Uzasadnienie
II SA/Łd 1009/13
W dniu 26 czerwca 2014 r. do tut. Sądu wpłynął kolejny wniosek J.G. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania.
Ze złożonego oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym wynika, że skarżący prowadzi gospodarstwo domowe wraz z żoną i synem. Rodzina utrzymuje się z emerytur małżonków w łącznej kwocie 2529,81 zł i renty inwalidzkiej syna w wysokości 608,96 zł. Skarżący posiada dom o pow. 81 m2, mieszkanie o powierzchni 62,75 m2, budynek gospodarczy. Na wydatki związane z utrzymaniem domu składają się opłaty z tytułu energii elektrycznej – ok. 290 zł, wywóz śmieci - 27 zł, podatek od nieruchomości - 171 zł, woda – 76,91 zł, gaz - dwie butle na miesiąc – 118 zł, ubezpieczenie PZU skarżącego – 69 zł i jego żony – 38,70 zł, zakup węgla i drewna, telefon – 134 zł, wydatki na leki skarżącej około 640 zł oraz jej męża - 320 zł. Żona skarżącego choruje na cukrzycę, wymaga specjalistycznej opieki lekarskiej. Z kolei syn z uwagi na stan zdrowia wymaga specjalistycznego aparatu słuchowego.
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi zważył, co następuje
Zgodnie z treścią art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.) – dalej p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Jednocześnie ustawodawca w art. 246 § 1 p.p.s.a. uzależnił przyznanie prawa pomocy od wykazania przez stronę, że nie ma ona środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym) lub że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym).
W pierwszej kolejności należy zauważyć, że postanowieniem z dnia 28 stycznia 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie pełnomocnika. Jednocześnie oddalony został wniosek skarżącego w zakresie dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych. Rozstrzygnięcie to zostało podtrzymane przez Naczelny Sąd Administracyjny, który postanowieniem z dnia 4 marca 2014 r. oddalił zażalenie strony skarżącej.
Powyższe oznacza, że:
po pierwsze, skoro skarżącemu zostało już przyznane prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie pełnomocnika, to aktualny wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych należy oceniać na podstawie przesłanek przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, po drugie, z uwagi na fakt, że sytuacja materialna skarżącego w kontekście przesłanek przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym została już oceniona prawomocnym postanowieniem, kolejny wniosek skarżącego mógłby wywołać odmienne rozstrzygnięcie jedynie w przypadku wykazania, że sytuacja materialna wnioskodawcy uległa znacznemu pogorszeniu w stosunku od stanu podlegającego ocenie uprzednio. Prawomocne postanowienie w tym zakresie wiąże bowiem nie tylko strony, ale także sąd (art. 170 p.p.s.a.). Ponowne rozstrzygnięcie w przedmiocie prawa pomocy jest dopuszczalne, ale tylko z uwagi na takie okoliczności, które powstały później i w sposób zasadniczy zmieniają sytuację materialną strony (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 czerwca 2008 r., II OZ 654/08).
Tymczasem analiza oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wskazuje, że sytuacja materialna skarżącego nie ulega zmianie (znacznemu pogorszeniu), a skoro tylko taka okoliczność uzasadniałaby przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, wniosek podlega oddaleniu.
Wobec powyższego na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w postanowieniu.
AG