Uzasadnienie
W przedmiotowej sprawie Prezydent Miasta K., reprezentowany przez radcę prawnego M.M. wniósł skargę na postanowienie Wojewody z dnia [...] kwietnia 2010 r. znak: [...], mocą którego ustalono wysokość zaliczki na poczet postępowań prowadzonych na wniosek Prezydenta Miasta K. w sprawie ustalenia odszkodowań za nieruchomości przeznaczone pod lokalizację drogi: "rozbudowa skrzyżowania ulic; [...] w K. wraz z rozbudową infrastruktury: odwodnienia, oświetlenia, sygnalizacji świetlnej oraz kolidującego uzbrojenia podziemnego sieci: kanalizacji sanitarnej, wodociągowej, gazociągowej, elektroenergetycznych i teletechnicznej" na kwotę 4.440,80 zł. W skardze podniesiono, że wniesienie w tej sprawie środka zaskarżenia jest uzasadnione na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), ponieważ postanowienie to nakłada obowiązki na stronę skarżącą, a wniesienie środka zaskarżenia od decyzji kończącej postępowanie "główne" i zaskarżenie w takim odwołaniu (a później skardze) kwestionowanego postanowienia będzie nieuzasadnione. Przed wniesieniem skargi strona skarżąca wezwała Wojewodę do usunięcia naruszenia prawa i z zachowaniem terminu 60-dniowego od tego wezwania wniosła skargę do sądu.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej odrzucenie, podnosząc, że na powyższe postanowienie nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
W pierwszej kolejności należy rozważyć dopuszczalność wniesienia skargi w tej sprawie. Strona skarżąca zaskarżyła postanowienie nr [...] Wojewody z dnia [...] kwietnia 2010 r., wydane na podstawie art. 262 § 2 K.p.a. w związku z art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. z 2008 r. Nr 193, poz. 1194 z późn. zm.), którym ustalono i zobowiązano Prezydenta Miasta K. do uiszczenia zaliczki w wysokości 4.480, 80 zł na poczet prowadzonych postępowań w sprawie ustalania odszkodowań za nieruchomości przeznaczone pod lokalizacje drogi publicznej.
Zgodnie z art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), określanej w skrócie "P.p.s.a.", podstawę kontroli działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne w wymienionych w tym przepisie sprawach. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
- 1) decyzje administracyjne;
- 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
- 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie;
- 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach;
- 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
- 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
- 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
- 8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4a.
Nie ulega wątpliwości, że w przedmiotowej sprawie wniesiono skargę na postanowienie ustalające wysokość zaliczki na pokrycie kosztów postępowania, wydane w trybie art. 262 § 2 K.p.a. Skarga na takie postanowienie nie jest dopuszczalna, ponieważ postanowienie ustalające wysokość zaliczki nie mieści się w żadnej kategorii aktów wymienionych w powołanym wyżej art. 3 § 2 P.p.s.a. Nie mieści się bowiem w kategorii postanowień, które zgodnie z przytoczonym wyżej art. 3 ust. 2 pkt 3 P.p.s.a. można skutecznie zaskarżyć do sądu administracyjnego. Niewątpliwie bowiem nie jest to postanowienie które kończy postępowanie, ani też nie jest to postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty, gdyż dotyczy jedynie kwestii zaliczkowania kosztów.
Powyższe stanowisko znajduje dodatkowo oparcie w powiązaniu z analizą przepisu art. 142 K.p.a. stanowiącego, że postanowienie, na które nie służy zażalenie może zostać zaskarżone tylko w odwołaniu od decyzji. Zestawienie powołanych wyżej przepisów prowadzi do wniosku, że postanowienia, od których nie służy zażalenie na podstawie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego nie mieszczą się w katalogu wymienionym w art. 3 § 2 P.p.s.a., a zatem skargi na takie postanowienia jako niedopuszczalne będą musiały zostać przez sąd odrzucone, co nie oznacza że nie będą nigdy poddane kontroli sądu (art. 142 K.p.a.).
Interesującym jest stanowisko zajęte przez stronę skarżącą w skardze, jednakże jest ono sprzeczne z obowiązującymi przepisami. Nie można przyjmować, że skoro dane postanowienie nie mieści się w katalogu opisanym w art. 3 § 2 pkt 2 P.p.s.a. (punkt 3 tego paragrafu nie ma w tej sprawie zastosowania), to może być zaliczone do kategorii zawartej w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. i to z kilku powodów. Po pierwsze, sam ustawodawca odróżnia decyzje i postanowienia od innych aktów i czynności i gdyby jakieś "akty bądź czynności z zakresu administracji publicznej" miały formę postanowienia, to powinny one znaleźć się w art. 3 § 2 pkt 2 i 3 P.p.s.a. Po drugie, przyjęcie interpretacji strony skarżącej oznaczałoby de facto objęcie skutecznym zaskarżeniem również takich postanowień, które nie spełniają żadnej z przesłanek art. 3 § 2 pkt 2 i 3 P.p.s.a. Po trzecie, inne akty i czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień bądź obowiązków wynikających z przepisów prawa (art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a.) dotyczą tylko takich aktów lub czynności, które odnoszą się do sfery prawa materialnego ("praw i obowiązków wynikających z przepisów prawa").
To, że na stronę nałożono wymóg uiszczenia zaliczki jest wprawdzie obowiązkiem, ale nie dotyczy on obowiązku wynikającego z prawa materialnego. Art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. dotyczy takich aktów lub czynności, które nie mają formy decyzji (postanowienia), a które przyznają uprawnienie bądź nakładają obowiązek materialnoprawny.
Należy również podnieść, że ostateczne koszty i strony zobowiązane do ich pokrycia ustalane są w oparciu nie o art. 262, ale o art. 264 § 1 K.p.a. który stanowi, że jednocześnie z wydaniem decyzji organ administracji publicznej ustali w drodze postanowienia wysokość kosztów postępowania, osoby zobowiązane do ich poniesienia oraz termin i sposób ich uiszczenia. Dopiero postanowienie wydane w trybie art. 264 § 1 K.p.a. podlega zaskarżeniu w drodze zażalenia. Zatem postanowienie o ustaleniu wysokości zaliczki na koszty nie jest też postanowieniem, na które służy zażalenie, ponieważ zgodnie z art. 141 § 1 K.p.a. zażalenie służy tylko na takie postanowienia, w stosunku do których kodeks wyraźnie taką możliwość ustanawia.
Skoro więc zaskarżone postanowienie nie mieści się w żadnej z opisanych w art. 3 § 2 pkt 2 P.p.s.a. kategoriach postanowień zaskarżalnych do sądu administracyjnego, skarga taka jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. W związku z powyższym należało orzec jak w sentencji
Zgodnie z art. 232 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego. Ponieważ skarga strony skarżącej została odrzucona, w związku z tym zachodzi sytuacja ujęta w art. 232 § 1 pkt 1 P.p.s.a., zgodnie z którym sąd zwraca stronie wpis od odrzuconej skargi.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 i § 2 P.p.s.a. postanowił o zwrocie kwoty uiszczonego wpisu w wysokości 200 zł, pomniejszonej o koszt zwrotu, jeżeli takowy wystąpi.