Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] Nr [...] Wójt Gminy D. na wniosek firmy A. S.A. z siedzibą w W. ustalił lokalizację inwestycji celu publicznego polegającej na budowie stacji telefonii komórkowej wraz z przyłączem energetycznym na działce nr ewid. 321/2, obręb [...] położonej we wsi Z. w gminie D.. Przedmiotowa decyzja została doręczona wnioskodawcy M. A., oraz właścicielom działek o nr ewid.: 321/2, 322 A. i M. M., 320 Z. i P. A. oraz właścicielom działki nr 321/1 A. i H. K..
Od powyższej decyzji w dniu [...] F. M., K. B., F. S. i K. B. wnieśli do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. pismo zatytułowane odwołaniem. W piśmie skarżący wnieśli o uchylenie przedmiotowej decyzji z uwagi na fakt, iż jako strona nie brali oni udziału w postępowaniu. Ponadto skarżący zarzucili, iż wymienionej decyzji nie podano do publicznej wiadomości, jak również, że organ wydając decyzję nie wziął pod uwagę uchwały Rady Gminy D. o przeznaczeniu tego terenu pod budownictwo zagrodowe i mieszkaniowe.
Postanowieniem z dnia [...] nr SKO. [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, działając na podstawie art. 134 k.p.a. stwierdziło niedopuszczalność odwołania F. M., K. B., F. S. i K. B. zamieszkałych we wsi Z. K. w gminie D. od decyzji Wójta Gminy D. z dnia [...]
W uzasadnieniu postanowienia organ podniósł, że w postępowaniu administracyjnym prawo odwołania służy stronie od każdej decyzji nieostatecznej. Od decyzji ostatecznej odwołanie nie służy. Zaskarżona decyzja Wójta Gminy D. z dnia [...] jest decyzją ostateczną, gdyż nie została ona zaskarżona przez osoby, uznane przez organ jako strony, jak również przez inne osoby nie biorące udziału w postępowaniu administracyjnym a uważające się za strony tego postępowania - w formie odwołania, którego złożenie możliwe było tylko w terminie otwartym dla zaskarżenia decyzji przez stronę. Zdaniem organu najpóźniejsze doręczenie decyzji osobie uznanej przez organ I instancji za stronę nastąpiło w dniu 22 listopada 2004 r., a zatem termin do wniesienia odwołania przez tę stronę jak i przez osoby nie biorące udziału w tym postępowaniu skończył się z upływem 14 dni od powyższej daty, tj. z dniem 7 grudnia 2004 r. Z upływem tego dnia przedmiotowa decyzja stała się ostateczną.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi F. M., K. B., F. S. i K. B., wnieśli o uchylenie w całości postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono niezgodne z prawem ustalenie kręgu osób uznanych za strony.
W uzasadnieniu skargi skarżący powołując się na treść art. 9, 10 i 28 k.p.a. oraz art. 54 ust 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym stwierdzili, iż organ powinien był uznać skarżących za stronę postępowania. Inwestycja w sposób oczywisty narusza ich istotny interes prawny, gdyż postawienie masztu może mieć szkodliwy wpływ na stan zdrowia mieszkańców okolicznych posesji. Ponadto, zdaniem skarżących w sprawie nie doszło do uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Wójta Gminy D.. Art. 129 §2 k.p.a stanowi, iż "odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie, od dnia jej ogłoszenia stronie, z przytoczonej treści przepisu wynika, iż do rozpoczęcia biegu terminu do wniesienia odwołania konieczne jest zawiadomienie stron o wydaniu decyzji, w rzeczonej sprawie nie może być zatem mowy o uchybieniu terminu z uwagi na fakt, iż Wójt Gminy D. do dnia dzisiejszego nie wykonał obowiązku powiadomienia stron postępowania.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji oraz argumenty przytoczone w jej uzasadnieniu. Dodatkowo organ uznał za niezasadny zarzut, iż zaskarżone postanowienie jest następstwem błędnego ustalenia kręgu osób uznanych za strony. Stwierdzenie w postanowieniu z dnia [...] o niedopuszczalności odwołania skarżących nastąpiło bowiem w oparciu o art. 134 k.p.a.. Ponadto organ wskazał, że skarżący powołując się na art. 129 § 2 kpa sami dokonali wyboru trybu zakwestionowania zasadność decyzji organu pierwszej instancji. Świadomie wybrali odwołanie, zamiast wniosku o wznowienie postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 3 par. l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., w skrócie: ustawa o p.s.a.), sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej. Sąd bada legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Skarga jest uzasadniona, choć z innych przyczyn, niż w niej wskazane. Decyzja z dnia Wójta Gminy D. z dnia [...] jest decyzją ostateczną. Zarzut skarżących, iż decyzja nie nabrała waloru ostateczności nie jest zasadny, bowiem żadna ze stron uczestniczących w postępowaniu nie złożyła odwołania w ustawowym terminie. Termin ten upływał, jak ustalił organ, z dniem 7 grudnia 2004r., to jest z dniem upływu terminu dla do złożenia odwołania dla tej z osób, która ostatnia otrzymała decyzję.
