Uzasadnienie
IISA/Łd 1025/05
Postanowieniem z dnia [...] podjętym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 Kodeksu postępowania administracyjnego [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. po rozpatrzeniu zażalenia M. i T. C. na postanowienie z dnia [...] wydane przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P., nakładające na skarżących grzywnę w wysokości 5 000 zł za przystąpienie do użytkowania bez dokonania zgłoszenia o zakończeniu budowy budynku gospodarczego usytuowanego na działce w P. przy ul. A 10 - utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził, iż postanowienie organu I instancji, nakładające grzywnę na M. i T. C., zostało podjęte na podstawie art. 57 ust. 7 w zw. z art. 59f ustawy Prawo budowlane z uwagi na to, że w dniu 18 maja 2005r. organ ten przeprowadził oględziny wskazanej wyżej nieruchomości, podczas których stwierdził, iż przedmiotowy budynek gospodarczy jest użytkowany bez dokonania zgłoszenia o zakończeniu budowy.
Na powyższe postanowienie M. i T. C. złożyli zażalenie, w którym podnieśli, że zgłoszenie zawiadomienia o zakończeniu budowy zostało udaremnione uprzednim wystąpieniem organu nadzoru budowlanego do Wojewody [...] o wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] Zastępcy Burmistrza Miasta S. w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i pozwolenia na budowę budynku gospodarczego w P. przy ul. A 10.
Możliwość ubiegania się o pozwolenie na użytkowanie obiektu zaistniała, zdaniem skarżących, dopiero z chwilą wydania przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego w dniu [....] decyzji ostatecznej, którą w całości uchylił on decyzję Wojewody [...] z dnia [...] i odmówił stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...]
Niezwłocznie po otrzymaniu tejże decyzji skarżący dokonali zgłoszenia zakończenia budowy obiektu budowlanego. Skarżący w zażaleniu podnieśli ponadto, iż "tymczasowe częściowe korzystanie z obiektu nie stanowi użytkowania w rozumieniu art. 54 Prawa budowlanego (...)".
Organ odwoławczy rozpatrując sprawę stwierdził, iż zgodnie z art. 54 ustawy Prawo budowlane do użytkowania obiektu budowlanego, na którego wzniesienie wymagane jest pozwolenie na budowę, można przystąpić (...) po zawiadomieniu właściwego organu o zakończeniu budowy, jeżeli organ ten, w terminie 21 dni od dnia doręczenia zawiadomienia, nie zgłosi sprzeciwu w drodze decyzji.
W dniu 18 maja 2005r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. przeprowadził oględziny działki położonej w P. przy ul. A 10, w trakcie których stwierdził, że wybudowany budynek gospodarczy użytkowany jest jako stajnia dla trzech koni, bez wymaganego zgłoszenia zakończenia budowy. Fakt użytkowania obiektu potwierdza wykonana podczas oględzin dokumentacja fotograficzna.
W związku z powyższym, zdaniem organu odwoławczego, zachodziła na podstawie art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego podstawa do wymierzenia kary z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego, gdyż postępowanie wyjaśniające dowiodło, że przedmiotowy budynek był użytkowany przed dniem 13 czerwca 2005r., czyli przed złożeniem przez inwestora zawiadomienia o zakończeniu budowy. Ponadto z akt wynika, iż Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. dopiero w dniu 25 lipca 2005r. zawiadomił inwestora o braku sprzeciwu odnośnie użytkowania przedmiotowego obiektu budowlanego.
Z tych względów organ orzekł, jak wyżej.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego M. i T. C. wnioskowali o uchylenie zaskarżonego postanowienia z uwagi na naruszenie przepisów procesowych, w tym art. 7-8 kpa.
W uzasadnieniu ponowili zarzuty podniesione w zażaleniu, a ponadto stwierdzili, iż trzy konie całodobowo przebywają na wolnej przestrzeni ogrodzonego padoku - 0,5 ha działce przyległej do stajni, która jest wolnowybiegowa, nie posiada wydzielonych boksów i konie nigdy nie są na uwięzi.
W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o jej oddalenie wywodząc, jak w treści zaskarżonego postanowienia.
Na rozprawie poprzedzającej wydanie przez Sąd wyroku skarżąca M. C. podniosła, iż oględziny przedmiotowej nieruchomości zostały przeprowadzone bez powiadomienia strony o ich terminie i możliwości ustosunkowania się do ich wyników.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Stosownie do treści art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Podobnego rodzaju unormowanie zawarte jest w art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a.
Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi:
a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Ponadto, stosownie do treści art. 134 § 1 tejże ustawy, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, ale nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając sprawę w tak zakreślonej kognicji stwierdził, iż zaskarżone postanowienia organów obu instancji wydane zostały z naruszeniem przepisów proceduralnych, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co spowodowało konieczność ich uchylenia.
