Uzasadnienie
W odpowiedzi na wezwanie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 100 zł od skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [.,..] czerwca 2013 r. w przedmiocie zwrotu podania, skarżący M.S, złożył wniosek o zwolnienie go od kosztów sądowych.
Z oświadczenia zawartego w formularzu "PPF" wynika, iż skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną U.S. oraz trojgiem dzieci: synem Ł. ur. 30 lipca 1991 r., córką A. ur. 24 maja 1994 r. i córką J. ur. 24 maja 1994 r. Ich miesięczny dochód wynosi 1.156,68 zł i stanowi go renta skarżącego z MSW. Małżonka wnioskodawcy jest osobą bezrobotną, nie uzyskuje żadnych dochodów. Dzieci skarżącego są studentami nie osiągającymi żadnych dochodów. W skład majątku M.S. wchodzi dom o powierzchni ok. 50 m². Strona nie dysponuje on zasobami pieniężnymi, ani przedmiotami wartościowymi.
Uzasadniając wniosek o przyznanie prawa pomocy skarżący podniósł, iż dochody, które uzyskuje z trudem wystarczają na podstawowe utrzymanie rodziny. Nie jest on w stanie zapłacić kosztów sądowych, gdyż posiada liczne długi i niezapłacone rachunki.
Mając powyższe na uwadze, zważono, co następuje:
Zwolnienie od kosztów sądowych stanowi odstępstwo od generalnej zasady wyrażonej w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej: p.p.s.a.), zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Zatem instytucja prawa pomocy winna być stosowana jedynie w przypadkach wyjątkowych, gdy wnioskodawca nie posiada żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania.
Zgodnie z art. 246 § 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Prawo pomocy w zakresie częściowym, którego przyznania domaga się skarżący, obejmuje m. in. zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków (art. 245 § 3 p.p.s.a.).
Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Zwolnienie od kosztów sądowych - co do zasady - powinno dotyczyć przede wszystkim osoby fizyczne znajdujące się w ubóstwie, które z uwagi na swoją sytuację materialną i życiową nie są w stanie ponieść kosztów sądowych i dlatego postępowanie z ich udziałem winno kredytować państwo. Ubiegający się o taką pomoc powinien więc w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające – może zwrócić się o pomoc państwa.
W ocenie orzekającego skarżący uwiarygodnił w sposób wystarczający i skuteczny, że nie posiada środków na pokrycie kosztów sądowych w zainicjowanym postępowaniu. Jedynym źródłem utrzymania M.S. i jego rodziny jest świadczenie rentowe skarżącego. Wysokość tego świadczenia wynosi 1.156,68 zł i przypada na pięć osób, bowiem pozostali członkowie rodziny nie uzyskują żadnych dochodów (małżonka skarżącego jest osobą bezrobotną, a dzieci studentami bez dochodów). Powyższe oznacza, że na osobę z rodzinie przypada kwota 231,34 zł. Środki finansowe w takiej wysokości z trudem wystarczają na pokrycie kosztów bieżącego utrzymania członków rodziny, skarżący nie ma zatem możliwości, aby poczynić z nich jakiekolwiek oszczędności na pokrycie kosztów sądowych. Wnioskodawca nie dysponuje przy tym żadnymi oszczędnościami, ani przedmiotami wartościowymi, które mógłby spieniężyć. W ocenie orzekającego skarżący nie jest zatem w stanie ponieść kosztów sądowych we własnym zakresie bez uszczerbku w koniecznym utrzymaniu siebie i rodziny.
Przedstawiona sytuacja materialna pozwala na stwierdzenie, że skarżący spełnia przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie w całości od kosztów sądowych. Z tych względów orzeczono jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a.