Uzasadnienie
Z. G. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. w przedmiocie odmowy odstąpienia od żądania zwrotu części zasiłku stałego. Jednocześnie strona wystąpiła z żądaniem ustanowienie adwokata. Składając wniosek o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu skarżący rozszerzył zakres żądania, wskazując, iż domaga się również zwolnienia od kosztów sądowych.
Jak wynika z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżący prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, uzyskuje zasiłek stały w wysokości 324 złotych. Skarżący zajmuje mieszkanie o powierzchni 34 m kw., nie deklaruje posiadania żadnego wartościowego majątku, oszczędności ani papierów wartościowych.
W uzasadnieniu skarżący podał, iż z zasiłku potrącana jest kwota 140 złotych na czynsz oraz na poczet długów. Skarżący oświadczył również, iż nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym ani rzecznikiem patentowym.
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym zważył, co następuje
Zgodnie z treścią art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) – dalej p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Jednocześnie ustawodawca w art. 246 § 1 p.p.s.a. uzależnił przyznanie prawa pomocy od wykazania przez stronę, że nie ma ona środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym) lub że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym).
Prawo pomocy jest instytucją stanowiącą wyjątek od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez strony postępowania. Z tego względu przesłanki zastosowania tej instytucji winny być interpretowane w sposób ścisły. Udzielenie prawa pomocy jest formą dofinansowania strony postępowania z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe.
W rozpoznawanej sprawie kwestią wymagającą rozważenia jest prawo skarżącego do przyznania prawa pomocy jedynie w zakresie obejmującym ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Zgodnie bowiem z art. 239 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. W tym zakresie zatem wniosek skarżącego nie może zostać uwzględniony.
Odnosząc się do żądania ustanowienia adwokata z urzędu, to w ocenie Referendarza sądowego wniosek zasługuje na uwzględnienie. Przede wszystkim na uwadze należało mieć fakt, iż skarżący utrzymuje się ze świadczeń z pomocy społecznej, których wysokość nie pozwala na uznanie, że strona jest w stanie wygospodarować środki na opłacenie wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru.
Wobec powyższego, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w postanowieniu.
AG