W przedmiotowej sprawie okolicznością poza sporem jest, iż M. i T. C. zgłoszenie zakończenia budowy budynku gospodarczego w P. przy ul. A 10 dokonali pismem z dnia 6 czerwca 2005r., a o braku sprzeciwu organu nadzoru budowlanego co do rozpoczęcia użytkowania tego obiektu, zostali powiadomieni dopiero pismem z dnia 25 lipca 2005r.
Wcześniej prowadzone było postępowanie administracyjne w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Miasta S. z dnia [...] zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej M. i T. C. pozwolenia na budowę budynku gospodarczego wraz z infrastrukturą techniczną na wskazanej wyżej działce, zakończone ostatecznie decyzją Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...], którą organ ten uchylił decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stwierdzającej nieważność decyzji z dnia [..] i orzekł o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...]
Organ I instancji, wydając w niniejszej sprawie przedmiotową decyzję, orzekł o wymierzeniu skarżącym kary na podstawie art. 57 ust. 7 w zw. z art. 59f ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane (tekst jedn. Dz.U. nr 207 z 2003r., poz. 2016 ze zm.).
Stosownie do treści art. 57 ust. 7 zd. pierwsze wskazanej ustawy - w przypadku stwierdzenia przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego lub jego części z naruszeniem przepisów art. 54 i 55, właściwy organ wymierza karę z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego.
Aby więc móc zastosować powyższą sankcję, organ winien stwierdzić fakt przystąpienia do użytkowania przedmiotowego obiektu budowlanego przed zawiadomieniem właściwego organu o zakończeniu budowy i brakiem ze strony tego organu sprzeciwu w drodze decyzji (art. 54).
W rozpatrywanej sprawie organ, kluczowe dla treści rozstrzygnięcia przesłanki, poczynił na podstawie dowodu z oględzin, który został przeprowadzony z naruszeniem zasad proceduralnych, z pominięciem w nich udziału strony – M. i T. C., co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Z akt wynika bowiem, iż oględziny zostały przeprowadzone bez powiadomienia stron o ich terminie, a więc z naruszeniem art. 79 § 1 i 2 kpa, pod ich nieobecność, z zaznaczeniem jedynie w protokole, że nastąpiło to za zgodą właściciela udzieloną w rozmowie telefonicznej, co jest kwestionowane.
Dokumentację z oględzin, jak wynika z protokołu, miały stanowić zdjęcia, przy czym należy podnieść, iż są to jedynie mało czytelne kserokopie tychże zdjęć, znajdujące się w aktach pomiędzy stroną 12 i 13, które dodatkowo - w ocenie Sądu - nie mogą świadczyć o użytkowaniu przedmiotowego obiektu budowlanego, gdyż na zdjęciach tych widnieją konie będące na zewnątrz budynku.
Akta administracyjne wskazują ponadto na to, iż decyzja w sprawie została podjęta z naruszeniem unormowania zawartego w art. 10 § 1 kpa, bez zapewnienia stronom czynnego udziału w każdym stadium postępowania, bez umożliwienia im wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów.
Przepis ten stanowi o szczególnym uprawnieniu strony z racji jej udziału w postępowaniu. Odstąpienie od stadium oceny wyników postępowania dowodowego jest możliwe jedynie w szczególnych sytuacjach, o których jest mowa w art. 10 § 2 kpa, a które nie mają miejsca w niniejszej sprawie.
Ponadto w myśl art. 81 kpa - okoliczność faktyczna może być uznana za udowodnioną, jeżeli strona miała możliwość wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów, chyba że zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 10 § 2 kpa (por. np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 17 maja 1994r. sygn. SA/Lu 1921/93 – LEX nr 26517, z dnia 15 grudnia 1995r. sygn. SA/Lu 507/95 – LEX nr 27107, z dnia 6 maja 1999r. sygn. IVSA 27/97 – LEX nr 48158).
W orzecznictwie powszechnie przyjmowany jest pogląd, iż naruszenie obowiązku zawiadomienia strony o terminie i miejscu przeprowadzenia dowodu oraz obowiązku zapewnienia stronie udziału w przeprowadzeniu dowodu stanowi naruszenie przepisów postępowania mającym wpływ na wynik sprawy (por. dodatkowo wyroki NSA: z dnia 14 listopada 1995r. sygn. SA/Wr 664/95 – nie publik., z dnia 8 stycznia 1988r. sygn. IVSA 806/87 – ONSA 1988 nr 1, poz. 24).
Wobec powyższego Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 135 p.p.s.a. orzekł, jak w punkcie pierwszym sentencji wyroku.
W zakresie zwrotu kosztów sądowych wyrokowano na podstawie art. 200 p.p.s.a.
Rozstrzygnięcie zawarte w punkcie 3-im sentencji wyroku wydano stosownie do treści art. 152 p.p.s.a.