Uzasadnienie
II SA/Łd 1015/13
Uzasadnienie
W związku ze skargą na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. w przedmiocie grzywny w celu przymuszenia do wykonania obowiązku rozbiórki budynku M.W. wystąpiła do tut. Sądu o zwolnienie od kosztów sądowych.
Ze złożonego oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym oraz dodatkowych informacji wynika, że skarżąca jest matką samotnie wychowującą dwoje dzieci w wieku szkolnym. Strona nie pracuje, nie posiada żadnych oszczędności. Pozostaje w separacji faktycznej z mężem, utrzymuje się z dobrowolnych alimentów w łącznej kwocie 1000 zł. Do sprawy o sygn. II SA/Łd 1016/13 skarżąca oświadczyła, że nie posiada informacji o dochodach i majątku męża. Posiada dom o powierzchni ok. 120 mkw., w którym zamieszkują jej rodzice. Nie posiada rachunków bankowych.
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi zważył, co następuje
Zgodnie z treścią art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.) – dalej p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Jednocześnie ustawodawca w art. 246 § 1 p.p.s.a. uzależnił przyznanie prawa pomocy od wykazania przez stronę, że nie ma ona środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym) lub że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym).
Wskazać należy, iż zasadą wynikającą z art. 199 ustawy p.p.s.a. jest, iż każda ze stron ponosi koszty związane ze swoim udziałem w sprawie. Prawo pomocy jest zatem instytucją o charakterze wyjątkowym, która winna być stosowana jedynie w wypadkach uzasadnionych szczególnymi okolicznościami, gdy wnioskodawca nie posiada żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania (por. post. WSA w Olsztynie z dnia 7 września 2006 r., II SA/Ol 588/2006). Opłaty sądowe stanowią bowiem rodzaj danin publicznych. Zwolnienia od ponoszenia tego rodzaju świadczeń są zaś odstępstwem od konstytucyjnego obowiązku ich powszechnego i równego ponoszenia. Dlatego też muszą być stosowane w sytuacjach wyjątkowych, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby czy osób na współobywateli. Strona musi zatem wykazać, iż jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, iż uzasadnia poczynienie odstępstwa od tej generalnej reguły (post. NSA z dnia 10 stycznia 2005 r., FZ 478/04).
Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpatrywanej sprawy należy wskazać, że Referendarz sądowy nie dał wiary twierdzeniu wnioskodawczyni, że znajduje się w sytuacji materialnej, która uzasadniałaby przyznanie jej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, tj. zwolnienia od kosztów sądowych.
Z treści wniosku wynika, że utrzymuje z dobrowolnych alimentów w kwocie 1000 zł siebie i dwoje dzieci w wieku szkolnym, pozostając z mężem w faktycznej separacji. Nie określiła przy tym sytuacji materialnej męża. Tymczasem zdaniem Referendarza sądowego niezależnie od ustroju majątkowego małżeńskiego w czasie trwania małżeństwa małżonkowie są ustawowo zobowiązani do wzajemnej pomocy na podstawie art. 23 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 1964 r. Nr 9 poz. 59 ze zm., dalej k.r.o.). A zatem bez względu na fakt istnienia separacji faktycznej między małżonkami - jak podaje skarżąca - i nieprowadzenia wspólnego gospodarstwa domowego, okoliczność pozostawania w związku małżeńskim, stosownie do art. 27 k.r.o. skutkuje, tym, że oboje małżonkowie obowiązani są, każdy według swych sił oraz swych możliwości zarobkowych i majątkowych, przyczyniać się do zaspokajania potrzeb rodziny, którą przez swój związek założyli.
Potrzeby rodziny mogą w konkretnych okolicznościach obejmować również zobowiązania względem Skarbu Państwa z tytułu kosztów sądowych w sprawach jednego z małżonków. Powyższy pogląd znajduje potwierdzenie m.in. w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 grudnia 2011 r., II OZ 1266/11.
Mając na uwadze, że wnioskodawczyni nie wykazała w sposób przekonujący, że nie jest w stanie ponieść kosztów związanych z wniesieniem skargi należało uznać, że wniosek skarżącej nie może zostać uwzględniony.
Wobec powyższego, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w postanowieniu.
AG