Uzasadnienie
M. W. zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...], nr [...], którym utrzymano w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...], nr [...], o nałożeniu na skarżącą grzywny w celu przymuszenia z powodu uchylania się przez zobowiązaną od wykonania obowiązku określonego w decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...], nr [...], w treści skargi wnosząc o zwolnienie od kosztów sądowych.
Ze złożonego oświadczeniu o stanie rodzinnym i majątkowym, uzupełnionego pismem z dnia 4 listopada 2013 roku, wynika iż skarżąca jest matką samotnie wychowującą dwoje dzieci w wieku szkolnym, nie pracuje, nie posiada żadnych oszczędności. Pozostaje w separacji faktycznej z mężem (nie orzeczonej przez sąd), który prowadzi oddzielne gospodarstwo domowe. Utrzymuje się z dobrowolnych alimentów od męża, w łącznej kwocie 1000 złotych, po 500 złotych na każde dziecko. Posiada dom o powierzchni ok. 100 m 2 i mieszkanie o powierzchni 47 m 2.
Postanowieniem z dnia 24 stycznia 2014 roku w sprawie o sygn.. akt II OZ 34/14 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na postanowienie tutejszego sądu o odmowie przyznania skarżącej prawa pomocy.
Następnie skarżącą ponownie wniosła o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, ponawiając argumentacje przedstawioną we wcześniej złożonym wniosku. Dodała, że mąż ponosi ½ kosztów utrzymania mieszkania, tj. opłat czynszowych oraz mediów, ze względu na przebywanie w mieszkaniu dzieci.
Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 14 marca 2014 roku odmówiono skarżącej przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Owo postanowienie doręczono skarżącej w dniu 24 marca 2014 roku.
Pismem z dnia 27 marca 2014 roku skarżąca wniosła sprzeciw od powyższego postanowienia, w jego uzasadnieniu wskazując, iż nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych. Dodała że sytuacja materialna jej męża i pozostałych członków rodziny nie może warunkować przyznania jej prawa pomocy, bowiem to na nią został nałożona przedmiotowa grzywna.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje
Po przeanalizowaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz argumentów zawartych o sprzeciwie, sąd doszedł do przekonania, że wniosek nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z treścią art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 roku, poz. 270 ze zm.), powoływanej dalej jako p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Jednocześnie ustawodawca w art. 246 § 1 p.p.s.a. uzależnił przyznanie prawa pomocy od wykazania przez stronę, że nie ma ona środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym) lub że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym).
Prawo pomocy jest instytucją stanowiącą wyjątek od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez strony postępowania. Z tego względu przesłanki zastosowania tej instytucji winny być interpretowane w sposób ścisły. Udzielenie prawa pomocy jest formą dofinansowania strony postępowania z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest rzeczywiste i obiektywnie niemożliwe. Należy zatem zauważyć, iż stosownie do powyższych przepisów, warunkiem przyznania prawa pomocy jest wykazanie przez stronę, iż występują przesłanki uzasadniające jej udzielenie.
W przedmiotowej sprawie skarżąca wystąpiła z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, co oznacza, iż zobowiązana była do wykazania, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z przedstawionych przez skarżącą okoliczności wynika, iż jest ona matką samotnie wychowującą dwoje dzieci w wieku szkolnym, nie pracuje, nie posiada żadnych oszczędności. Pozostaje w separacji faktycznej z mężem (nie orzeczonej przez sąd), który prowadzi oddzielne gospodarstwo domowe. Utrzymuje się z dobrowolnych alimentów od męża w łącznej kwocie 1000 złotych, po 500 złotych na każde dziecko, a mąż ponosi ½ kosztów utrzymania mieszkania, tj. opłat czynszowych oraz mediów Nie posiada informacji o dochodach i majątku męża. Posiada dom o powierzchni ok. 100 m 2, oraz mieszkanie o powierzchni 47 m 2.
Jakkolwiek wic strona, po prawomocnym oddaleniu wniosku o przyznanie prawa pomocy, może złożyć kolejny wniosek o jego przyznanie, to jednak rozpoznanie tego kolejnego wniosku nie może polegać na weryfikowaniu ocen i rozstrzygnięcia objętych wcześniejszym prawomocnym postanowieniem. Prawomocne postanowienie w tym zakresie wiąże nie tylko strony, ale także sąd (art. 170 p.p.s.a.). Ponowne rozstrzygnięcie w przedmiocie prawa pomocy jest dopuszczalne, ale tylko z uwagi na takie okoliczności, które powstały później i w sposób zasadniczy zmieniają sytuację materialną strony. (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 25 czerwca 2008 roku, w sprawie o sygn. akt II OZ 654/08).
W obecnie rozpoznawanym wniosku, skarżąca nie wskazała okoliczności wskazujących, że jej sytuacja materialna uległa radykalnemu pogorszeniu. Nie udzieliła także informacji dotyczących sytuacji materialnej męża, których brak stanowił podstawę oddalenia jej poprzedniego wniosku.
Tym samym należy uznać, że wnioskodawczyni nie przestawiła żadnych nowych okoliczności, umożliwiających odmienną oceną jej sytuacji materialnej i życiowej, niż dokonana we wcześniejszych orzeczeniach.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2, w związku z art. 260 p.p.s.a., orzeczono jak w postanowieniu.
a.bł.