONSA 2003/4/115, a także uchwałę NSA z 22 czerwca 2015 r., sygn. akt I OPS 2/15).
W świetle powyższego, bez względu na przedmiot sprawy gmina nie może być stroną w postępowaniu w sprawie indywidualnej, w której w pierwszej instancji decyzję wydaje wójt albo burmistrz tej gminy, ponieważ nie jest możliwe jednoczesne występowanie w tej sprawie jako strona kierująca się własnym interesem prawnym i organ prowadzący postępowanie (por. postanowienie NSA z 15 października 1990 r., sygn. akt SA/Wr 990/90, ONSA 1990/4/7). Rola organu I instancji w postępowaniu kończy się z chwilą wydania zindywidualizowanego aktu prawnego skierowanego w stosunku do podmiotu znajdującego się na zewnątrz administracji publicznej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 lutego 2006 r., sygn. akt I OSK 460/05). Powierzenie organowi jednostki samorządu terytorialnego właściwości do orzekania w sprawie indywidualnej w formie decyzji administracyjnej wyłącza możliwość dochodzenia przez tę jednostkę jej interesu prawnego w trybie postępowania sądowoadministracyjnego.
Włączenie organów samorządowych do systemu organów administracji publicznej, prowadzących postępowanie w konkretnej sprawie, znacznie ogranicza zakres uprawnień procesowych tych jednostek jako osób prawnych. W zakresie, w jakim organ jednostki samorządu terytorialnego wykonuje funkcję organu administracji publicznej, nie jest on (ani też żaden z pozostałych organów danej jednostki) uprawniony do reprezentowania jej interesu prawnego, rozumianego jako interes osoby prawnej. Nie do przyjęcia jest bowiem stanowisko, że jednostka samorządu terytorialnego może zajmować różną pozycję (raz organu wydającego decyzję, innym razem strony postępowania) w zależności od etapu załatwiania sprawy z zakresu administracji publicznej.
Zgodnie z art. 75 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. z 2022 r. poz. 1029 ze zm.) wójt jest organem właściwym do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach i taka też decyzja została w sprawie wydana przez Wójta Gminy Z.. W świetle powołanych wyżej rozważań w tej sytuacji Gmina Z. nie może być stroną postępowania sądowoadministracyjnego, zatem a limine nie jest uprawniona do wniesienia skargi kasacyjnej. Odmienne stanowisko doprowadziłoby do sytuacji, w której stronami postępowania sądowoadministracyjnego byłyby dwa organy, które orzekały w sprawie w dwóch instancjach.
Co więcej, jak wynika z decyzji z 31 stycznia 2023 r., z której Gmina zdaje się wywodzić uprawnienie do wniesienia skargi kasacyjnej, decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach nie została przeniesiona na skarżącą kasacyjnie, tj. na Gminę Z..
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 178 w zw. z art. 173 § 2 P.p.s.a., Sąd odrzucił skargę kasacyjną, jako niedopuszczalną.
O zwrocie uiszczonego wpisu od skargi kasacyjnej orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 P.p.s.a.