Uzasadnienie
II SA/Łd 1043/13
Wyrokiem z dnia 9 grudnia 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę R. L. i J. L. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania.
W dniu 10 lutego 2014 r. skarżący złożyli skargę kasacyjną od przywołanego orzeczenia z dnia 9 grudnia 2013 r.
W dniu 12 lutego 2014 r. pełnomocnik skarżących wystąpił o wstrzymanie wykonania decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T. z dnia [...], nr [...] nakazującej skarżącym rozbiórkę dobudowanego pomieszczenia łazienki oraz nadbudowanego pomieszczenia strychowego wraz z konstrukcją dachu na całej długości budynku letniskowego oraz komina w związku z rozbudową budynku letniskowego. Uzasadniając pełnomocnik wskazał, że w wypadku utrzymania statusu wykonalności przedmiotowej decyzji zaktualizuje się niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącym znacznej szkody i wywołania nieodwracalnych skutków w sytuacji, gdyby owa rozbiórka albo nawet jej część nastąpiła przed wydaniem rozstrzygnięcia przez sąd.
Dalej, iż ilość elementów objętych rozbiórką oraz ich kluczowy charakter z punktu widzenia stabilności i bezpieczeństwa całego budynku letniskowego przesądzają o spełnieniu zarówno przesłanki trudnych do odwrócenia skutków, jak i warunku niebezpieczeństw powstania szkody. Wykonanie decyzji wiąże się z koniecznością rozebrania nie tylko komina ale konstrukcji całego dachu oraz pełnej ściany jednego pomieszczenia, co zagraża stabilności i bezpieczeństwu budynku jako całości. Nadto konieczność naruszenia konstrukcji dachu, poprzez jego zdjęcie, spowoduje, iż wnętrze budynku wraz ze stałymi elementami wyposażenia pozostanie całkowicie odsłonięte, tym samym narażone zostanie na zmiany warunków atmosferycznych oraz dewastację ze strony osób trzecich, których dostęp do budynku będzie prawie nieograniczony.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 – przywoływanej dalej jako: p.p.s.a.), wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. W myśl zaś art. 61 § 3 p.p.s.a., sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonej decyzji, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Z przepisu art. 61 § 3 p.p.s.a. wynika dla strony skarżącej zobowiązanie do wskazania przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, nie nakładając jednocześnie obowiązku ich udowodnienia. Uprawdopodobnienie zaistnienia takich przesłanek nie może jednak opierać się na samych twierdzeniach strony. Sąd musi oprzeć się, rozpoznając taki wniosek na materiale dowodowym pozwalającym zająć w sprawie stanowisko. Rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji (postanowienia), sąd bierze pod rozwagę również te okoliczności, które nie zostały powołane przez skarżącego (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 marca 2005 r., sygn. akt II OZ 155/05, publ. OwSS 2005/3/72), niemniej jednak przyjęcie takiego poglądu nie może prowadzić do całkowitego zwolnienia strony z podania okoliczności mających uzasadniać wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji (postanowienia) i w konsekwencji do przerzucania w całości ciężaru wskazania tych przesłanek na sąd administracyjny.
Mając powyższe na uwadze podkreślić trzeba, iż przedmiotem wniosku skarżących jest decyzja organu I instancji. Niemniej, wniosek taki jest w pełni dopuszczalny, nie budzi bowiem wątpliwości, iż zawarte w cytowanym przepisie art. 61 § 3 p.p.s.a. sformułowanie "w granicach tej samej sprawy" oznacza, że przepis ten rozszerza możliwość wstrzymywania zaskarżonych aktów, wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. W związku z tym treścią art. 61 § 3 p.p.s.a. objęte będą zarówno akty wydane w pierwszej instancji, jak i np. akty, w stosunku do których toczy się postępowanie w trybie nadzwyczajnym lub w trybie autokontroli. Za takim rozumieniem omawianego zwrotu normatywnego pośrednio opowiedział się NSA w składzie siedmiu sędziów w uchwale z dnia 27 czerwca 2000 roku, FPS 12/99, publ. ONSA 2001/1/7. Stwierdził w niej mianowicie, że określenie "we wszystkich postępowaniach" wskazywało, że środki prawne, o których mowa w tym przepisie, mogą być stosowane do aktów lub czynności wydanych lub podjętych w różnych, a więc odrębnych postępowaniach prowadzonych "w granicach danej sprawy".
Zdaniem sądu podkreślić wypada, iż decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] zobowiązuje skarżących do wykonania szeregu prac polegających na rozbiórce dobudowanego pomieszczenia łazienki oraz nadbudowanego pomieszczenia strychowego wraz z konstrukcją dachu na całej długości budynku letniskowego oraz komina w związku z rozbudową budynku letniskowego. Zakres tych prac i potencjalne konsekwencje ich wykonania, w ocenie sądu uzasadniają uwzględnienie wniosku strony skarżącej. Wykonanie określonych przez organ robót budowlanych wiąże się co do zasady chociażby z naruszeniem konstrukcji budynku a to bezsprzecznie może skutkować niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
W tej sytuacji sąd, na mocy art. 61 § 3 i 5 p.p.s.a. orzekł jak w postanowieniu a.bł.