Uzasadnienie
Zarządzeniem z dnia 26 października 2017 r. referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie pozostawił bez rozpoznania wniosek M. Ł. o zwolnienie od kosztów sądowych. Podstawą zarządzenia było stwierdzenie, że wniosek nie został złożony na urzędowym formularzu, a skarżący mimo wezwania nie usunął tego braku (nie odesłał wypełnionego formularza wniosku). Referendarz zaznaczył, że w piśmie z dnia 17 października 2017r., skarżący wyjaśnił, że nie umie wypełnić przesłanego mu przez Sąd formularza, bowiem jest architektem. Wypełnienia formularza, z uwagi na rygor odpowiedzialności karnej, jego zdaniem wymaga pomocy prawnej, w związku z czym wnosi o umożliwienie skorzystania z pomocy prawnej z urzędu lub zniesienie obowiązku wypełnienia formularza.
We wniesionym w terminie sprzeciwie M. Ł. powtórzył argumentację zawartą w piśmie z dnia 17 października 2017r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje
W myśl art. 252 § 2 P.p.s.a. wniosek o przyznanie prawa pomocy składa się do sądu na urzędowym formularzu według ustalonego wzoru, stanowiącym – w przypadku osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej – załącznik nr 2 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 sierpnia 2015r. w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępniania urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy (Dz.U. z 2015 r., poz. 1257).
Niezachowanie tego wymogu stanowi brak formalny wniosku w rozumieniu art. 49 § 1 P.p.s.a. (zob. uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21 kwietnia 2008 r., I OPS 1/08, pub. ONSAiWSA 2008, nr 5, poz. 74). Skoro zaś tak, to na podstawie art. 49 § 1 P.p.s.a. należy wezwać do uzupełnienia tego braku w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. W konsekwencji uchybienie temu terminowi musi pociągnąć za sobą realizację wskazanego rygoru, czyli pozostawienie wniosku bez rozpoznania, o czym stanowi art. 257 P.p.s.a. W myśl bowiem tego przepisu wniosek o przyznanie prawa pomocy, który nie został złożony na urzędowym formularzu lub którego braków strona nie uzupełniła w zakreślonym terminie, pozostawia się bez rozpoznania.
Z akt sprawy wynika, że skarżący, mimo prawidłowego wezwania i przesłania formularza "PPPr", nie złożył wniosku na tym formularzu.
Zdaniem Sądu, okoliczność wskazywana przez skarżącego – nieumiejętność wypełnienia ww. formularza, nie usprawiedliwia jego bezczynności w złożeniu wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu PPF.
Sąd rozpoznając przedmiotowy wniosek uznał, że skarżący nie jest osobą nieporadną, której brak wiedzy prawniczej uniemożliwia podejmowanie jakichkolwiek czynności w postępowaniu sądowym, a zwłaszcza, która nie potrafi wypełnić w sposób dostateczny formularza PPF. Wypełnienie formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy nie wymaga posiadania szczególnej wiedzy, w tym wiedzy prawniczej. Wnioskodawca obowiązany jest bowiem do wskazania swoich danych osobowych, aktu, czynności lub bezczynności organu, które są przedmiotem skargi, wskazania zakresu wniosku oraz opisania stanu rodzinnego, a także podania wysokości dochodów i składników majątku. Jeżeli skarżący miał jednak trudności w zrozumieniu poleceń zawartych w formularzu, to mógł zwrócić się o pomoc w jego wypełnieniu do pracowników Wydziału Informacji Sądowej w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Krakowie, kierownika sekretariatu wydziału, w którym jego skarga jest rozpatrywana.
Skoro skarżący ubiegał się o przyznanie mu prawa pomocy, a przyznanie tego prawa wiązało się z koniecznością wypełnienia omawianego druku, to powinien on wykazać się należytą starannością w dokonywaniu czynności procesowych i przesłać do Sądu ten formularz uzupełniony chociażby częściowo, w takim zakresie, w jakim potrafił go wypełnić. W takim wypadku Sąd mógłby ewentualnie wezwać skarżącego w trybie art. 255 p.p.s.a. do podania dodatkowych informacji oraz nadesłania dokumentów źródłowych koniecznych do rozpoznania wniosku.
Nadto, nie można przyznać racji skarżącemu, że wypełnianie tego typu formularzy jest niezgodne z Konstytucją. Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 8 sierpnia 2012 r., II FZ 654/12 wątpliwości co do zgodności art. 252 § 2 p.p.s.a. z art. 45 ust. 1 Konstytucji nie powziął. Zdaniem NSA, wprowadzony w art. 252 § 2 wymóg złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy ma ułatwić i przyspieszyć rozstrzygnięcie tej kwestii. Wypełniając formularz strona podaje dane, które (co do zasady) powinny wystarczyć do rozpatrzenia jej wniosku. Zachowanie prawidłowej, wymaganej ustawą formy wniosku nie jest też utrudnione, skoro w przypadku złożenia wniosku w innej formie, sąd zobowiązany jest nie tylko wezwać stronę do złożenia wniosku na formularzu, ale także doręczyć stronie stosowny wzór pisma. Wymóg przewidziany w art. 252 § 2 p.p.s.a. nie utrudnia zatem w żaden sposób dostępu do sądu.
Wobec powyższych okoliczności, postanowienie referendarza sądowego należało uznać za prawidłowe.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 260 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.