Uzasadnienie
II SA/Łd 1064/10
W dniu 13 stycznia 2011r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wpłynęło pismo skarżącej J. J. o wyłączenie sędziego WSA Sławomira Wojciechowskiego od orzekania w sprawie ze skargi J.J. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...]r. w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie budowy budynku gospodarczego.
Skarżąca wskazując na zasadność sformułowanego wniosku wskazała, iż w jej ocenie w rozpoznanej sprawie istnieją okoliczności wywołujące wątpliwości co do bezstronności sędziego, prowadzące do podważenia gwarancji obiektywizmu sędziowskiego, bezstronnego wymiaru sprawiedliwości jak i społecznego zaufania do wymiaru sprawiedliwości. Strona wyjaśniła, iż sędzia skupia się wyłącznie na argumentacji organu administracji pomijając stanowisko skarżącej, w związku z tym strona uważa, iż sędzia nie jest obiektywny i nie gwarantuje sprawiedliwego rozpoznania sprawy. W ocenie strony pominięcie przedstawienia jej argumentacji jest sprzeczne z zasadą bezstronności.
W oświadczeniu złożonym, zgodnie z art. 22 § 2 p.p.s.a, w dniu 20 stycznia 2011 roku, w związku z powyższym wnioskiem, orzekający w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi sędzia Sławomir Wojciechowski, oświadczył, że nie łączą go z wnioskodawcą, jak również z pozostałymi stronami postępowania, stosunki, o których mowa w przepisach art. 18 i art. 19 p.p.s.a.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Stosownie do art. 19 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) dalej jako "p.p.s.a.", niezależnie od przyczyn wymienionych w art.18 p.p.s.a. sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość, co do jego bezstronności w danej sprawie.
Z przepisu tego wynika, że wyłączenie sędziego następuje nie tylko z mocy ustawy, w przypadku zaistnienia przesłanek enumeratywnie wskazanych w art. 18 p.p.s.a. (wyłączenie bezwzględne), ale również na wniosek strony lub sędziego w sytuacji zaistnienia okoliczności w nim wskazanych (wyłączenie względne).
Określenie w art. 19 p.p.s.a. tzw. przesłanek względnych nastąpiło poprzez użycie ogólnego sformułowania zaistnienia okoliczności, która mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość, co do bezstronności danego sędziego w konkretnej sprawie. Oznacza to, że będą to wszelkie obiektywnie zaistniałe okoliczności, dające podstawę do sformułowania uzasadnionych zastrzeżeń, co do bezstronności sędziego, przy rozstrzyganiu danej sprawy, w tym także okoliczności objętych art. 19 p.p.s.a.
Ważne jest, iż okoliczność mogąca wywołać uzasadnioną wątpliwość, co do bezstronności sędziego w danej sprawie musi faktycznie wystąpić, tzn. nie może mieć charakteru potencjalnego, tj. być jedynie uprawdopodobniona. Okoliczność ta może wystąpić zarówno w trakcie, jak i jeszcze przed wszczęciem danego postępowania. Nadto wyjaśnić należy, że okoliczność mogąca wywołać uzasadnioną wątpliwość, co do bezstronności sędziego lub sędziów w danej sprawie, musi być realna, a zatem nie jest wystarczająca sama podejrzliwość strony, bądź utrata wiary w bezstronność sędziego, wynikająca z nadmiernej wrażliwości lub przeczuleń strony. Nie ma znaczenia subiektywne przekonanie strony o braku bezstronności sędziego wyznaczonego do rozpoznawania jej sprawy, lecz konieczne jest wskazanie poważnych powodów, które obiektywnie spowodowałyby utratę zaufania do bezstronności sędziego. Wobec powyższego wątpliwość, co do bezstronności sędziego musi być uzasadniona, co wiąże się także z przedstawieniem odpowiedniej argumentacji.
Nie sposób pominąć wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 grudnia 2005r., w sprawie o sygn. akt SK 53/04, w którym Trybunał orzekł, iż art. 19 p.p.s.a. w zakresie, w jakim ogranicza przesłankę wyłączenia sędziego jedynie do stosunku osobistego, pomijając inne okoliczności, które mogą mieć wpływ na ocenę bezstronności sędziego, jest niezgodny z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP. W ocenie Trybunału gwarancje bezstronności sędziego nie mogą być ograniczone jedynie do stworzenia możliwości wyłączenia sędziego ze względu na istnienie bezpośrednich relacji o charakterze osobistym, ale muszą być pojmowane szerzej, jako umożliwiające wyłączenie w przypadku okoliczności, które w sytuacji konkretnego sędziego mogą budzić uzasadnione wątpliwości co do wydania orzeczenia opartego na w pełni zobiektywizowanych przesłankach. Zdaniem Trybunału, ograniczenie zakresu przesłanek względnych wyłączenia sędziego jedynie do sytuacji, w której istnieje stosunek osobisty łączący sędziego bezpośrednio lub pośrednio ze stroną postępowania, uzasadnia pogląd o sprzeczności art. 19 p.p.s.a. z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP.
Powracając na grunt niniejszej sprawy, Sąd rozpoznając wniosek skarżącej miał na uwadze nie tylko kwestię istnienia stosunku osobistego, o którym mowa w art. 19 p.p.s.a., ale i innych okoliczności, które mogą wywoływać wątpliwości, co do bezstronności sędziego uznał jednakże, iż wniosek strony nie zasługuje na uwzględnienie. Strona nie wskazała okoliczności, które mogłyby uprawdopodobnić, iż między wskazanym sędzią a stroną zachodzi jakikolwiek stosunek osobisty. Nie podniosła również istnienia innych okoliczności, które wywoływałyby uzasadnione wątpliwości, co do bezstronności sędziego. Podniesione przez stronę zarzuty dotyczące rzekomych nieprawidłowości w prowadzeniu sprawy, nie mogą stanowić okoliczności uzasadniających wystąpienie z wnioskiem o wyłączenie sędziego, a w konsekwencji przedmiotu oceny w postępowaniu wszczętym takim wnioskiem.
Niezależnie od powyższych względów, uznając wniosek skarżącej o wyłączenie sędziego za pozbawiony podstaw, Sąd miał na uwadze fakt, iż zgodnie z oświadczeniem sędziego, nie łączą go z wnioskodawcą żadne stosunki, o których mowa w art. 18 i art. 19 p.p.s.a.
Z tych wszystkich względów Sąd na podstawie art. 22 § 1 i § 2 p.p.s.a., w związku z art. 19 i art. 18 p.p.s.a. orzekł jak postanowieniu ar