Poza sporem jest natomiast, że żadna z osób, które podpisały odwołanie nie była stroną postępowania zakończonego powyższą decyzją. Skarżący w odwołaniu podnieśli m.in., iż nie brali udziału w postępowaniu, w którym przysługiwać im winny prawa strony. W takiej sytuacji obowiązkiem organu I instancji było rozważnie, czy odwołania nie należy go potraktować jako wniosku o wznowienie postępowania. Skłaniał do tego i stan faktyczny sporawy -stateczna decyzja, brak odwołania w terminie- jak i treść cytowanego zarzutu, który stanowi jedną z ustawowych przesłanek wznowienia postępowania.
Postępowanie administracyjne cechuje daleko idące odformalizowanie Z całą pewnością o charakterze pisma procesowego strony nie decyduje jego nazwa. Żądanie strony w postępowaniu administracyjnym należy ocenić na podstawie treści pisma a nie na podstawie tytułu (tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 2.03.1987r. III SA 92/87, PiŻ 1987 nr 36, str.15). O tym, jaki charakter ma pismo decyduje wnosząca je strona. Jeśli treść pisma budzi wątpliwości, organ winien je wyjaśnić. Przepis art. 9 k.p.a. obliguje organy administracji publicznej do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Obowiązkiem organu jest czuwać, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa i w tym celu udzielają im stosownych wyjaśnień. W rozpoznawanej sprawie rozbieżność istniała jedynie między tytułem a treścią żądania. Wydaje się, że w sytuacji, gdy w odwołaniu od ostatecznej decyzji skarżący podnieśli zarzuty będące ustawową przesłanką wznowienia postępowania (art. 145 §1 pkt 4 k.p.a.), należało rozważyć - po ewentualnym wyjaśnieniu w trybie art. 9 k.p.a. wątpliwości - nadanie bieg pismu jako wnioskowi o wznowienie postępowania i, po badaniu wstępnym (zachowanie terminu złożenia pisma), wydanie postanowienia bądź decyzji w trybie art. 149 k.p.a.
Wydanie w niniejszej sprawie postanowienia o niedopuszczalności odwołania zostało zatem wydane z istotnym naruszeniem prawa procesowego, polegającym na niewyjaśnieniu okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy i potraktowaniu pisma procesowego stron wbrew dość oczywistej treści i intencji skarżących.
Z powyższych względów należało uchylić zaskarżone postanowienie na podstawie art. 145 §1 pkt 1 c ustawy o p.s.a.. O zwrocie należnych kosztów postępowania orzeczono z mocy art. 200 ustawy o p.s.a.. Rozstrzygnięcie o kosztach obejmuje wpis w należnej wysokości 100 zł.. W niniejszej sprawie doszło do nadpłaty wpisu. Skarżący zostali bowiem wezwani do uiszczenia wpisu w wysokości 100 zł solidarnie, co oznacza iż wpłata przez któregokolwiek z pozwanych czyni zadość obowiązkowi wniesienia opłaty, tymczasem wpłacili 400 zł. O zwrocie nadpłaconego wpisu sąd rozstrzygnie na posiedzeniu niejawnym.